مسعود نیلی، اقتصاددان با تحلیل آماری تحولات بازار مسکن از دهه 80 تاکنون، هشدار داد که به دلیل سقوط آزاد پس انداز خانوار و کاهش بازدهی سرمایه گذاری، نباید انتظار خروج بازار مسکن از رکود عمیق فعلی را در سال های آتی داشت.

به گزارش دنیای اقتصاد، او در تحلیل وضعیت فعلی گفت: از سال 1396 تا نیمه اول سال 1403، بازار مسکن تهران با پارادوکس کاهش معاملات و صعود قیمت ها مواجه بوده است؛ به طوری که قیمت مسکن تا سال 99 بالغ بر دو برابر نرخ تورم رشد کرد.

نیلی افزود: شاخص صدور پروانه های ساختمانی توسط شهرداری ها نشان می دهد که این صنعت هم اکنون در حضیض تاریخی خود قرار دارد که این روند کاملاً با افت شاخص های اقتصاد کلان همخوانی دارد.

او با اشاره به تخریب توان مالی خانوارها تأکید کرد: رفاه خانوارها از سال 1401 تا تابستان 1404 با رشدی منفی و بی سابقه روبه رو بوده است. بر اساس آمارها، سطح مصرف خانوار در تابستان 1404 تازه به سطح سال 1400 بازگشته که این به معنای حذف فرصت پس انداز برای خرید مسکن است.

این اقتصاددان ادامه داد: در سال 1396، یک خانوار شهری با متوسط هزینه سالانه خود قادر به خرید 6.6 متر مربع مسکن بود، اما این رقم در سال 1402 به تنها 2.7 متر مربع سقوط کرده است.

نیلی افزایش فشار بر بازار اجاره را نتیجه مستقیم ناتوانی در تملک مسکن دانست و گفت: وقتی تقاضای مصرفی سرکوب می شود، فشار به بازار اجاره منتقل شده و شاهد رشد شاخص کرایه مسکن فراتر از نرخ تورم هستیم. از سوی دیگر، تسهیلات بانکی روند نزولی داشته و در مقابل، هزینه تأمین مالی برای سازندگان به شدت افزایش یافته است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به کاهش جذابیت سرمایه گذاری در این بخش اشاره کرد و افزود: بازدهی مسکن نسبت به سایر دارایی ها کاهش یافته و عواملی همچون نقدشوندگی پایین، قوانین مالیاتی جدید و ریسک های سیاسی، سرمایه گذاران را از این بازار فراری داده است. در سمت عرضه نیز، گرانی زمین و مصالح ساختمانی در کنار مشکلات تأمین مالی، تولید مسکن را به حداقل ممکن رسانده است.

نیلی در پایان در رابطه با چشم انداز آینده بازار مسکن گفت: با توجه به اینکه انتظار نمی رود رشد اقتصادی در سال های پیش رو از دامنه صفر خارج شود و ریسک های سیاسی و تورم بالا همچنان پابرجا هستند، عوامل تضعیف کننده عرضه و تقاضا تشدید خواهند شد. در نتیجه، باید انتظار استمرار رکود در بازار مسکن و کاهش کیفیت ساخت وساز را داشته باشیم.