ما با دقت تحولات اوضاع را در خاورمیانه دنبال می کنیم، زیرا گرچه ما بخشی از آن نیستیم ولی این منطقه به ما نزدیک است، خیلی نزدیک.

روز شنبه دهم دی ماه 1356 درست در همان روز ورود کارتر و همسرش به ایران، شاه، باربارا والترز خبرنگا ویژه ی شبکه ی ا.بی.سی آمریکا را در کاخ سعدآباد به حضور پذیرفت و به پرسش های او درباره ی اوضاع خاورمیانه و روابط ایران و آمریکا پاسخ داد. مشروح این گفت وگو را به نقل از اطلاعات هفتگی مورخ 14 دی 56 می خوانید:

شناخت نظرهای شما درباره ی خاورمیانه برای مردم بسیاری مهم است. آیا ممکن است نظرتان را به ویژه درباره ی یک کشور مستقل فلسطین بفرمایید... آیا با خودمخاری مردم کرانه ی باختری و غزه موافق هستید؟ دیدگاه شما چیست؟

به اعتقاد من مطمئنا باید فرمولی همراه با نوعی نظارت برای این مسئله پیدا کنیم تا مردم این منطقه بتوانند نظر خود را بگویند.

آیا فکر می کنید باید یک کشور مستقل فلسطین به وجود آید؟

در این مورد من بسیار جانب احتیاط را می گیرم و برای چیزی مانند این دقت و هوشیاری بسیاری را لازم می دانم.

آیا راه بهتری می شناسید؟

راه حل بهتر این است که مردم فلسطین بتوانند خودشان تصمیم بگیرند و با اردن پیوند داشته باشند.

یکی از مسائل مهم ظاهرا حق بازگشت فلسطینی هایی است که در کرانه ی غربی رود اردن و غزه زندگی نمی کردند. مثل فلسطینی های لبنان. بگین نخست وزیر اسراییل عقیده دارد این افراد باید در لبنان باقی بمانند و به وسیله ی این کشور جذب شوند. نظرتان در این باره چیست؟

این امر لبنان را به ویرانی خواهد کشاند.

پس فکر می فرمایید آن ها باید به کرانه ی باختری بازگردند و در این سرزمین به عنوان موطن خود مستقر شوند.

البته، اگر مایل باشند. اما مسئله این است که کرانه ی باختری چقدر جمعیت می تواند جذب کند.

بنابراین پاسخ این مسئله چیست؟

نمی دانم.

آیا خود شما شخصا با آقای بگین یا پرزیدنت سادات تماسی داشته اید؟

از چند روز قبل که آقای بگین آخرین پیشنهادهای خود را اعلام داشت تماسی نداشته ام.

درباره ی این پیشنهادها چه می فرمایید؟

تصور نمی کنم قابل اجرا باشد.

چرا نه؟

بسیار سرسختانه است.

منظورتان از این که بسیار سرسختانه است چیست؟

سخت تر از آن است که طرف دیگر بتواند آن را بپذیرد. همه آن را رد کرده اند.

آیا شما امروز با اعلیحضرت ملک حسین گفت وگو کرده اید؟

امروز خیر ولی ایشان چند روز بیش تر در تهران خواهند ماند.

آیا می توانید بفرمایید نظر ایشان چیست؟ آیا ایشان به مذاکرات خاورمیانه خواهند پیوست؟

نگذاشته اند او به مذاکرات بپیوندد.

چه کسانی؟

همه. نقش او در این باره چیست؟

چنان چه مایل می بود می توانست به این مذاکرات بپیوندد؟

در مذاکرات شرکت کند که چه بگوید؟

احساس خود را درباره ی کرانه ی باختری شرح دهد.

ملک حسین در پایتخت کشورش نیز می توانست احساس خود را در این باره شرح دهد. سوال این است که نقش این پادشاه چیست؟ نقشی برای او قائل شوید، آن گاه خواهید دید ایشان به مذاکرات خواهند پیوست یا نه...

ممکن است در این باره اندکی روشن بفرمایید مطمئن نیستم متوجه منظورتان شده باشم.

ببینید در رباط کشورهای عرب تصمیم های چند گرفتند. با این تصمیم ها دیگر نقشی برای ملک حسین باقی نمی ماند که ایفا کند. بنابراین چه اقدامی را از ایشان انتظار دارید؟

تصور می فرمایید که او نقش مهم تری را ایفا کند و تغییری در آینده پدید آورد؟

امیدوارم، امیدوارم او نقش مهم تری ایفا کند و پس از این مدت همه این واقعیت را بپذیرند. او شخص مسئولی است.

آیا به نظر اعلیحضرت این ملک حسین است که باید نمایندگی فلسطینی ها را به عهده گیرد نه یاسر عرفات و سازمان آزادی بخش فلسطین؟

حداقل ملک حسین شخصی است که می تواند نماینده ی سرزمینی باشد که از اردن گرفته شده است. منظورم کرانه ی باختری رود اردن است.

گزارش هایی درباره ی سفر موشه دایان وزیر خارجه ی اسراییل به ایران برای مذاکره با شما منتشر شده بود. آیا می توانید صحت و سقم این گزارش ها را روشن فرمایید...

این روزها گزارش های مختلفی منتشر می شود. اگر ما می خواستیم درباره ی این گزارش ها اظهار نظر کنیم به گونه ی خود اعلامیه ای منتشر می کردیم.

می توانید بفرمایید، آیا نقشه ای برای سفر دایان به ایران برای مذاکره با اعلیحضرت وجود دارد؟

در حال حاضر خیر، ولی ما با دقت تحولات اوضاع را در خاورمیانه دنبال می کنیم، زیرا گرچه ما بخشی از آن نیستیم ولی این منطقه به ما نزدیک است، خیلی نزدیک.

نقش خودتان را در مذاکرات صلح خاورمیانه چگونه می بینید؟

نقش مشخصی نیست. اما من شخصا سعی می کنم اگر بتوانم سودمند باشد.

کمیسیون سناتور جکسون اخیرا پژوهشی انجام داد که حدود ده روز پیش انتشار یافت. در این گزارش نتیجه گیری شده بود که مقادیر زیادی اسلحه به ایران فروخته شده است. بنابراین در صورت روی کار آمدن یک حکومت تندرو در عربستان سعودی، ایران می تواند به عنوان نماینده ی آمریکا وارد عمل شود.

بله من این گزارش را دیدم. تردیدی نیست که بسیار اغراق آمیز بوده است. اما موضع رسمی اعلام شده چنین است؛ هر کشوری در منطقه از ما تقاضای کمک کند، ما مضایقه نخواهیم کرد ولی تا زمانی که خود آن کشور بخواهد نه یک دقیقه بیش تر.

آیا ایران از جانب دولت عربستان سعودی هیچ گونه نگرانی دارد؟ آیا اعلیحضرت هیچ نشانه ی تغییر مشاهده می فرمایند؟

نه واقعا. واقعا نه. اما عناصر مخرب و منفی در همه جا منقلب هستند. این عناصر همه جا سعی دارند موذی گری و شرارت به راه اندازند. کلیه ی عناصر آشوب طلب افسارگسیخته به نحوی با هم در ارتباط هستند بنابراین هر کشوری باید در انتظار ایجاد آشوب توسط این عناصر باشد.

آیا شما از آمریکا اسلحه می خرید تا بدین وسیله از نقطه نظرهای ما دفاع کنید؟

منظور شما را دقیقا درک نمی کنم. اگر منظورتان این است که ما متحد همدیگر هستیم، می توانم بگویم بله ما متحد یکدیگر هستیم.

در زمانی که پرزیدنت کارتر در تهران هستند درباره ی چه موضوعی نیز مایل هستید با ایشان مذاکره کنید؟ بیش تر از همه درباره ی چه موضوعی مایلید با رییس جمهوری آمریکا صحبت کنید؟

ما مذاکرات مان را انجام داده ایم. من ترجیح می دهم که پرزیدنت کارتر خود درباره ی مذاکرات اظهارنظر کنند چون هرچه باشد رییس جمهوری آمریکا میهمان این کشور است.

شب سال نو مسیحی است. ممکن است که با نگاه به سال آینده به طور کلی نظرتان را در مورد اوضاع و احوال در سال آینده بیان فرمایید. آیا سال خوبی در پیش خواهیم داشت؟ آیا سالی توام با صلح خواهد بود؟ نظرتان در مورد سال آینده چیست؟

آرزوی من همیشه یک سال توام با صلح است. من اکنون تجربیاتی دارم. من می دانم که با سستی نمی توان به صلح دست یافت. در این مورد اطمینان کامل دارم. من با توجه به تجربیات گذشته ام به این نتیجه رسیده ام.. شما می توانید پاک باقی بمانید. اگر نیت شما خوب باشد برای شما احترام قائل هستند و از همه مهم تر به شرط آن که در مقابل مشکلات کمرتان خم نشود.

با اجازه ی اعلیحضرت می خواهم دوباره به موضوع خاورمیانه بازگردم. به نظر آن اعلیحضرت بگین یا سادات کدام یک انعطاف پذیری کمتری دارند؟

از آن چه تاکنون انتشار یافته است به نظر می رسد که بگین نخست وزیر اسراییل انعطاف کمتری از خود نشان داده.

پس فکر می کنید پرزیدنت سادات بیش تر گذشت کرده است؟

بله همین طور است.

گزیده از خبرآنلاین