فرارو- اساطیر ایران را باید الهام بخش اساطیر بسیاری از فرهنگ های دیگر در سراسر جهان دانست. این اساطیر که همچنان چشم اندازهای جدیدی را به روی تاریخ می گشایند، از مهم ترین انواع اساطیر در تاریخ بشر هستند.

به گزارش فرارو، تاریخ اساطیری ایران به سال ها پیش از تاریخ مدون جهان بازمی گردد. این اساطیر که علاوه بر اوستا در ریگ ودا نیز بازتاب یافته اند، نشان دهنده قدمت فرهنگ و مدنیت در ایران هستند. دراین بین، اسطوره جمشید از مناظر مختلفی قابل بررسی است.

جمشید که در ریگ ودا با عنوان یَم یا ییمَه شناخته می شود، درواقع نخستین پادشاه اساطیری جهان به معنای حقیقی این کلمه است. دوران پادشاهی جمشید بر جهان، با بذل بیشترین نعمت ها برای نوع بشر همراه بوده است. جمشید که درواقع 700 سال بر جهان حکومت کرد، در سال های پادشاهی اش بر جهان، عدالت را برای همگان به ارمغان آورد. بااین حال، درنهایت به دروغ و تکبر آلوده شد و فره ایزدی اش را از دست داد و به دست ضحاک از بین رفت.

جمشید، در دوره ای که بر جهان حکومت می کرد، از بالاترین فره ایزدی برخوردار بود. در دوره حکومت او، هیچ گونه بیماری و مرگی در جهان وجود نداشت و مردم هرگز دستخوش ناراحتی نمی شدند. در ایران باستان، پادشاه هر کشور نماینده اهورامزدا بر زمین بود و به همین سبب حفظ فره ایزدی برای حفظ حکومتِ پادشاه، اهمیت بسیار زیادی داشت.

جمشید علاوه بر ایران، در اساطیر هند نیز (که در واقع هم ریشه اساطیر ایران هستند) از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بنابر اساطیر هندی، جمشید کسی است که درنهایت مرگ را به بشر نشان می دهد. بنابر این روایت ها، که در ریگ ودا ذکر شده اند، با افزایش تعداد انسان ها بر زمین، جهان در حالت نابودی قرار می گیرد. در چنین شرایطی است که جمشید چگونگی مرگ را به آدمیان نشان می دهد.

بااین حال در ایران باستان، جمشید پادشاهی است که در طول مدت زندگی اش، بی مرگی را برای بشر به ارمغان می آورد. با توجه به اینکه در اساطیر ایرانی، خالی کردن زمین از سکنه کاری است که اهریمن انجام می دهد، جمشید در دوران حکومتش برای سال ها بی مرگی را به نوع بشر هدیه می دهد. بنابر این اساطیر، زمانی که دراثر ازدیاد جمعیت، زمین در حال نابودیست، جمشید چوبش را به زمین زده و به این شکل جهان را از سمت جنوب گسترش می دهد.

زمانی که زمستانی سخت درپیش بود، اهورامزدا به جمشید تذکر داد و از وی خواست تا نوع بشر را به همراه گونه هایی از حیوانات به جهان زیرین برده و تا پایان زمستان در دل زمین بمانند. جمشید حفره ای را در زمین کند و علاوه بر مردم، از هرگونه جانور و گیاهی نیز، نمونه ای را با خود به اعماق زمین برد؛ از این پناهگاه با نام وَرجَمکَرد به معنی جایی که جم ساخت یاد می شود.

پس از به پایان رسیدن دوره زمستان های سخت، جمشید به همراه یارانش از ورجمکرد خارج شده و به سمت ایران ویج حرکت می کند. ایران ویج که درواقع گستره حضور آریاییان است، یکی از بهترین مناطق در زمین به شمار می رود و بنابر تعلیمات اوستا، اولین مسکن آریاییان در جهان به شمار می رود. عده ای ایران ویج را حوالی خوارزم و عده ای نیز آن را در نزدیکی آذربایجان ایران می دانند؛ بااین حال هیچ کدام از این روایت ها قابل تایید نیستند.

جمشید علاوه بر آهنگری، ریسندگی و بافندگی را نیز به مردمان آموزش داده و آنان را برای مبارزه با دیوها آماده می کند. درضمن، فنون خانه سازی و سفالگری نیز در زمان جمشید و به دستور وی به وجود آمدند. جمشید با پیروزی بر دیوها، آنان را به خدمت خود درآورد و از آن ها برای خانه سازی استفاده کرد.

علاوه بر این، جمشید جام جهان نمایی داشت که با نگاه کردن در آن، به اوضاع جهان واقف می شد. درضمن، او دستور به ساخت تختی دادی و آن را بر پشت دیوها نهاد و با این تخت به اوج آسمان ها رفت. بنابر روایتی، جمشید در روز یکم فروردین به آسمان رفت و ایرانیان در ادامه این روز را به عنوان نوروز جشن گرفتند.

در روزگاری که تاریخ ایران رو به فراموشی می رفت، عده ای به اشتباه به پارسه نام تخت جمشید را دادند.