علی اصغر سیدآبادی در یادداشتی در جماران نوشت: یکی از خبرگزاری های رسمی فیلمی از دو دختر نوجوان کم سن وسال منتشر کرده است که در گفت وگویی اعتراف می کنند از کسی پول گرفته اند تا در گوشه ای از تهران تجمعی راه بیندازند.

در گزارش تأکید می شود که یکی از دختران فرزند طلاق است.

در نسخه منتشرشده از سوی خبرگزاری، تصویر تا حدی تار شده تا چهره ها کاملاً قابل شناسایی نباشد.

پیش تر نیز ویدیویی در یکی از پایگاه های اینترنتی منتشر شده بود از پسر جوانی که شعارهای تندی داده، بازداشت شده و از ترس خود را خیس کرده بود. این ویدیو نه تار شده بود و نه چهره اش پوشانده شده بود.

می توان حدس زد که هدف از انتشار چنین ویدیوهایی، پیشگیری از حضور نوجوانان در اعتراضات است. همچنین می توان حدس زد که انتشار آن ها بدون هماهنگی با نهاد بازداشت کننده و به صورت خودسرانه انجام نشده است.

پیش تر تجربه ی پخش اعترافات تلویزیونی از چهره های شناخته شده ی سیاسی را داشته ایم و به نظر می رسد باید روشن شده باشد که این روش یا کمترین تأثیر را دارد یا چه بسا نتیجه ای معکوس و نقض غرض اصلی به بار می آورد.

این ویدیوها نه تنها اثر دلخواه منتشرکنندگان را ندارند، بلکه از منظر حقوق کودک و نوجوان، مصداق آشکار تضییع حقوق آنان اند. تحقیر پسری که از ترس خود را خیس کرده، تمسخر او، و تحقیر دو دختر نوجوان کم سن وسال که بنا بر گفته هایشان یکی فرزند طلاق است و دیگری در کافه کار می کند و ظاهراً قرار است همین ویژگی ها به طور نمادین برجسته شود با هیچ منطق اخلاقی قابل دفاع نیست.

نمایش چنین تحقیرهایی پیش تر نیز در تابستان 1401 تجربه شده است و پیامد آن تحقیرهای انباشت شده، آتشی بود که در انبار پنبه افتاد.

اگر یادتان مانده باشد، پیش از اعتراضات مهسا، شاهد چند رویداد تحقیرآمیز بودیم: از انتشار عکس دختر و مادری با راننده اسنپی گرفته تا اخراج رییس قطار به دلیل بی توجهی به تذکر یک خانم درباره حجاب مسافر و سپس مقام دادن نمادین به همان خانم در یزد، و نیز دعوای دو زن بر سر حجاب در اتوبوس و احضار یکی از آن ها. همه ی این ها با نمایش در تلویزیون یا شبکه های اجتماعی همراه بود.

نخستین گام در گفت وگو با نوجوانان همدلی با آنان است. من به عنوان یک بیننده اولین پرسشی که برایم پیش می آید این است که چرا دختری در آن سن و سال باید نیازمند کار کردن باشد؟ اگر در این سن و سال به ناچار کار می کند، احتمالا ناشی از احساس مسئولیت است. چرا باید به خاطر پنج میلیون تومان - چنان که در ویدیو گفته می شود- خود را درگیر خطر کند؟ اگر این روایت درست باشد، آیا حاکمیت بیش تر مقصر نیست که او در این سن و سال ناگزیر به کار کردن است و شرایط اقتصادی به گونه ای است که بین هزینه ها و درآمدش ناترازی وجود دارد؟

به نظرم اگر این روایت درست باشد، شرمندگی و تقصیرش مال کسانی است که حقوق چند صد میلیون تومانی می گیرند تا زندگی مردم را بهبود ببخشند و کفایت و کارآمدی ندارند. شرمندگی اش مال کسانی است که میلیارد میلیارد منابع را تلف می کنند و خرج امور بیهوده می کنند.

افزون بر همه ی این ها چنین نمایش هایی تحقیر یک یا دو نفر نیست؛ بلکه تحقیر همه ی کسانی است که خود را در آن موقعیت می بینند. تحقیر بازدارنده نیست. ضمن غیراخلاقی بودن، کاشتن بذر کینه در دل هاست.