شوک ناشی از جنگ 12روزه در تابستان امسال، اثر معناداری بر وضعیت مبادلات تجاری و چک های برگشتی برجای گذاشت و آمارها را به سطوح کم سابقه ای رساند.

به گزارش دنیای اقتصاد، گزارش بانک مرکزی نشان می دهد نسبت مبلغ چک های برگشتی به کل چک های مبادله شده که در تیرماه به رکورد 22.6درصد رسید، در مرداد و شهریور نیز در سطوح بالای 18درصد باقی ماند. از نظر تعداد نیز سهم چک های برگشتی از کل در تیرماه به بالاترین رقم از سال 1399 رسید.

نگاهی به روند چک های برگشتی چه از نظر تعداد و چه از نظر مبلغ بیان کننده اثر چشم گیر جنگ 12 روزه بر معاملات است. به طوری که در تابستان سال جاری که در روزهای جنگ شروع شد، نسبت مبلغ چک های برگشتی به کل چک های مبادله شده به رقم بی سابقه 22.5 درصد رسید.

همچنین بررسی ها نشان می دهد اعتماد به چک در جامعه کاهش یافته است. به طوری که تعداد کل چک های مبادله شده در آبان امسال نسبت به آبان سال گذشته، 800هزار فقره کاهش یافته است. این موضوع می تواند اصلی ترین دلیل کاهش نسبت چک های برگشتی در آبان ماه باشد.

به طور کلی اطلاعات منتشر شده از وضعیت چک های مبادله شده در کشور نشان دهنده رکود در استفاده از این ابزار پرداخت است. با توجه به این که معمولا در شرایط تورمی، چک بیشتر مورد استفاده فعالان اقتصادی قرار می گیرد، روند کاهشی استفاده از این ابزار پرداخت در ماه های اخیر، نشان دهنده تعمیق رکود اقتصادی حاکم بر اقتصاد کشور است.

بر اساس اطلاعات منتشر شده، در آبان ماه، 8 میلیون و 63 هزار و 300 چک به ارزشی حدود 1147 هزار میلیارد تومان مبادله شده که نسبت به ماه قبل از نظر تعداد 8.3 درصد کاهش و از نظر مبلغ 3.1 درصد افزایش داشته است. کاهش استفاده از چک را می توان به عنوان کاهش اعتماد عمومی به این ابزار پرداخت و به طور کلی تر کاهش اطمینان به شرایط اقتصادی تلقی کرد.

بررسی ها نشان می دهد در ماه های بعد از جنگ 12 روزه، نسبت مبلغ چک های برگشتی به کل چک ها حتی تا بیش از 22 درصد نیز رسیده است. این رقم از آبان سال 1396 تاکنون بی سابقه بوده است. به طور کلی، در سه ماه تابستان سال جاری، نسبت مبلغ چک های برگشت خورده به مبلغ کل چک های مبادله شده به ترتیب 22.6 درصد در تیر ماه، 18.9 در مرداد ماه و 18.3 در شهریور ماه بوده است.

در آبان ماه سال جاری 760 هزار فقره چک به ارزش 174.1 هزار میلیارد تومان برگشت خورده است. طبق گزارش بانک مرکزی، نسبت تعداد چک های برگشتی به کل چک ها از 9.2 در مهرماه به 8.7 درصد در آبان ماه رسیده است. این موضوع نشان دهنده گرفتاری فعالیت های اقتصادی کشور در تله رکود تورمی است.

در بین سایر استان های کشور، بیشترین نسبت ارزش چک های برگشتی به کل ارزش چک های مبادله شده در استان، به ترتیب به استان های ایلام، بوشهر و سمنان اختصاص یافته است. نسبت 35 درصدی برای ارزش چک های برگشت خورده به چک های مبادله شده در سطح یک استان نه تنها نشان از مختل شدن فعالیت های اقتصادی در ماه مورد بررسی بلکه هشداری برای ادامه فرآیندهای تولیدی در ماه های آتی این استان نیز محسوب می شود.