| امیر جدیدی در یادداشتی در روزنامه هم میهن نوشت: در دنیای سیاست عموماً و اصولاً سقوط حاکمان با یک عکس در خاطر جهانیان می ماند. از سقوط صدام عکس مجسمه در بغداد، از قذافی تصویر بدن لخت و خون آلود و تشک ابری، از حسنی مبارک تصویرش روی تخت بیمارستان و قفس دادگاه و... عکسی که دو شب پیش ترامپ از نیکلاس مادورو منتشر کرد هم برای همیشه در حافظه جمعی مردم جهان می نشیند. نکته مهم اما این است که تا قبل از این عکس ها به واسطه یک رسانه به دید عموم می رسید. در دنیای قبل از ترامپ، خبرگزاری ها تمام هم و غم شان را می گذاشتند بلکه بتوانند به حلقه اولیه حاضر در صحنه وصل شوند و به آن واسطه عکس و خبری را مخابره کنند. روزگاری بین رویترز ، ای پی ، سیپا ، آ.اف.پ و... رقابت تنگاتنگی در حد ثانیه ها وجود داشت. در حقیقت یک رسانه بابت همین یک عکس و خبر تا سال ها برای خودش اعتبار می ساخت و نفوذش را در جهان رسانه ای گسترده می کرد. حالا اما این روزها یک آدمی از راه رسیده و نرسیده نه تنها به قوانین جهانی پایبندی ندارد بلکه چیزی شبیه قانون جنگل را به اجرا گذشته است. ترامپ حقیقتا برای بیشتر دیده شدن از هیچ تلاشی فروگذار نمی کند. او پیش از این بارها نشان داده که به پروتکل های حقوق بین الملل عنایتی ندارد و وقعی نمی نهد. او بارها و بارها با اعتمادبه نفس عجیبی درباره دولت های مستقل اظهارنظر کرده است. رفتار ترامپ حقیقتاً چیزی شبیه پسر عباس قلی خان است که با هیچ چیز راضی نمی شود و به هیچ صراطی مستقیم نیست که نیست. او به یک اعتبار رییس جمهور کشور ابرقدرتی به اسم آمریکاست. با این حال او دوست دارد همزمان رییس جمهور کانادا، ونزوئلا، مکزیک، اوکراین و... هم باشد. این روزها او پا فراتر از این ها هم گذاشته و همزمان دوست دارد هم خودش خبر تولید کند، هم خبر مخابره کند و هم... در میان همه این اول بودن ها اما یک جا هست که دست ترامپ هرگز به آن نمی رسد. ترامپ می تواند دستور دهد که اولین کسی باشد که عکس را منتشر می کند اما او هرگز اولین کسی نیست که عکس را گرفته است. چراکه قدرت عکاسی با حضور ظاهر می شود. کاری که رییس جمهور آمریکا اگر بخواهد هم نمی تواند. رفتار ترامپ در این اقدام اخیر اما به نوعی تغییر در الگوی کلاسیک، رسانه و سیاست هم بود. در الگوی کلاسیک، رسانه ها تا قبل از این، بعد از وقوع یک اتفاق آن چیزی که رخ داده را بازتاب می دادند. در رفتار ترامپ اما این ترتیب به صورت عکس عمل می کند. چراکه او خودش بخشی از خبر است. در حقیقت تصویر پیش یا حین واقعه منتشر می شود تا خود به بخشی از واقعه بدل شود. مادورو در این تصویر نه یک رییس جمهور مستقر، بلکه حاکمی در آستانه ی سقوط نمایش داده می شود؛ حتی اگر واقعیت میدانی هنوز چنین نباشد. اقدام ترامپ در انتشار تصویر مادورو، هشداری است درباره عصری که در آن نه تنها قواعد حقوق بین الملل، بلکه قواعد پایه ای رسانه نیز قربانی رقابت بر سر روایت و تقدم آن می شود. |