فرارو- در آستانه سال 2026 و هم زمان با افزایش فرسودگی شغلی و حواس پرتی های دیجیتال، توجه به شیوه مدیریت زمان و مرز میان کار و زندگی شخصی بیش از هر زمان دیگری به یکی از دغدغه های اصلی کارکنان و متخصصان بهره وری تبدیل شده است.

به نقل از سی ان بی سی، با فرا رسیدن سال 2026، بسیاری از افراد به دنبال ایده ها و راهکارهای تازه ای هستند تا آن ها را در آغاز سال جدید، چه در خانه و چه در محل کار، به کار بگیرند. معمولاً تمرکز اصلی روی ایجاد یک روتین جدید صبحگاهی یا شبانه است، اما به گفته یک متخصص برجسته در حوزه تمرکز و بهره وری، دو روال مهم دیگر وجود دارد که بهتر است به طور مشخص در برنامه کاری روزانه گنجانده شوند.

کال نیوپورت، استاد علوم کامپیوتر در دانشگاه جورج تاون و نویسنده چندین کتاب درباره تمرکز، کار عمیق و بهره وری، معتقد است این دو روال می توانند به شما کمک کنند زمانی که نیاز دارید تمرکز عمیق تری داشته باشید و در عین حال، در پایان روز کاری، ارتباط ذهنی خود را با کار قطع کنید تا زندگی شخصی تان کیفیت بهتری پیدا کند.

نیوپورت از حامیان سرسخت بلوک بندی زمان است؛ روشی که در آن بخش های مشخصی از روز به انجام کار عمیق اختصاص داده می شود. منظور از کار عمیق، فعالیت هایی است که بیشترین فشار شناختی را به مغز وارد می کنند و نیازمند تمرکز پایدار و بدون وقفه هستند.

اولین روالی که نیوپورت توصیه می کند، مربوط به زمانی است که قرار است وارد یک بازه کار عمیق شوید. او تأکید می کند که مغز انسان به طور طبیعی برای تمرکز طولانی مدت روی موضوعات انتزاعی یا نمادین طراحی نشده است. به گفته او: مغز ما برای تمرکز پایدار ساخته نشده است. بنابراین باید به مغزتان زمان بدهید و کمی به آن کمک کنید تا به حالت کار عمیق تغییر وضعیت دهد، چون در واقع دارید از آن می خواهید کاری نسبتاً غیرطبیعی انجام دهد.

بسیاری از کارکنان در طول روز کاری به طور مداوم زیر بمباران اعلان ها، ایمیل ها، پیام ها و جلسات مختلف قرار دارند. گزارشی از شرکت مایکروسافت که در ماه آوریل منتشر شد نشان می دهد فعالیت کارکنان به طور متوسط هر دو دقیقه یک بار توسط ایمیل ها، جلسات یا پیام های دیجیتال قطع می شوند. در چنین شرایطی، مغز در وضعیتی کاملاً متفاوت از زمانی قرار دارد که فرد با تمرکز کامل روی یک کار عمیق متمرکز شده است. جابه جایی میان این دو حالت ذهنی، نیازمند زمان و انرژی است.

به همین دلیل، نیوپورت پیشنهاد می کند پیش از آغاز یک بلوک کار عمیق که در تقویم کاری تان مشخص شده، یک فعالیت کوتاه و تکرارپذیر انجام دهید؛ مثلاً یک پیاده روی کوتاه دور ساختمان، درست کردن یک فنجان چای یا مرتب کردن میز کار. مهم این است که این فعالیت به صورت منظم تکرار شود تا به سیگنالی برای مغز تبدیل شود که زمان تغییر حالت فرا رسیده است. او این کار را به حرکات کششی پیش از دویدن تشبیه می کند.

نیوپورت می گوید: نمی توانید به سادگی ایمیل تان را ببندید، نرم افزار ورد را باز کنید و با خودتان بگویید: حالا متمرکز هستم.

دومین روال پیشنهادی نیوپورت مربوط به پایان روز کاری است؛ چیزی که او از آن با عنوان روال خاموش سازی یا shutdown routine یاد می کند. هدف از این روال، تخلیه ذهن از دغدغه های کاری است تا افکار مربوط به کار، زمان خارج از کار شما را به طور ناقص در گرو خود نگه ندارند. به گفته نیوپورت: این روال راهی است برای پاک سازی ذهن بعد از پایان کار، تا ذهنتان در ساعات غیرکاری به طور ناخودآگاه درگیر مسائل کاری باقی نماند.

روال پایان کار نیوپورت شامل چند مرحله مشخص است: یک بار دیگر ایمیل هایتان را بررسی می کند، نگاهی به برنامه کاری روزهای آینده در تقویم می اندازد و هر یادآوری یا نکته ای را که لازم است، یادداشت می کند. پس از انجام این مراحل، فرد باید به این احساس برسد که همه چیز تحت کنترل است و موضوع ناتمامی وجود ندارد که لازم باشد همان شب به آن فکر کند.

او می گوید در پایان این روال باید به خودتان بگویید: همه چیز در وضعیت خوبی قرار دارد، امشب چیزی نیست که لازم باشد درباره اش تصمیم بگیرم و برای کارهایی که باید انجام شوند، برنامه داریم. پس از آن، وجود یک نشانه یا حرکت پایانیِ قابل مشاهده اهمیت دارد؛ چیزی که به طور نمادین نشان دهد کار برای امروز تمام شده است. نیوپورت، برای مثال، در پایان کار یک کادر با عنوان پایان کار انجام شد را تیک می زند.

البته این روال به طور معجزه آسا اضطراب کاری را از بین نمی برد، اما به گفته او می تواند به مغز یاد بدهد که نشخوار فکری درباره کار را کاهش دهد. نیوپورت توضیح می دهد: به جای درگیر شدن با افکار مزاحم، به خودتان می گویید من آن تیک را زدم و اگر همه چیز را بررسی نکرده و به این نتیجه نرسیده بودم که شرایط برای پایان روز مناسب است، هرگز این کار را نمی کردم.

او اضافه می کند: این روال شما را از وسوسه این فکر که شاید بد نباشد یک بار دیگر ایمیلم را چک کنم، دور نگه می دارد و کمک می کند از کار عبور کنید؛ به شکلی که در نهایت مغزتان یاد بگیرد چگونه جدا شود و شما بتوانید از زندگی خارج از کار، بهره بیشتری ببرید.