فرارو- وزیر اقتصاد اخیرا در اظهارنظری گفته است: ما شبانه روز در حال برنامه ریزی برای تثبیت بازار دلار هستیم. این سخنان در شرایطی مطرح می شود که طی ماههای اخیر، وزارت اقتصاد و بانک مرکزی، به علت عملکرد ضعیف خود، به شدت تحت نقد قرار گرفته اند.

به گزارش فرارو، نگاهی به اظهارات مدنی زاده این پرسش ها را ایجاد می کند که این برنامه ریزی شبانه روزی چه اثری داشته؟ چه تصمیم هایی باید گرفته می شده و نشده است و چرا برنامه ریزی در کشور ما با تاخیر به مرحله عمل می رسد؟ دکتر عباس کریم زاده، اقتصاددان و نایب رییس کانون دانش آموختگان اقتصاد ایران در گفتگو با فرارو به این پرسش ها پاسخ داده است:

عباس کریم زاده به فرارو گفت: اگر به گذشته اقتصاد کشور در 47 سال اخیر نگاه کنیم، می بینیم همه موارد بحرانی که این روزها به عنوان بحران های بزرگ شناخته می شوند را تجربه کرده ایم. پس این وضعیت تازگی ندارد. اما آن چه این روزها بیشتر مورد توجه قرار گرفته، افزایش بی رویه قیمت دلار، طلا و سایر دارایی های مشابه است. در سال های پس از انقلاب در سه مقطع با افزایش شدید نرخ طلا و دلار مواجه شدیم که باعث شد تحولاتی در سطح رییس کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد رخ دهد. اگر به آمارها رجوع کنیم، در هیچ یک از این مقاطع، تغییر و تحولات نتوانست اثر بلندمدت داشته باشد و متأسفانه روند افزایشی ادامه پیدا کرد. فقط یک مورد باعث شد که در مقطعی کوتاه مدت، قیمت ها کنترل شود. ولی دوباره قیمت ها به مسیر خود ادامه داد. بنابراین مشکلاتی که امروز در کشور ما وجود دارد، مشکلاتی ساختاری است و با تغییر دادن افراد در بدنه دولت یا در مناصب گوناگون تحول ریشه ای رخ نمی دهد.

وی افزود: کشور ما از چندین بیماری مزمن رنج می برد. سیستم ضعیف و ناکارامد بانک داری کشور که مدام موجب خلق پول می شود، سهم زیادی در ایجاد تورم دارد و اگر می خواهیم جلوی تورم و افزایش نرخ ارز را بگیریم، باید همین ریشه ها را بررسی کنیم. بودجه کشور ما چرا به این شکل تخصیص پیدا می کند؟ کشور پر شده از نهادها و سازمان هایی که هیچ نقش سازنده ای در عمران و آبادانی کشور ایفا نمی کنند اما بودجه های کلان دریافت می کنند و هر سال هم سهمشان افزایش پیدا می کند. بودجه باید حساب و کتاب داشته باشد. در وهله اول باید جلوی این ریخت و پاش های بی رویه گرفته شود. به جای این که به برخی سازمان ها و نهادها و افراد خاص چنین بودجه های کلانی داده شود باید برای بخش عمرانی و زیرساختی کشور هزینه شود چرا که اثر بلندمدت این بخش ها بسیار بیشتر است.

این اقتصاددان در ادامه گفت: سیستم بانکداری ما، نه تنها از کارکرد اصلی خود کاملا دور شده است، بلکه سپرده های مردم را می گیرد و تسهیلات حداقلی به شهروندان ارائه می کند و عمده تسهیلات بین همان سیستم بانکداری می گردد. این شیوه توزیع رانت در سیستم بانکداری باعث افزایش نقدینگی و تورم می شود. در کشورهایی که کسب و کارهای پیشرفته دارند، بانک ها از حساس ترین نهادهای اقتصادی محسوب می شوند و اگر از شاخص های تعیین شده عدول کنند فورا مورد بازخواست قرار می گیرند. این در شرایطی است که در کشور ما تخلفات بانکی تبدیل به یک مسئله عادی شده است.

وی افزود: بی رودروایسی بگویم دشمنان ایران برای فشار بر کشور ما بیش از آن که به حمله نظامی متکی باشند یا نیازی داشته باشند، سعی دارند از تحریم های سنگین برای اعمال فشار بر کشور و وارد کردن آسیب های سنگین به کشور استفاده کنند. این موضوع را نباید نادیده بگیریم، باید بسیار واضح با این موضوع مواجه شویم و به جای انکار اهمیت تحریم ها، راه های استراتژیکی برای مبارزه با فشار تحریمی پیدا کنیم. بسیاری از کشورها جهان با ایالات متحده در اوج تنش بوده اند اما بر اساس منافع ملی و استراتژیک خود مذاکره کرده اند و اتفاقا امتیازهای اقتصادی هم گرفته اند. بدتر از بمب اتم هایی که آمریکا علیه ژاپن استفاده کرد در تاریخ معاصر داریم؟ اما اکنون ژاپن امتیازاتی مشخص و قابل توجه از ایالات متحده گرفته است. مسئله این نیست که در برابر ایالات متحده کوتاه بیاییم، بلکه اتفاقا باید با لغو یا کاهش تحریم ها، حق خود را از اقتصاد بین الملل بگیریم.

این مدرس دانشگاه در خصوص برنامه هایی که وزیر اقتصاد گفته است شبانه روزی روی آن ها کار می کند گفت: مشکل ما برنامه ریزی شبانه روزی نیست، مشکل ما این است که استراتژیست های اقتصاد کشور و آن ها که در تصمیم گیری های کلان اقتصادی نقش دارند، اصلا به مفهوم توسعه اعتقادی ندارند. اصلا توسعه اولویت اول این ها نیست. مشکل اصلی اقتصاد کشور ما که سال های سال است گریبانگیر اقتصاد کشور شده، دیدگاه های کلان مسئولان و برنامه ریزان است. تا زمانی که متوجه نشویم مسیر مبارزه با آن استکبار جهانی که صحبتش می شود این نیست که خود را از روابط بین الملل محروم کنیم یا با تحریم های سنگین مواجه کنیم، هیچ چیز تغییر نمی کند. آقای همتی شعارهایی داده اند که می توانند اقتصاد را مدیریت کنند یا تغییراتی بزرگ ایجاد کنند. این ادعا امیدوار کننده است اما مسئله این است که بپذیریم آقای همتی نمی تواند جادوگری کند.