چند سال پیش، ایلان ماسک با اعتماد به نفس همیشگی اش از فروش سالانه 250 هزار دستگاه سایبرتراک سخن می گفت. عددی که در آن زمان شاید اغراق آمیز به نظر می رسید، اما با توجه به نفوذ برند تسلا، کاملا هم دور از ذهن نبود. امروز اما پیش بینی ها از فروش کمتر از 20 هزار دستگاه در سال حکایت دارند؛ یعنی حتی به یک دهم آن هدف جاه طلبانه هم نمی رسد. این اختلاف فاحش، حالا اثرات دومینویی خود را در لایه های پایین تر صنعت نشان می دهد.

در روایت رسمی تسلا، سایبرتراک همچنان یک موفقیت بزرگ است؛ محصولی که آینده حمل و نقل را نمایندگی می کند. اما اعداد و ارقام بازار چیز دیگری می گویند. فروش پایین تر از انتظار، نه تنها سودآوری این پروژه را زیر سئوال برده، بلکه فشار مستقیمی بر شرکت هایی وارد کرده که برای این محصول سرمایه گذاری کرده بودند. زنجیره تامین، نخستین جایی است که چنین تناقضی خودش را نشان می دهد.

یکی از واضح ترین نشانه های این فشار، سرنوشت قرارداد شرکت کره ای L&F Co با تسلاست. این شرکت که مواد کاتدی باتری را تامین می کند، به تازگی اعلام کرده که قراردادش با تسلا عملا 99 درصد کوچک شده است. دلیلی که به صراحت به آن اشاره شده، چیزی جز تقاضای ضعیف برای سایبرتراک نیست.

در فوریه 2023، L&F قراردادی عظیم به ارزش 3٫83 تریلیون وون (معادل حدود 2٫67 میلیارد دلار) با تسلا امضا کرده بود. حالا اما همان قرارداد به رقمی خیره کننده در جهت عکس رسیده؛ تنها 9٫73 میلیون وون، چیزی در حد چند هزار دلار! کاهش از میلیاردها به چند هزار، تصویری روشن از آن چیزی است که پشت پرده فروش سایبرتراک می گذرد.

قرارداد اولیه L&F برای تامین مواد باتری های مشهور 4680 تسلا بسته شده بود؛ سلول هایی که ایلان ماسک در سال 2020 آن ها را قلب تپنده آینده تسلا معرفی کرد. این باتری ها قرار بود هم هزینه تولید را پایین بیاورند و هم مسیر ساخت یک خودروی برقی 25 هزار دلاری را هموار کنند؛ خودرویی که هنوز اثری از آن در بازار دیده نمی شود.

در عمل، باتری های 4680 فعلا فقط در سایبرتراک استفاده می شوند؛ خودرویی که حالا با فروش محدودش، عملا این فناوری را هم در تنگنا قرار داده است. وقتی محصول نهایی موفق نباشد، نوآوری های فنی هم فرصت درخشش پیدا نمی کنند.

در میانه این وضعیت نه چندان امیدوارکننده، یک بازیگر آشنا وارد میدان شده است. گزارش ها نشان می دهد که اسپیس اکس تاکنون بیش از هزار دستگاه سایبرتراک خریداری کرده و احتمال دارد این عدد به دو هزار دستگاه برسد. هرچند اسپیس اکس توضیح روشنی درباره دلیل این خرید گسترده نداده، اما گمانه زنی ها حکایت از تلاشی برای جذب مازاد موجودی تسلا دارد.

این حرکت، بیش از آنکه یک نیاز واقعی عملیاتی باشد، نشانه ای از هم افزایی یا شاید هم همدلی اجباری میان شرکت های تحت مدیریت ایلان ماسک است. به زبان ساده تر، به نظر می رسد که تسلا برای تخلیه انبارهایش روی کمک شرکت های ایلان ماسک حساب باز کرده است.