فرارو- با اکران فیلم پیرپسر حواشی زیادی حول محور این فیلم به وجود آمد. بسیاری فیلم را مورد ستایش قرار دادند و بسیاری نیز نقدهای تندی در مورد آن نوشتند. شرایطی که اکتای براهنی با فیلم پیرپسر تجربه کرد، شباهت زیادی به شرایطی داشت که پیش تر از این، پدر او، رضا براهنی، هم تجربه کرده بود.

به گزارش فرارو، رضا براهنی، شاعر، داستان نویس و منتقد ادبی ای بود که پیوسته مورد حمله و تحسین طیف های متفاوت جامعه قرار داشت. او که به عنوان یکی از تاثیرگذاران حوزه ادبیات و فرهنگ در سال های پیش و پس از انقلاب شناخته می شود، سال ها در محاصره منتقدین ادبی قرار داشت. فراز و نشیب های زندگی رضا براهنی، فارغ از بحث های ادبی، او را به چهره ای جنجال برانگیز تبدیل کرده است.

رضا براهنی که ابتدا به عنوان یک منتقد ادبی متجدد و دانش آموخته ادبیات شناخته می شد، رفته رفته با ورود به جهان داستان و شعر، آوازه ای پیدا کرد. او که معتقد بود ادبیات فارسی نیاز به یک بازنگری بنیادین دارد، شروع به نگارش سلسله آثاری در حوزه ادبیات و نقد ادبی کرد. نگاه براهنی به ادبیات و از طرفی نقدهای تند و تیزی که در مورد دیگر فعالان این حوزه می نوشت، او را به چهره ای جنجال برانگیز و تا حدی منفور برای عده ای از اهالی ادبیات بدل کرد.

کار تا جایی پیش رفت که بسیاری از دوستان نزدیک براهنی مانند نادر نادرپور نیز از او رو برگردانده و به منتقدین او پیوستند. درگیری های براهنی با دیگر فعالان ادبی کشور، تنها در حد دعواهای کلامی نبود و گاهی به مجادلات فیزیکی نیز ختم می شد.

محمود استادمحمد، هنرمند فقید تئاتر، در گفتکویی در مورد نصرت رحمانی، خاطره ای را در مورد درگیری رضا براهنی و نصرت رحمانی بازگو کرد.

استادمحمد در این باره گفته بود: رضا براهنی، مربع مرگ را نوشت و در آن به شاملو اهانت کرد و شاملو جواب او را داد. نصرت گفت: احمد کار بدی کرد. نباید که به رضا براهنی با مطلب جواب داد. باید کتکش زد. رضا براهنی آمد کافه فیروز و اتفاقا زمانی بود که نصرت باز هم داشت این حرف را می زد که: چرا احمد به این جواب داد و این کیه که احمد رفته و در مجله به او جواب داده. یکهو رضا براهنی آمد داخل و نصرت هم او را زد و بدجوری هم زد.

براهنی با طرح ایده شعر پست مدرن و نوشتن اشعاری که ساختاری دیگرگونه داشتند، بار دیگر در مرکز دایره ای قرار گرفت که خطوط آن را منتقدین بسیار جدی ادبیات تشکیل می دادند. این سلسله اتفاقات به مجادلات ادامه داری تبدیل شد. نادر نادرپور و هوشنگ ابتهاج در نقد براهنی، او را درخت عرعر خطاب کردند و براهنی در جواب، ابتهاج را شاعری درجه سه دانست که با تقلید از حافظ شعر می نویسد.

براهنی در نشست پرسش و پاسخی که در سال های پایانی عمرش در استکهلم برگزار کرد، گفت: من ایراد گرفته ام که سایه شاعر خوبی نیست و هنوز هم به این جمله معتقدم. او در ادامه در مورد نادر نادرپور گفت: نادرپور شخصا آدم خوبی بود، اما آنها او را جلو انداختند. براهنی، در همین نشست، با تاکید بر اینکه ابتهاج را شاعر نمی داند، نادرپور را شاعری درجه یک خطاب کرد.

کتاب خطاب به پروانه ها و چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟ که براهنی در آن به تبیین اصول شعری خودش می پردازد، به یکی از جنجال برانگیزترین کتاب های ادبی تاریخ معاصر ایران بدل شد که این جنجال ها تا همین امروز هم ادامه دارد.

فیلم پیرپسر اکتای براهنی، مدت ها قبل از اکران در سینما به حاشیه کشیده شد. فاصله زمانی طولانی بین تولید و اکران این فیلم، مجادلات به وجودآمده در مورد آن را به خوبی توجیه می کند. پیرپسر در سال 1400 تولید و چهار سال بعد، در سال 1404 اکران شد. از 21 خرداد سال جاری و با اکران فیلم پیرپسر، نام اکتای براهنی نقل محافل سینمایی ایران شد. بسیاری اکتای براهنی را نابغه و فیلم او را شاهکار سینمایی قلمداد کردند. در مقابل تعداد زیادی از منتقدین سینما و سیاستمداران نیز، براهنی و فیلم او را مورد حمله قرار دادند.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت در مورد فیلم پیرپسر گفت: فیلم پیرپسر امکان تأمل، بحث و گفت وگو را در فضای فرهنگی و اجتماعی کشور فراهم می آورد؛ لذا باید تأکید کرد که فضای هنر باید فضایی برای بیان آزادانه تجربه های زیسته و بازتاب واقعیت های جامعه باشد. توقیف، حذف یا برخوردهای تند با آثار فرهنگی، ما را از گفت وگو دور می کند و در نهایت به بی اعتمادی و شکاف فرهنگی دامن می زند.

در مقابل تعدادی از سیاستمداران نیز این فیلم را سیاه نمایی دانسته و به اکران آن اعتراض کردند. مسعود فراستی، ضمن اینکه مخالفین فیلم را شوخی و بی فرهنگ قلمداد کرد، موافقین آن را نیز عده ای روشنفکر بی سواد دانست و خود فیلم را هم یکی از کثیف ترین فیلم فارسی های تاریخ خطاب کرد.

کار فیلم پیرپسر تا جایی پیش رفت که بحث به صحن علنی مجلس هم کشیده شد و عده ای از نمایندگان به خاطر مجوز اکران این فیلم وزیر ارشاد را مورد حمله قرار دادند.

گذشته از نظرات مثبت و منفی در مورد فیلم پیرپسر، با توجه به فروشی که فیلم داشت، می توان آن را فیلمی دانست که مردم دوست داشته اند. پیرپسر، نقدهای مثبت زیادی را هم برای اکتای براهنی و تیمش به همراه داشت و همه این ها گذشته از مسئله خوب یا بدبودن فیلم، یادآور این نکته است که ما با فیلم ساز و فیلم مهمی طرف هستیم؛ همانطور که در مورد رضا براهنی هم با وجود تمام بدگویی ها و نقدهای مثبت و منفی، می دانیم که با شاعر و نویسنده و منتقدی جدی رو به روییم.