مطالعه ای جدید در دانشگاه منچستر در بریتانیا نشان می دهد که یک نوع قارچ کشنده که سالانه میلیون ها نفر را در کشورهای گرم تحت تأثیر قرار می دهد، با ادامه گرم شدن دمای کره زمین می تواند به اروپا و دیگر نقاط جهان هم گسترش پیدا کند.

به گزارش بی بی سی، بر اساس بررسی ها گونه ای از قارچ ها به نام آسپرژیلوسیس که می تواند باعث عفونت های کشنده ریه شود و تا همین جا هم سالانه موجب مرگ 1.8 میلیون نفر در سراسر جهان می شود، ممکن است از آفریقا به سمت شمال و همین طور آمریکای جنوبی گسترش پیدا کند.

این موقعیت یادآور سریال تلویزیونی آخرین بازمانده از ما است و داستان آن درباره شیوع نوعی قارچ وحشتناک است که مغز انسان ها را تغییر می دهد و بخش زیادی از جمعیت را از بین می برد.

البته این سریال شکل بسیار اغراق شده ای از این ماجرا را به تصویر می کشد اما آن طور که آدیلیا واریس، استاد بیماری های عفونی کودکان در دانشگاه اکستر در بریتانیا می گوید، احتمال گسترش بیماری های قارچی و نگرانی درباره آن، امری واقعی است.

او می گوید: بیماری قارچی می تواند از بیماری های خفیف و آزاردهنده مانند قارچ پا شروع شود و تا عفونت های شدیدتری که خطر جانی دارند پیش برود و منجر به عفونت های خونی یا عفونت مغزی شود.

معمولاً پاها به دلیل ترک هایی که ممکن است روی پوست باشد، محل مناسبی برای حمله سلول های قارچی هستند. تاریکی و عرق آلود بودن پاها در جوراب و کفش برای قارچ ها بسیار مناسب است.

علاوه بر این، نوع دیگری از قارچ ها که از دسته پاتوژن های کپک هستند، وقتی از طریق تنفس وارد ریه ما می شوند، عوارض و مشکلات متفاوتی ایجاد می کنند. خصوصاً اگر سیستم ایمنی بدن ما از قبل در وضعیت خوبی نباشد.

این کپک ها، هاگ هایی از خود آزاد منتشر می کنند که می توانند ساختار نان مانندی در بافت ریه ایجاد کنند که در آن تنیده شده و موجب بیماری می شود.

نوع دیگری از قارچ ها در حالت عادی در بدن ما وجود دارند. این قارچ ها از دسته مخمرها هستند. شناخته شده ترین نوع این قارچ ها کاندیدا آلبیکانس است که بخشی از فلور یا میکروبیوم طبیعی بدن ما است.

پروفسور واریس می گوید: این مخمرها در روده بسیاری از افراد سالم وجود دارند و به کمک بعضی باکتری ها به سلامتی و بهبود فعالیت روده ها کمک می کنند و بخشی از میکروبیوم طبیعی بدن هستند.

اما اگر این مخمرها به دلیل ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن یا آسیب به یکی از اندام ها، به دلیل جراحی یا هر نوع تروما، وارد جریان خون فرد شوند، می توانند در بدن فرد وضعیتی مشابه با آنچه باکتری ها انجام می دهند، ایجاد کنند که می تواند به سپسیس (مسمومیت خونی) منجر شود که بیماری بسیار شدید محسوب می شود.

امروزه افراد بیشتری عمر طولانی تری دارند و این می تواند در ایجاد زمینه ای مساعد برای عفونت های قارچی نقش داشته باشد

بسیاری از این قارچ ها همیشه در اطراف ما وجود دارند. سوال این است که چرا حالا برای ما مشکل آفرین شده اند؟

ریتا اولادل، استاد میکروبیولوژی بالینی در دانشگاه لاگوس در نیجریه است. او می گوید باید بیشتر از قبل نگران بیماری ها قارچی باشیم، خصوصاً بعد از همه گیری کووید -19.

او می گوید با افزایش دما، با عوامل بیماری زای جدیدی مواجه خواهیم شد.

پیشرفت های پزشکی و بهبودی که درنتیجه آن در کیفیت و امید به زندگی ما ایجاد شده است، موجب شده ما عمر طولانی تری داشته باشیم اما ، سیستم ایمنی ما در این سال های طولانی دچار ضعف و مشکلات می شود.

او توضیح می دهد: ما اکنون جراحی های پیوند عضو بیشتری انجام می دهیم، تعداد بیمارانی که مبتلا به سرطان هستند بیشتر است و این افراد تحت شیمی درمانی قرار می گیرند. هر کاری که سیستم ایمنی افراد را ضعیف تر کند، بیماران را بیشتر در معرض خطر عفونت های قارچی قرار می دهد. او همچنین اضافه می کند وقتی افراد بیماران از داروهای استروییدی برای مدت طولانی تر برای درمان بیماری های مزمن خود استفاده می کنند، بیشتر در معرض خطر عفونت های قارچی قرار می گیرند.

او همچنین به تفاوت فاحشی که بین شمال و جنوب جهانی در مورد توان تشخیص و مدیریت بیمارانی که در مستعد آلودگی های قارچی هستند وجود دارد اشاره می کند. این شامل دسترسی به امکانات تشخیص و همین طور فراهم بودن و دسترسی به داروهای ضد قارچ می شود.

او اضافه می کند عفونت های قارچی در آب وهوای گرم تر، به ویژه در مناطقی که افراد بیشتری مبتلابه ویروس اچ آی وی/ ایدز هستند و سیستم ایمنی ضعیف تری دارند، شیوع بیشتری دارند.

او می گوید: با اینکه مشکلات ناشی از این بیماری ها در جنوب جهانی بیشتر حس می شود، این خود دلیلی برای افزایش مهاجرت می شود زیرا افراد به دنبال مراقبت های پزشکی بهتر به کشورهای دیگر می روند.

مردم سعی می کنند در یکی از گرم ترین روزهای شهر نیویورک در سال 2025 خنک بمانند

آرتورو کاسادوال استاد میکروبیولوژی مولکولی و ایمونولوژی در دانشگاه بهداشت عمومی در دانشکده بلومزبرگ دانشگاه جان هاپکینز در ایالات متحده آمریکا است.

او می گوید درحالی که جهان گرم تر می شود، بیماری های قارچی به مناطقی از جهان گسترش پیدا خواهد کرد که قبلاً در آن دیده نشده بوده اند.

ما می دانیم زندگی یعنی تطابق پذیری. زندگی ادامه پیدا می کند. اما نگرانی در این است که با گرم تر شدن دما، بسیاری از قارچ ها که در محیط هستند و قابلیت بیماری زایی دارند- مثلاً قارچ هایی که در گیاهان و یا در حشرات هستند و در دمای نرمال اتاق زندگی می کنند- بتوانند با دمای گرم تر تطابق پیدا کنند. اگر چنین شود، شاهد بیماری های قارچی جدیدی خواهیم بود که عالم پزشکی شناختی درباره آن ها ندارد.

از طرف دیگر رطوبت هم عامل مهمی برای قارچ ها است. قارچ ها نیاز به مقدار زیادی آب دارند و در محیط با رطوبت بالا به خوبی رشد می کنند.

آقای کاسودال می گوید محیط خشک هم می تواند گسترش قارچ ها مؤثر باشد.

او چنین توضیح می دهد: به عنوان مثال، در ایالات متحده آمریکا نوعی قارچ داریم به نام کوکسیدیوییدس ایمیتیس که در جنوب غربی کشور و در بیابان ها پیدا می شود. اما هم زمان با گسترش پیدا کردن بیابان ها در کشور، انواع این نوع قارچ هم متنوع شده است. فکر می کنم رطوبت قرار است یکی از عوامل موثر باشد. می دانیم رطوبت خود متأثر از دمای هوا است و هردوی این عوامل تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار خواهند گرفت.

تیم همکاران پروفسور کاسادوال در حال انجام مطالعه در بالتیمور، شهری که دانشگاه جان هاپکینز در آن قرار دارد، هستند. آن ها در حال مطالعه مناطق مختلف شهر هستند تا بتوانند مدلی از اینکه بیماری قارچی چطور در طول زمان دچار تغییر خواهند شد، پیدا کنند.

آن ها به این نتیجه رسیدند که قارچ های موجود در شهر شروع به تطابق پیدا کردن با تغییرات هوا کرده اند. این روندی است که احتمالاً در سراسر جهان هم اتفاق خواهد افتاد.

ما می خواهیم بفهمیم چطور این اتفاق خواهد افتاد. همین حالا هم، محله خنک تر محله ای است که درختان بیشتر، علف و سبزه بیشتر دارد و محله های گرم تر، محله هایی هستند که درختان کمتری دارند و در آن ها بتون زیادی به کاررفته است. اختلاف دمای این محله های می تواند به 4 تا 5 درجه سانتی گراد برسد.

هم زمان با تغییرات حرارت زمین، تغییر حرارت دیگری هم در حال رخ دادن است و این تغییر حرارت بدن ما است. تا پیش ازاین بدن ما برای رشد قارچ های زیادی گرم بود. اما در چند دهه گذشته، بدن ما در حال خنک تر شدن بوده است.

پرفسور کاسادوال می گوید: ما به دلیل سیستم ایمنی پیچیده ای که داریم، به خوبی در برابر قارچ ها محافظت می شویم.

او ادامه می دهد: ما ستون فقرات داریم. همه حیواناتی که ستون فقرات دارند، سیستم ایمنی پیچیده ای دارند اما بدن ما اضافه بر این، دمای بالاتری دارد. دمای پایه بدن ما 37 درجه سانتی گراد است. این دما آن قدر بالا است که می تواند بیشتر انواع قارچ را از ما دورنگه دارد.

به همین دلیل است اغلب افراد وقتی مبتلا به قارچ می شوند، معمولاً در دچار قارچ پوستی یا قارچ ناخن می شوند. دلیلش این است که این قسمت های بدن سرد هستند.

اما پرفسور کاسادوال می گوید دمای بدن ما به طور متوسط نسبت به صدسال پیش، یک درجه پایین تر آمده است و همین مسئله می تواند احتمال آلوده شدن به قارچ ها را تغییر دهد.

داروهای مدرن توانسته اند بسیاری از بیماری های عفونی را درمان کنند و ازآنجا که ما نسبت به گذشته در محیط های تمیزتری زندگی می کنیم، میزان التهاب موجود در بدنمان پایین تر آمده و به دنبال آن دمای بدنمان هم کمتر شده است.

درمجموع، دمای بدن ما به طور متوسط کمتر از یک قرن قبل شده چون کمتر دچار انواع عفونت هایی می شویم که سیستم ایمنی بدن ما را به کار می اندازند. هم زمان، کره زمین خود در حال گرم تر شدن است.

استفاده گسترده از درمان های ضد قارچی در کشاورزی به عنوان نیروی محرکه بخش عمده ای از مقاومت بالینی قارچ ها در نظر گرفته می شود

با این شرایط ما چطور می توانیم از خود در برابر این تغییرات محافظت کنیم؟

گروهی از داروها که معمولاً برای درمان ابتلا به قارچ استفاده می شوند آزول نام دارند. این خانواده از داروها مانع فعالیت های سلولی و رشد قارچ ها می شوند. آزول ها برای درمان انواع عفونت های قارچی به کار می روند و در ضمن در کشاورزی برای محافظت از محصولات هم به کار می روند. مشکل این است که به دلیل آنکه که زیاد از آن ها استفاده می کنیم، قارچ ها به آن ها عادت کرده و سازگار شده اند.

مایکل بروملی، استاد بیماری های قارچی در دانشگاه منچستر می گوید: ما شاهد شکل گرفتن مقاومت سریعی در برابر این مواد هستیم. دلیل اینکه آن ها در حال مقاوم شدن هستند وجود قارچ کش ها به مقدار زیاد در محیط است. درواقع این استفاده زیاد از مواد قارچ کش برای محافظت از محصولات کشاورزی و جلوگیری از آلودگی گیاهان به قارچ های بیماری زا ، این مقاومت را ایجاد کرده است.

استفاده گسترده از ترکیبات آزول یکی از دلایل اصلی برای مقاومت بالینی قارچ ها دانسته می شود.

پروفسور براملی می گوید 10000 تن از مواد قارچ کش حاوی آزول سالانه روی محصولات کشاورزی اروپا اسپری می شود. قارچ آسپرژیلوسیس در خاک و کود زندگی می کند.

به دلیل اسپری کردن مقادیر زیاد قارچ کش ها، این ارگانیسم ها توانایی مقاومت در برابر آن ها را به دست آورده اند. در بیمارستان ها برای درمان عفونت های قارچی هم همین نوع از داروهای آزول به کار می روند. قارچ ها حالا به این داروها هم مقاوم شده اند.

پروفسور براملی می گوید بعضی از مردم خواستار ممنوع کردن استفاده از قارچ کش های آزول روی محصولات کشاورزی هستند اما در این صورت، میزان محصولات کشاورزی و در ادامه آن تولید مواد خوراکی کاهش خواهد یافت.

پروفسور براملی به دنبال راه های درمان جایگزین است و می گوید توانسته موفقیت هایی به دست بیاورد و به ترکیباتی برسد که می توانند دی ان ای سلول قارچ ها را هدف قرار داده و درنهایت آن ها را از بین ببرد.

روش دیگر هم وجود دارد: فوسمانوجپیکس ماده ضد قارچ جدید و بسیار موثری است که می تواند بر مخمرها و کپک ها هم موثر باشد.

این ماده به روش متفاوتی عمل می کند و با ایجاد اختلال در عملکرد قلاب هایی که سلول های قارچ برای جابه جا کردن پروتیین هایی که برای ادامه حیات به آن نیاز دارد، آن ها را از بین می برد.

پروفسور براملی می گوید این داروها در چند سال آینده در دسترس خواهند بود.

دلیل دیگری برای امیدواری وجود دارد: آسپرژیلوسیس، یکی از کشنده ترین قارچ هایی که در بدن ما رشد می کند و سالانه باعث مرگ حدوداً صد هزار نفر می شود، یک نقطه ضعف دارد.

پرفسور براملی می گوید: بیماری هایی که از قارچ آسپرژیلوسیس ایجاد می شوند، از بیمار به بیمار منتقل نمی شوند. به نظر می رسد انتقال از طریق محیط اتفاق می افتد.

این یعنی اگر ما بتوانیم مانع از ایجاد مقاومت محیطی به قارچ شویم، می توانیم امید داشته باشیم که بعضی از این داروها که در حال تحقیق و کار روی آن ها هستیم، می توانند تا مدت ها برای ما مفید باشند.

افزایش جمعیت جهان به این معنی است که ما ناچار بودیم از قارچ کش ها برای محافظت از محصولات کشاورزی استفاده کنیم و این استفاده گسترده به قارچ ها کمک کرده یاد بگیرند چطور از تأثیر این مواد فرار کنند. ما به درمان های جدیدی نیاز داریم و تا امروز می توان چند نمونه از آن ها در افق دید.

سوال فعلی این است که آیا می توانیم با سرعت کافی به آن ها دست پیدا کنیم؟