فرارو- دیوید ایگناتیوس، ستون نویس روزنامه واشنگتن پست و نویسنده رمان مدار شبح

به نقل از روزنامه واشنگتن پست، تماشای دونالد ترامپ در روز دوشنبه، زمانی که از سیاست تازه و قاطعانه خود برای پایان دادن به جنگ اوکراین سخن می گفت، پرسشی جالب را به ذهن متبادر می کند: آیا رییس جمهور آمریکا در رؤیای کسب جایزه صلح نوبل، در اعماق وجودش نوعی نزدیکی پنهان با بنیان گذار این جایزه دارد؟

شاید بتوان ادعا کرد که هم نوبل و هم ترامپ، هر دو شیفته انفجارند؛ هرچند هر یک از منظری کاملاً متفاوت. ترامپ ترجیح می دهد با انفجارهای نمادین و سیاسی یعنی با اتخاذ تصمیمات غیرمنتظره و استراتژی های تکان دهنده ای که از دنیای تجارت به سیاست آورده، قواعد بازی را بر هم بزند و حالا همان رویکرد ساختارشکنانه را برای خروج از بن بست اوکراین به کار گرفته است. از سوی دیگر، آلفرد نوبل نیکوکاری و شهرت خود را بر پایه انفجار واقعی بنیان نهاد؛ ثروتش مستقیماً از فروش دینامیت و مواد منفجره به دست آمد.

دونالد ترامپ در اظهارات اخیر خود اذعان کرد که در آغاز، پایان دادن به جنگ اوکراین را امری ساده می پنداشته و تصور می کرده است که با ولادیمیر پوتین، دوست دیرینه اش، دست کم چهار مرتبه به نقطه توافق رسیده است. اما اکنون ترامپ به این نتیجه رسیده که تنها راه واداشتن رهبر کرملین به پذیرش مذاکره، افزایش هزینه های ادامه جنگ برای مسکو است. این تغییر رویکرد ترامپ، عملاً سرآغاز فصل تازه ای در پرونده اوکراین است؛ فصلی که اگرچه کورسوی امید را زنده نگه می دارد، اما در عین حال، حامل مخاطراتی جدی و ناشناخته است.

دونالد ترامپ روز دوشنبه هشدار داد در صورتی که کرملین ظرف 50 روز آینده به صلح تن ندهد، ایالات متحده تعرفه های سنگین اقتصادی علیه روسیه وضع خواهد کرد. ترامپ همچنین خبر داد که سامانه های دفاع هوایی پاتریوت، تجهیزات توپخانه ای و سایر فناوری های پیشرفته نظامی را در اختیار متحدان ناتو قرار می دهد تا این تسلیحات مستقیماً به اوکراین ارسال شود. به گفته یکی از منابع نزدیک به مذاکرات، ارزش بسته جدید کمک های نظامی آمریکا حدود 10 میلیارد دلار برآورد شده است؛ حمایتی که در شرایط موج حملات موشکی و پهپادی روسیه به شهرهای اوکراین می تواند نقشی کلیدی در احیای توان دفاعی و بازگرداندن روحیه شهروندان اوکراینی ایفا کند.

با این حال، نکته ای که ترامپ به طور علنی به آن نپرداخت، احتمال گنجاندن مجوز استفاده از برخی تسلیحات تهاجمی و دوربرد در بسته کمک جدید است. به گفته یکی از منابع مطلع، این بسته به احتمال زیاد شامل مجوز بهره برداری کامل از 18 فروند موشک دوربرد اتکمز با برد 300 کیلومتر خواهد بود؛ موشک هایی که اگرچه توان هدف قرار دادن مستقیم مسکو یا سن پترزبورگ را ندارند، اما می توانند پایگاه های هوایی، انبارهای لجستیکی و مراکز حساس نظامی روسیه را در عمق خاک این کشور مورد اصابت قرار دهند؛ اهدافی که تا پیش از این برای نیروهای اوکراینی دست نیافتنی بود.

انتظار می رود تعداد بیشتری از این موشک ها نیز در آینده نزدیک به اوکراین تحویل داده شود. مقامات پنتاگون ماه هاست بر لزوم تقویت ظرفیت حملات عمیق به خاک روسیه با اتکا به همین موشک ها تأکید دارند؛ تجربه ای که نشان داده، با هر بار افزایش برد این تسلیحات، روسیه ناگزیر شده تجهیزات نظامی خود را به عقب منتقل کند، اما این بار حاشیه مانور مسکو به شدت محدودتر خواهد بود.

در همین چارچوب، بحث انتقال موشک های کروز تاماهاوک نیز مطرح بوده است؛ موشک هایی که ماه گذشته در حمله به اهداف ایرانی به کار گرفته شدند و در صورت واگذاری به اوکراین، امکان هدف قرار دادن مسکو و سن پترزبورگ را فراهم می کنند. با این حال، به گفته منابع آگاه، فعلاً تاماهاوک ها از بسته کمک نظامی کنار گذاشته شده اند؛ اما اگر ترامپ برای افزایش فشار بر کرملین به اهرم قوی تری نیاز پیدا کند، احتمال بازگشت این موشک ها به فهرست کمک ها کاملاً منتفی نیست.

موضع قاطع و بی تعارف دونالد ترامپ در برابر ولادیمیر پوتین، هفته گذشته نیز در گفت وگوی تلفنی او با ولودیمیر زلنسکی، رییس جمهور اوکراین به خوبی آشکار شد. منابع آگاه می گویند ترامپ در این گفت وگو صراحتاً به زلنسکی پیشنهاد داده روسیه را مستقیماً هدف قرار دهد. پاسخ زلنسکی بی پرده بود: اگر تسلیحات لازم را در اختیارمان بگذارید، ما آماده ایم. ترامپ تأکید کرده که اوکراین باید فشار را نه تنها بر مسکو، بلکه بر سن پترزبورگ نیز افزایش دهد تا پوتین را وادار به عقب نشینی کند. او در مواجهه با رهبر کرملین کاملاً مصمم و بی امان ظاهر شده؛ تا آنجا که حتی رفتار پوتین را ناخوشایند دانسته و تصریح کرده: نمی گویم او یک آدم کش است، اما بی تردید مردی سرسخت است.

به روایت یکی از منابع نزدیک به مذاکرات دولت، تصمیم ترامپ برای تشدید فشار بر روسیه بر سه محور اصلی استوار بود. نخست، ترامپ احساس می کرد پوتین به او بی احترامی کرده است؛ در حالی که ظاهراً ژست صلح به خود گرفته، اما درخواست آتش بس رییس جمهور آمریکا را کاملاً نادیده می گیرد. دوم، نمایش ارتش آمریکا در حملات اخیر با بمب افکن های بی 2 و موشک های تاماهاوک علیه ایران و سوم، ترامپ به این جمع بندی رسید که پوتین تنها زمانی حاضر به نشستن پای میز مذاکره خواهد شد که با تهدیدی جدی تر و ملموس تر روبه رو شود؛ همان راهبردی که روس ها آن را با تعبیر تشدید بحران برای کنترل بحران توصیف می کنند.

با این رویکرد، ترامپ به درستی دریافت که عقب نشینی پوتین بدون افزایش فشار و هزینه های جنگ، بعید است. اما رییس جمهور آمریکا اکنون وارد مسیری شده که مملو از مخاطرات ناشناخته و غیرقابل پیش بینی است. جالب آن که در جلسه روز دوشنبه دفتر بیضی کاخ سفید، تنها پرسشی که ترامپ حاضر نشد به آن پاسخ دهد، این بود که اگر پوتین تصمیم بگیرد سطح بحران را بالا ببرد، آمریکا چه واکنشی نشان خواهد داد.

ترامپ صراحتاً گفت: از من نپرسید تا کجا پیش می روم؛ من فقط می خواهم این جنگ هرچه زودتر تمام شود. اگر رییس جمهور موفق شود با این راهبرد جدید پوتین را وادار به عقب نشینی کند، شاید واقعاً سزاوار دریافت جایزه صلح نوبل باشد. اما باید اذعان کرد که مسیر صلح، بی تردید ممکن است با انفجارها و بحران های تازه ای همراه شود.