بورس تهران در اطلاعیه ای رسمی از آغاز انتشار اوراق اختیار فروش تبعی موسوم به اوراق همیار از روز دوشنبه خبر داد.

به گزارش دنیای اقتصاد، این اوراق با هدف حمایت از سهامداران خرد طراحی شده و هر فرد حقیقی تنها مجاز به خرید یک واحد به ارزش یک ریال خواهد بود. هدف اصلی این ابزار، تضمین سود 20درصدی برای پرتفوهایی با ارزش کمتر از 500میلیون تومان در تاریخ 17تیر 1404 است؛ مشروط بر آنکه سهامداران تا آن زمان سهام خود را حفظ کرده باشند. عرضه کننده این اوراق، صندوق تثبیت بازار سرمایه است.

با وجود چنین حمایت هایی، بازار سهام همچنان در وضعیت شکننده ای قرار دارد. رشد شاخص کل در روز یکشنبه عمدتا به واسطه معاملات بلوکی در نمادهای بزرگ رقم خورد؛ درحالی که شاخص هموزن مسیر نزولی را طی کرد. همچنین، حدود 47درصد نمادها در محدوده منفی معامله شدند و بیش از 1300میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد؛ موضوعی که نشانه ای از تداوم فشار فروش تلقی می شود. با این حال، در صورت کاهش تنش های سیاسی، امید به بازگشت رونق به بازار افزایش خواهد یافت.

در نتیجه تداوم حمایت های گسترده از سوی نهادهای مالی و نظام بانکی، شاخص کل بازار سهام در معاملات روز یکشنبه با رشد بیش از یک درصدی همراه شد و توانست پس از چهار روز معاملاتی، بار دیگر کانال 2.7 میلیون واحدی را بازپس گیرد.

این اتفاق از منظر روانی برای بسیاری از فعالان بازار مهم ارزیابی می شود، چرا که بازگشت شاخص به این سطح، نشانه ای از موفقیت نسبی سیاست های حمایتی تلقی می شود. اما در حالی که شاخص کل با افزایش مواجه شد، شاخص هم وزن که معیار دقیق تری از وضعیت کلی شرکت ها محسوب می شود، با افت 0.05 درصدی همراه شد.

اختلاف عملکرد دو شاخص نشان دهنده آن است که رشد بازار عمدتا مرهون حمایت از چند نماد شاخص ساز بوده است. از روز دوشنبه قرار است بورس تهران با انتشار اوراق اختیار فروش تبعی موسوم به اوراق همیار، پرتفوی سهامداران را بیمه کند. مطابق با اطلاعیه شرکت بورس، سبد پایه برابر است با ارزشی که بازار سهام در 17تیرماه داشته است.

برخی از فعالان بازار نسبت به انتشار این اوراق، خوش بین هستند. اما دیگر اهالی بورس بر این عقیده هستند، که با رونق بازار اختیارمعامله به خصوص بهبود حجم اختیارهای فروش می توان استراتژی های منعطف و بهینه تری را برای پوشش ریسک در اختیار بورس بازان قرار داد.

برآیند دادوستدهای بورس تهران در دومین روز معاملاتی هفته نشان داد که با وجود حمایت های رسمی، همچنان فضای بی اعتمادی در بین سهامداران خرد پابرجاست؛ به طوری که بیش از هزار و 400میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد.

این خروج سرمایه حقیقی، در کنار معاملات روزانه ای که ارزش آن به بیش از 7.500 میلیارد تومان رسید، نشان می دهد که بازار هنوز از نظر روانی به تعادل کامل نرسیده و نگرانی نسبت به آینده پابرجاست. هرچند بیش از 53 درصد نمادها در تابلوی بورس، با رنگ سبز معامله شدند، اما فشار فروش در اغلب گروه ها همچنان ادامه دارد. از همین رو، برخی سبدهای بورسی با وجود رشد شاخص کل، با کاهش ارزش مواجه شدند که این خود پدیده ای متناقض اما رایج در چنین شرایطی است.

در هفته های اخیر، بورس تهران با حمایت های رسمی و سنگین از سوی نظام بانکی توانست از سقوط آزاد شاخص جلوگیری کند. نزدیک شدن شاخص کل به حمایت تکنیکال 2 میلیون و 650 هزار واحد، هم زمان با شروع تزریق نقدینگی از سوی بانک ها و صندوق های بزرگ، سبب شد تا تابلوی بورس از قرمز به سبز تغییر رنگ دهد. ورود نقدینگی به صندوق های شاخص ساز مانند اهرم و موج ، نشان می دهد که سیاستگذاران بر کوچک سازی این ابزارهای پرریسک تمرکز کرده اند. همچنین رشد نمادهایی چون وبملت، یکی دیگر از نشانه های حضور نهادهای اقتصادی در بازار سرمایه است.

از روز دوشنبه، قرار است بورس تهران با انتشار اوراق اختیار فروش تبعی موسوم به اوراق همیار ، پرتفوی سهامداران خرد را بیمه کند. هدف این اوراق، ایجاد پوشش ریسک برای سرمایه گذاران خرد است که از قدرت مالی یا دانش کافی برای مدیریت نوسانات بازار برخوردار نیستند. بر اساس اطلاعیه شرکت بورس، سبد پایه برای این بیمه نامه با ارزش سبد سهام در تاریخ 17 تیرماه برابر است. سرمایه گذاران با خرید یک واحد از این اوراق به قیمت 1 ریال، می توانند تضمینی تا سقف 20 درصد بالاتر از ارزش سبد خود در آن تاریخ دریافت کنند؛ مشروط بر اینکه سبد خود را تا تاریخ 16 تیرماه سال آینده بدون تغییر نگه دارند.

برخی فعالان بازار نسبت به انتشار این اوراق خوش بین هستند و آن را گامی مهم در راستای افزایش اعتماد عمومی و کاهش هیجان های منفی در بازار می دانند. این دسته معتقدند که با پرداخت هزینه ای بسیار اندک برای بیمه سبد، سهامداران خرد می توانند با اطمینان بیشتری در بازار باقی بمانند. اما در مقابل، برخی دیگر این ابزار را به دلیل انعطاف پذیری پایین و الزام به عدم فروش سهام در مدت تعیین شده، ناکارآمد ارزیابی می کنند.

آنان می گویند به عقیده این دسته از فعالان بورسی، بازار مشتقه به ویژه اختیار فروش های قابل معامله، گزینه بهتری برای بیمه سبد سهام است؛ چرا که در این بازار، سرمایه گذار ملزم به نگهداری سهام نیست و می تواند با استفاده از استراتژی های مختلف ریسک خود را پوشش دهد. به علاوه، در بازار مشتقه، هزینه بیمه می تواند تا حد زیادی کاهش یابد و حتی در برخی شرایط نزدیک به صفر شود.

در شرایطی که نسبت قیمت به سود یا P/E بازار به محدوده 6 واحد رسیده، برخی از تحلیلگران انتظار دارند بازار با رشد همراه شود. اما باید توجه داشت که این واکنش مثبت بیشتر ناشی از حمایت های مصنوعی است تا بهبود بنیادین بازار.

در کنار آن، اخبار مثبت درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات هسته ای نیز نقش موثری در بهبود فضای روانی داشته است. با این حال، ریسک های سیاسی همچنان سایه خود را بر سر بازار گسترده اند. علاوه بر آن، اقدامات ناهماهنگ و اشتباه نهاد ناظر بازار سرمایه در ماه های گذشته، اعتماد فعالان بازار را نسبت به تصمیم گیری های رسمی کاهش داده است.

در صورتی که تهدیدات نظامی کاهش یابد و مذاکرات به نتایج ملموسی برسد، می توان به افزایش نسبت P/E تا محدوده 8 واحد و بازگشت تعادل به بازار امیدوار بود. اما اگر چنین سناریویی محقق نشود و فضای سیاسی و اقتصادی همچنان مبهم باقی بماند، احتمال خروج بیشتر سرمایه و تعمیق رکود در بازار سهام دور از ذهن نخواهد بود. در نهایت، بازگشت بازار به روندی باثبات، نیازمند هم زمانی اصلاح ساختارهای اقتصادی، اعتمادسازی و کاهش تنش های سیاسی است.