صفحه اصلی     اقتصادی     اجتماعی     سیاسی     ورزشی     بین الملل     RSS     تماس با ما  
دوشنبه، 25 آبان 1405 - 11:23   
 آخرین خبرها
  شکایت نظامی آمریکایی از پنتاگون درباره مرگ 6 سرباز در حمله ایران
  شگفتانه افزایش وام بازنشستگان کشوری | شرایط دریافت وام 75 و 100 میلیونی
  نقاشی‌هایی که به فرمان ناصرالدین شاه کشیده شدند/تصاویر را از دست ندهید
  ریزش قیمت طلا و سکه در بازار | چرا سکه بیش از چهار میلیون افت کرد؟
  قیمت گوشت قرمز امروز دوشنبه 25 آبان 1405
 
- اندازه متن: + -  کد خبر: 140153صفحه نخست » آخرین اخبار    دوشنبه، 25 آبان 1405 - 11:07

نقاشی‌هایی که به فرمان ناصرالدین شاه کشیده شدند/تصاویر را از دست ندهید


هزار و یک شب را معمولاً با نام‌هایی چون شهرزاد و شهریار و قصه‌های پررمزورازش به یاد می‌آوریم. این مجموعه داستانی در ایران عصر قاجار، فراتر از کلمات رفت و به دست گروهی از نقاشان و هنرمندان به تصویر درآمد.

به نقل از ایسنا، داستان تصویرگری کتاب هزار و یک شب در دوره قاجار از دربار ناصرالدین شاه آغاز شد؛ پادشاهی که علاقه اش به موسیقی، عکاسی و نقاشی، زمینه ساز شکل گیری برخی از مهم ترین پروژه های هنری قرن نوزدهم ایران شد.

در حدود سال 1268 قمری، به فرمان ناصرالدین شاه و با حمایت معیرالممالک، پروژه تهیه نسخه ای نفیس و مصور از هزار و یک شب به ابوالحسن خان غفاری کاشانی، مشهور به صنیع الملک، سپرده شد. او که از برجسته ترین نقاشان عصر قاجار بود، سرپرستی هنری این طرح را بر عهده گرفت؛ طرحی که به تدریج به یک کارگاه بزرگ کتاب آرایی تبدیل شد.

البته هزار و یک شب پیش از آنکه به یکی از بزرگ ترین پروژه های کتاب آرایی دربار قاجار تبدیل شود، اثری شناخته شده در جهان داستان و کتاب بود. ترجمه فارسی آن را عبداللطیف طسوجی در دوره محمدشاه قاجار فراهم کرده بود و متن فارسی کتاب نیز پیش از شکل گیری نسخه مصور سلطنتی، به شیوه چاپ سنگی منتشر شده بود. اولریش مارزولف، پژوهشگر تاریخ این اثر، از چاپ های سنگی فارسی در فاصله سال های 1259 تا 1261 قمری یاد می کند؛ هرچند درباره تاریخ دقیق نخستین چاپ ها میان پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد.

5435282

خودنگاره ای از صنیع الملک

بنابراین، سفارش ناصرالدین شاه را نباید سفارش نگارش یا ترجمه کتابی تازه دانست؛ در واقع ناصرالدین شاه صرفا خواهان نسخه ای ویژه و باشکوه از اثری بود که پیش تر در قالب متن فارسی وجود داشت و به دست خوانندگان رسیده بود. هرچند این سفارش، فقط به افزودن چند تصویر تزیینی به صفحات کتاب محدود نبود. قرار بود جهان گسترده داستان های هزار و یک شب در قالب مجموعه ای منسجم از نگاره ها بازآفرینی شود.

صنیع الملک برای اجرای این پروژه از گروهی از هنرمندان و شاگردان کمک گرفت. اولریش مارزولف، پژوهشگر تاریخ فرهنگ و ادبیات ایران، در مقاله خود با عنوان شب های ایرانی از همکاری نزدیک به 40 هنرمند در این پروژه یاد می کند.

هشت سال برای آفریدن شش جلد

نسخه سلطنتی هزار و یک شب ، پروژه ای کوتاه مدت نبود. کتابت متن در حدود سال 1852 میلادی (1268 تا 1269 قمری) به پایان رسید، اما کار تصویرگری، تذهیب و آرایش نهایی کتاب ادامه یافت و سرانجام در سال 1859 میلادی (1275 تا 1276 قمری) تکمیل شد.

حاصل این تلاش، مجموعه ای شش جلدی با 2279 صفحه در قطع بزرگ بود که امروز در کتابخانه کاخ گلستان نگهداری می شود. بر اساس گزارش های پژوهشی منتشرشده، این مجموعه حدود 1142 صفحه متن و 1134 صفحه مصور با 3600 تصویر آب رنگی را در برمی گیرد. در برخی منابع، تعداد مجالس و تصاویر به شیوه های متفاوتی محاسبه شده است؛ بنابراین باید میان تعداد صفحات مصور و تعداد صحنه های نقاشی شده تفاوت قائل شد.

اهمیت این نسخه تنها در شمار بالای تصاویر آن نیست. این اثر را می توان یکی از آخرین نمونه های برجسته سنت کتاب آرایی سلطنتی ایران دانست؛ هنری که در آن متن، تصویر، تذهیب، جلد و صحافی اجزای اصلی یک اثر واحد بودند.

یکی از مهم ترین ویژگی های تصاویر صنیع الملک، شیوه متفاوت او در بازنمایی جهان داستانی است. او به جای آنکه همواره به ساختن فضایی کاملاً خیالی و دور از زمانه خود بسنده کند، در بسیاری از تصاویر، نشانه هایی از زندگی اجتماعی و فرهنگی ایران عصر قاجار را وارد روایت کرده است.

5435281

در این نگاره ها می توان پوشاک زنان و مردان، معماری خانه ها و کاخ ها، چیدمان اتاق ها، پرده ها، ظروف، ابزار زندگی، مناسبات اجتماعی و حتی جزییاتی از روابط میان گروه های مختلف جامعه را مشاهده کرد.

الهام اعتمادی در کتاب هزار و یک شب صنیع الملک؛ مطالعه محتوای تصویر و اقتباس بصری که در سال 2024 منتشر شده، تصاویر را در ارتباط با ساختار داستانی و زمینه تولید آن ها بررسی می کند. از نگاه این پژوهش، نگاره ها صرفاً بازگویی تصویری متن نیستند؛ بلکه هنرمند با انتخاب اشیا، موقعیت شخصیت ها و روابط میان عناصر تصویر، معانی تازه ای به روایت اضافه می کند.

در واقع، نقاش گاهی چیزی فراتر از آنچه در متن آمده است به مخاطب نشان می دهد. یک شئ، حالت دست، فاصله میان شخصیت ها یا نحوه قرار گرفتن آن ها در فضای تصویر می تواند به بخشی از معنای داستان تبدیل شود.

5435276

5435278

5435279

5435274

5435275

در نگارش این گزارش از اطلاعات موجود در کتاب بررسی انتقادی تحولات تصویری هنر ایران به قلم سیامک دل زنده و پژوهش هزار یک شب، هزار و یک رنگ ، مهرداد کریمی و پژوهش شب های ایرانی از اولریش مارزولف، استفاده شده است.

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
عنوان:
نظر
  قبل از ارسال نظر آنرا ویرایش کرده و قواعد نگارش را در آن رعایت کنید.
لطفاً در مطالب خود اخلاق اسلامی و قوانین کشور را مد نظر داشته باشید.
نمایش نظرات کاربران در خبرها به معنای تایید آنها توسط سایت نیست.

  کد امنیتی:
 
شکایت نظامی آمریکایی از پنتاگون درباره مرگ 6 سرباز در حمله ایران
  شکایت نظامی آمریکایی از پنتاگون درباره مرگ 6 سرباز در حمله ایران
گزارش تحقیقی آسوشیتدپرس درباره حمله پهپادی ایران به مواضع نیروهای آمریکایی در بندر شعیبه کویت، پرسش‌های جدی درباره نحوه ارزیابی تهدید، تصمیم فرماندهان و روند رسیدگی پزشکی به مجروحان مطرح کرده است.
قیمت گوشت قرمز امروز دوشنبه 25 آبان 1405
  قیمت گوشت قرمز امروز دوشنبه 25 آبان 1405
قیمت گوشت قرمز امروز دوشنبه 25 آبان 1405 اعلام شد.
علی «همسران» از دستمزد نجومی و سانسور سریال پرده برداشت
  علی «همسران» از دستمزد نجومی و سانسور سریال پرده برداشت
بخشی از گفتگوی فرهاد جم درباره میزان دستمزدها در سریال خاطره انگیز «همسران» مورد توجه مخاطبان قرار گرفت.
فرمول جدید برای افزایش حقوق کارگران | ماده 41 قانون کار اصلاح می شود؟
  فرمول جدید برای افزایش حقوق کارگران | ماده 41 قانون کار اصلاح می شود؟
رسیدگی به طرح اصلاح ماده 41 قانون کار یعنی افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم، در دستورکار اعضای کمیسیون قرار داشت.
امیل ساین بالاخره وصیت‌نامه نوشت؟/ ستاره‌ای که زمان بر او اثری ندارد
  امیل ساین بالاخره وصیت‌نامه نوشت؟/ ستاره‌ای که زمان بر او اثری ندارد
امیل سایین، خواننده سرشناس موسیقی سنتی ترکیه، در واکنش به پرسشی درباره وصیت‌نامه و تعیین تکلیف اموالش، اعلام کرد تاکنون به موضوع ارث و میراث فکر نکرده و قصد ندارد روابط خانوادگی‌اش تحت تأثیر مسائل مالی قرار بگیرد.
سپاه: تیم تروریستی پژاک در مرزهای غربی کشور منهدم شد
  سپاه: تیم تروریستی پژاک در مرزهای غربی کشور منهدم شد
سپاه در اطلاعیه ای از انهدام تیم تروریستی پژاک در مرزهای غربی کشور توسط رزمندگان تیپ تکاور انصارالرسول خبر داد.
سریال «یل» به‌دلیل صحنه آغوش جنجالی توقیف شد
  سریال «یل» به‌دلیل صحنه آغوش جنجالی توقیف شد
انتشار سریال «یل»، محصول شرکت پارس فیلمنت، با دستور قضایی دادسرای ناحیه 35 تهران (فرهنگ و رسانه) تا اطلاع ثانوی متوقف شد. علت این تصمیم، انتشار محتوایی عنوان شده که از نظر مقام قضایی،
گوگوش در جوانی با استایلی سنتی و تماشایی
  گوگوش در جوانی با استایلی سنتی و تماشایی
تصویر قدیمی از گوگوش پربازدید شد.
رایزنی‌های محرمانه آیزنکوت برای تشکیل کابینه جدید
  رایزنی‌های محرمانه آیزنکوت برای تشکیل کابینه جدید
منابع صهیونیست به مذاکرات محرمانه آیزنکوت با حزب یهدوت هتوراه در راستای تشکیل کابینه جدید رژیم صهیونیستی اشاره کردند.
نرخ جدید مرغ در 25 آبان 1405؛ سینه مرغ 810 هزار تومان + جدول کامل قیمت‌ها
  نرخ جدید مرغ در 25 آبان 1405؛ سینه مرغ 810 هزار تومان + جدول کامل قیمت‌ها
تازه‌ترین قیمت گوشت مرغ در بازار 25 آبان‌ماه 1405 مشخص و بر همین اساس، قیمت «سینه مرغ بدون استخوان» به ازای هر کیلوگرم 810 هزار تومان تعیین شد.
قدرت کیف پول کنگره
  قدرت کیف پول کنگره
میزان اثربخشی راهبرد استفاده از اهرم بودجه برای توقف جنگ ایران به چه عواملی بستگی دارد؟
نشست وزرای خارجه اکو با حضور عراقچی در اسلام‌آباد
  نشست وزرای خارجه اکو با حضور عراقچی در اسلام‌آباد
نشست اعضای اکو به ریاست سناتور محمد اسحاق دار معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان آغاز بکار کرد.
  پربیننده ترین اخبار       
  با این 5 میوه وزن‌تان را بهتر کنترل کنید
  گوگوش در جوانی با استایلی سنتی و تماشایی
  کالابرگ این کدهای ملی شارژ شد
  ناو هواپیمابر روزولت وارد منطقه تحت مسئولیت سنتکام شد
  باران و برف در راه است
  ورود سومین ناو هواپیمابر به خاورمیانه/ احتمال ازسرگیری جنگ علیه ایران؟
  هراس اسراییل از جنگ دوباره با ایران/تردید درباره همراهی ترامپ با نتانیاهو
  گزارش سی‌ان‌ان از سردرگمی آمریکا در انگلیس از ترس ایران
  انفجار وآتش سوزی بسیار شدید دو فروند نفتکش در تنگه هرمز
  ثبت‌نام طرح خرید اعتباری کالا با کارت یارانه | دو برابر یارانه نقدی قسطی خرید کنید + لینک ثبت نام
  خبر جدید از شارژ کالابرگ آبان | کالابرگ کدام خانوارها امروز شارژ شد؟
  بازگشت پژمان جمشیدی روی آنتن با «زیرخاکی 5»
  دغدغه خانوارها در سبد خرید؛ شوینده‌ها، کالای ضروری اما گران
  اختلاف ایران و کشورهای عربی بر سر غرامت؛ بررسی ابعاد حقوقی
  سریال «یل» به‌دلیل صحنه آغوش جنجالی توقیف شد
  تغییرات جدید کابینه دولت چهاردهم/چه کسی کلیددار وزارت نفت می‌شود؟
  هشدار مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک
  قدرت کیف پول کنگره
  چاقی، بیماری مزمن؛ هشدار سه متخصص درباره آمپول لاغری و خرید دارو توسط بلاگرها
  عراقچی با چه پیامی به منطقه می‌رود؟
© شبکه خبری سرنویس 1404

All rights reserved