به نقل از همشهری آنلاین، بعد از پشت سر گذاشتن تمام سختی ها، دردها و نگرانی های بارداری و زایمان، سرانجام نوزادتان را در آغوش می گیرید؛ اما ممکن است متوجه شوید که بیش از گذشته عرق می کنید و بوی بدنتان نیز تغییر کرده است.

این اتفاق بسیار شایع تر از چیزی است که تصور می کنید. تعریق و تغییر بوی بدن پس از زایمان موضوعاتی هستند که کمتر درباره آن ها صحبت می شود، در حالی که بخشی از تغییرات طبیعی بدن مادر در این دوره به شمار می روند.

سلامت نیوز نوشت: کلر همپ، ماما و پرستار متخصص، در این باره می گوید: در دوران بارداری و پس از زایمان، همه چیز در بدن شدت بیشتری پیدا می کند. احساس می کنید بیشتر عرق می کنید، بوی بدنتان قوی تر شده، بیشتر گرسنه یا دچار تهوع می شوید و خستگی بیشتری را تجربه می کنید.

پس از زایمان، علاوه بر افزایش تعریق و تغییر بوی بدن، ممکن است با تغییرات دیگری نیز مواجه شوید؛ از جمله:

همپ می گوید تعریق و تغییر بوی بدن حتی در دوران بارداری نیز شایع است، اما معمولاً پس از زایمان شدت بیشتری پیدا می کند؛ موضوعی که دلایل زیستی و حتی شرایط جدید زندگی مادر در آن نقش دارند.

نمی توان افزایش تعریق و تغییر بوی بدن پس از زایمان را به یک عامل مشخص نسبت داد. در این دوره، تغییرات متعددی در بدن و زندگی مادر رخ می دهد که در کنار یکدیگر می توانند باعث احساس تعریق بیشتر و بوی قوی تر بدن شوند.

1. تغییرات هورمونی
هورمون ها یکی از مهم ترین عوامل تغییر بوی بدن هستند. همان طور که در دوران بلوغ تغییرات هورمونی می توانند بر تعریق و بوی بدن تأثیر بگذارند، بارداری و دوره پس از زایمان نیز با نوسانات قابل توجه هورمونی همراه اند.

همپ توضیح می دهد: در دوران بارداری و پس از زایمان، تغییرات هورمونی بزرگی اتفاق می افتد. این تغییرات بر میزان تعریق و همچنین نوع و شدت بوی بدن تأثیر می گذارند.

در دوران بارداری، حجم مایعات بدن افزایش پیدا می کند. پس از زایمان نیز سطح هورمون های استروژن و پروژسترون به سرعت کاهش می یابد. دلیل دقیق این موضوع که چرا افت این هورمون ها باعث افزایش تعریق می شود، کاملاً مشخص نیست؛ اما تصور می شود این تغییرات به مغز پیام می دهند که بدن بیش از حد گرم شده است. در نتیجه، تعریق افزایش می یابد و ممکن است بوی بدن نیز قوی تر شود.

2. شیردهی
مادرانی که نوزاد خود را با شیر مادر تغذیه می کنند، ممکن است نسبت به مادرانی که از شیرخشک استفاده می کنند، برای مدت طولانی تری تعریق بیشتری داشته باشند.

دلیل این موضوع به هورمون پرولاکتین مربوط است؛ هورمونی که تولید شیر را تحریک می کند و می تواند سطح استروژن را کاهش دهد.

صرف نظر از روش تغذیه نوزاد، بدن مادر پس از زایمان به زمان نیاز دارد تا با شرایط جدید سازگار شود.

همپ می گوید: در این دوره بدن هنوز در حال تنظیم میزان شیری است که باید برای نوزاد تولید کند. به همین دلیل، ممکن است شیر بیشتری تولید شود و گاهی به طور ناخواسته از پستان ها نشت کند.

در نتیجه، شیر خشک شده روی پوست یا لباس می تواند به تغییر بوی بدن منجر شود.

3. ترشحات پس از زایمان (لوشیا)
افزایش ترشحات واژینال بخشی طبیعی از تغییرات دوران بارداری و پس از زایمان است. در دوران بارداری، جریان خون به رحم افزایش می یابد تا شرایط لازم برای رشد و تکامل جنین فراهم شود. این تغییرات می توانند با افزایش ترشحات و تغییر بوی آن ها همراه باشند.

ترشحات پس از زایمان نیز ادامه پیدا می کنند. در شش هفته نخست پس از زایمان، مادر معمولاً سه مرحله از ترشحات موسوم به لوشیا را تجربه می کند. لوشیا ترکیبی از خون، مخاط، بافت های باقی مانده و مواد خارج شده از رحم پس از بارداری است.

بوی این ترشحات معمولاً شبیه بوی خون قاعدگی است، اما ممکن است کمی ترش، کهنه، کپک مانند یا فلزی نیز باشد.

همپ توضیح می دهد که میزان این ترشحات در روزهای نخست پس از زایمان می تواند زیاد باشد، اما به تدریج کاهش پیدا می کند. این روند معمولاً حدود شش هفته طول می کشد.

4. دشواری در رعایت بهداشت فردی
چه زایمان طبیعی داشته باشید و چه سزارین، بدن شما پس از یک تجربه جسمی دشوار در حال ترمیم است و این موضوع می تواند بر رعایت بهداشت فردی تأثیر بگذارد.

همپ می گوید: بسیاری از مادران به دلیل پارگی ها، زخم ها یا تورم ناحیه تناسلی احساس ناراحتی می کنند. حتی ممکن است دفع ادرار یا مدفوع برایشان دردناک باشد.

وقتی مادر تمام تمرکز خود را بر انجام کارهای ابتدایی مانند دفع بدون درد می گذارد، ممکن است فرصت کمتری برای رعایت روال معمول بهداشت فردی داشته باشد.

از سوی دیگر، برخی مادران به دلیل حساسیت و درد ناحیه پرینه، در شست وشوی این قسمت بیش از حد محتاط می شوند.

همپ تأکید می کند که استفاده از صابون در نواحی بیرونی بدن، در صورت نیاز، اشکالی ندارد و گاهی برای کاهش بوی بدن ضروری است.

5. کاهش فرصت مراقبت از خود
هفته ها و ماه های پس از زایمان معمولاً دوره ای نیستند که مادر از نظر جسمی، روانی و عاطفی در بهترین شرایط خود قرار داشته باشد.

کم خوابی، خستگی، کاهش دفعات استحمام و نداشتن فرصت کافی برای رسیدگی به ظاهر و بهداشت فردی، همگی می توانند در این وضعیت نقش داشته باشند.

در چنین شرایطی، ممکن است مادر فرصت کمتری برای شست وشوی منظم لباس ها، تعویض لباس یا انجام مراقبت های معمول پوستی و شخصی داشته باشد.

البته حتی با رعایت همه این موارد نیز ممکن است مادر همچنان احساس کند بدنش بوی متفاوتی دارد یا بیشتر از گذشته عرق می کند. در چنین شرایطی، مهربانی با خود و پذیرفتن اینکه بدن برای بازگشت به شرایط قبلی به زمان نیاز دارد، اهمیت زیادی دارد.

اولویت نخست پس از زایمان، اطمینان از عملکرد طبیعی مثانه و روده و کنترل خونریزی است. پس از اطمینان از این موارد، می توان برای مدیریت تعریق و بوی بدن اقدام کرد.

برای کاهش تعریق و بوی نامطبوع پس از زایمان، رعایت چند نکته می تواند کمک کننده باشد:

استفاده از ضدتعریق و دئودورانت: استفاده از محصولات ضدتعریق و خوشبوکننده بدن پس از زایمان بی خطر است. در صورت نیاز می توانید از همان محصولاتی استفاده کنید که پیش از بارداری مصرف می کردید یا محصول قوی تری انتخاب کنید. با این حال، بهتر است از عطرها و رایحه های تند و محرک پرهیز کنید.

از شست وشوی داخل واژن خودداری کنید: دوش واژینال و استفاده از صابون در داخل واژن می تواند تعادل طبیعی میکروبی و اسیدیته این ناحیه را برهم بزند و خطر عفونت را افزایش دهد.

پس از رفتن به دستشویی از بطری شست وشوی پرینه استفاده کنید: پس از دفع، ناحیه فرج و پرینه را با آب ولرم بشویید و به آرامی خشک کنید. این کار به ویژه در صورت وجود زخم یا تورم اهمیت دارد.

از مصرف صابون در نواحی بیرونی بدن نترسید: اگر بوی بدن بیشتر شده است، استفاده از صابون در قسمت های بیرونی و دارای مو، مانند ناحیه کشاله ران، اطراف باسن و چین های پوستی، می تواند مفید باشد.

در شست وشو زیاده روی نکنید: شست وشو با صابون و خشک کردن ملایم نواحی موردنظر، یک تا دو بار در روز کافی است.

لباس هایتان را مرتب عوض کنید: اگر تعریق زیادی دارید یا لباس ها بوی نامطبوع گرفته اند، تعویض لباس در طول روز و حتی شب می تواند کمک کننده باشد.

پستان ها و نوک آن ها را تمیز و خشک نگه دارید: در صورت نشت شیر، استفاده از چند سوتین شیردهی و تعویض آن ها در طول روز می تواند به حفظ بهداشت و کاهش بوی نامطبوع کمک کند.

ملحفه ها را مرتب عوض کنید: اگر دچار تعریق شبانه هستید، ملحفه ها را مرتب بشویید و تعویض کنید. همچنین می توانید یک حوله روی ملحفه قرار دهید تا رطوبت را جذب کند.

تعریق شبانه پس از زایمان بسیار شایع است و معمولاً به تنهایی نشانه ای از یک مشکل پزشکی محسوب نمی شود؛ مگر اینکه با علائم دیگری مانند لرز همراه باشد.

با این حال، تعریق شدید شبانه می تواند خواب مادر را مختل کند و خستگی و فشار روانی او را افزایش دهد.

نوسانات سطح استروژن و پروژسترون پس از زایمان یکی از دلایل اصلی این وضعیت است. این تغییرات هورمونی تا حدی شبیه نوساناتی هستند که زنان در دوران یائسگی تجربه می کنند.

تعریق شبانه معمولاً در چند هفته نخست پس از زایمان شدیدتر است. تغییرات هورمونی مرتبط با شیردهی نیز ممکن است باعث تداوم آن برای مدتی بیشتر شود.

با این حال، اگر بیش از یک ماه از زایمان گذشته و همچنان تعریق شبانه شدید دارید، بهتر است با پزشک یا ماما مشورت کنید.

تعریق و تغییر بوی بدن پس از زایمان به ندرت نشانه یک مشکل پزشکی هستند، اما در برخی موارد باید جدی گرفته شوند.

همپ هشدار می دهد: اگر بوی ترشحات بسیار بد و زننده باشد یا احساس کنید ناحیه ای از بدن دچار عفونت شده است، باید این موضوع را پیگیری کنید.

اگر بوی نامطبوع با هر یک از علائم زیر همراه باشد، لازم است با متخصص زنان یا ماما تماس بگیرید:

حتی اگر این علائم را ندارید، در صورت نگرانی درباره تغییرات بدن پس از زایمان می توانید با پزشک خود مشورت کنید.

همپ تأکید می کند: همان طور که در دوران بارداری با پزشک خود تماس می گرفتید، پس از زایمان هم این کار را انجام دهید. هیچ پرسشی بی اهمیت یا خجالت آور نیست. ترجیح می دهم نگرانی شما را بررسی کنم تا اینکه نیمه شب به دلیل اضطراب و نگرانی خواب ارزشمندتان را از دست بدهید. اگر احتمال عفونت وجود داشته باشد، می توانیم آزمایش های لازم را انجام دهیم تا خیالتان راحت شود.

والدین تازه با نگرانی های زیادی روبه رو هستند، اما تغییر بوی بدن و تعریق بیشتر قرار نیست برای همیشه ادامه پیدا کند.

این مرحله معمولاً طی یک تا دو ماه، با چند هفته تفاوت در افراد مختلف، برطرف می شود و بدن به تدریج به وضعیت قبلی بازمی گردد.

همپ می گوید: این وضعیت ممکن است عجیب و ناخوشایند باشد و برای برطرف شدن آن به زمان نیاز است، اما بدن شما به تدریج به شرایط پیشین بازمی گردد.

از سوی دیگر، بوی بدن مادر برای نوزاد معنای متفاوتی دارد. نوزادان در بدو تولد توانایی محدودی برای دیدن اجسام دور دارند و برای تشخیص محیط امن و والدین خود بیشتر به حواس دیگر، از جمله بویایی، متکی هستند.

همپ توضیح می دهد که نوزادان از طریق بو و دیگر حواس خود می توانند حضور والدینشان را تشخیص دهند و احساس امنیت کنند.

بنابراین، حتی اگر مادر تصور کند بوی بدنش ناخوشایند شده است، برای نوزاد این بو می تواند بخشی از نشانه های آشنای حضور و امنیت مادر باشد.