به نقل از تابناک، در شرایطی که تنگه هرمز به یکی از مهم ترین کانون های معادلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی جهان تبدیل شده است، تحولات مربوط به مذاکرات تهران و واشنگتن و اختلاف نظر ها بر سر چارچوب توافق احتمالی، ابعاد تازه ای به تقابل دو کشور بخشیده است.

در این میان، تأکید مقام های ایرانی بر شروط پیشین مذاکرات، گمانه زنی ها درباره پیشنهاد های جدید تهران و تلاش واشنگتن برای دستیابی به توافق در بازه زمانی مشخص، پرسش های مهمی را درباره اهداف واقعی طرفین، میزان انعطاف پذیری آنها و چشم انداز دیپلماسی مطرح می کند؛ به ویژه آنکه سرنوشت تنگه هرمز و تحولات بازار جهانی انرژی نیز به طور مستقیم از این معادلات تأثیر می پذیرد.

طارق رئوف رییس سابق بخش امنیت سیاسی و شفاف سازی آژانس بین المللی انرژی اتمی و رییس برنامه خلع سلاح، کنترل سلاح و عدم اشاعه موسسه صلح استکهلم (سیپری) در این زمینه به تابناک گفت: ایران پیشنهاد داده است که به تفاهم نامه اسلام آباد (MOU) بازگردد. بازگشت ایران به همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) تنها پس از لغو تمامی تحریم ها و خروج نیرو های آمریکایی از منطقه امکان پذیر خواهد بود.

وی افزود: اگر آمریکا حملات خود به ایران را از سر بگیرد، ایران تلافی خواهد کرد. اگر ایران نتواند نفت صادر کند، شرکت های هواپیمایی آن قادر به انجام پرواز نباشند و زیرساخت های انرژی اش بمباران شوند، در آن صورت هیچ کشور دیگری در منطقه خلیج فارس نیز قادر نخواهد بود نفت صادر کند، هواپیما های خود را به پرواز درآورد یا از زیرساخت های انرژی خود محافظت کند.

وی گفت: تهران از آمریکا به شدت ناامید و خشمگین است، زیرا نمی داند چه کسی در این کشور اختیار و صلاحیت تصمیم گیری دارد و از طرف آمریکا سخن می گوید.

رییس برنامه خلع سلاح، کنترل سلاح و عدم اشاعه موسسه صلح استکهلم (سیپری) در ادامه یادآور شد: در حال حاضر، سه جریان رقیب در آمریکا وجود دارند: مارکو روبیو، جریان موسوم به دولت پنهان (Deep State) و نومحافظه کاران (Neo-cons) از یک سو، جی دی ونس و جریان اول آمریکا (America First) از سوی دیگر، و دونالد ترامپ که قادر به تصمیم گیری نیست و نفوذ اسراییل بر تصمیمات او غلبه دارد.

رئوف ادامه داد: عمان دیگر نقش میانجی را ایفا نمی کند، زیرا در زمینه انتقال نفت از طریق مسیر آبی خود با آمریکا همکاری می کند. قطر، در کنار پاکستان، به عنوان میانجی مورد اعتماد شناخته می شود؛ اما این دو کشور نیز نفوذ کافی برای تأثیرگذاری بر واشنگتن ندارند.

وی گفت: بنیامین نتانیاهو سفر محرمانه ای به ابوظبی انجام داده است که نمایندگانی از مصر، کویت و بحرین نیز در آن حضور داشته اند. در این دیدار، پیشنهاد ارائه تضمین های امنیتی با هدف مقابله با توافق مکه مطرح شده است.

رئوف در ادامه افزود: حوثی ها جنگ دفاعی خود را دنبال می کنند و از سوی ایران هدایت نمی شوند. اسراییل نیز در حال ویران کردن لبنان است. ماده اول تفاهم نامه اسلام آباد بر صلح منطقه ای و برقراری آتش بس در سراسر منطقه تأکید داشت، نه صرفاً بر آتش بس میان آمریکا و ایران.

وی یادآور شد: اوضاع همچنان مبهم و سردرگم است. ایران مصمم است از خود دفاع کند. در ژوئن 2025، ایران 18 ساعت برای پاسخ دادن زمان صرف کرد، اما در فوریه 2026، ظرف یک ساعت واکنش نشان داد. آمریکا باید به این موضوع توجه کند.

رئوف گفت: گزارش ها حاکی از آن است که فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) در حال آماده سازی برای انجام حملات سنگین سه روزه علیه ایران است؛ حملاتی که احتمالاً استفاده از بمب 15 هزار کیلوگرمی موسوم به مادر همه بمب ها (Mother of All Bombs) را نیز شامل می شود و با حمایت اسراییل انجام خواهد شد.

رییس برنامه خلع سلاح، کنترل سلاح و عدم اشاعه موسسه صلح استکهلم (سیپری) در ادامه یادآور شد: ترامپ از تسلیم نشدن ایران به شدت خشمگین و ناامید شده است و اکنون آمریکا در دامی گرفتار شده که خود آن را ایجاد کرده است. ایران آماده تحمل ضربات سنگین است، اما تسلیم نخواهد شد.

وی افزود: در مراسم استقبالی که در اینجا برگزار شد، سفیر ایران اشعاری از حافظ را قرائت کرد که درباره زندگی با عزت و کرامت بود و این مفهوم را بیان می کرد که اگر زندگی با عزت همراه نباشد، دیگر ارزش زیستن ندارد.

رییس سابق بخش امنیت سیاسی و شفاف سازی آژانس بین المللی انرژی اتمی در پایان گفت: این پیامی است که ترامپ باید از تمدنی پنج هزارساله درک کند؛ تمدنی که در طول تاریخ با چالش های بسیاری روبه رو شده، اما توانسته است از آنها جان سالم به در ببرد.