وزیر امور خارجه روسیه روز یکشنبه پیش‌از سفر خود به ایران با مقامات کشورهای حاشیه خلیج فارس رایزنی نموده و هشدار داد که منطقه غرب آسیا در آستانه یک جنگ تمام‌عیار است.

گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس؛ سرگیی لاوروف در کنفرانس مطبوعاتی پس‌از نشست گفت‌وگوی راهبردی روسیه و شورای همکاری خلیج فارس، به بررسی تنش‌ها و درگیری‌های منطقه پرداخت.

به گزارش خبرگزاری تاس روسیه، وی با ابراز نگرانی درباره احتمال ازسرگیری درگیری‌ها، خواستار بازگشت کشورها به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد شد و گفت: «ما معتقدیم که این یادداشت همه شرایط لازم برای انتقال وضعیت از مرحله فعلی، زمانی که (منطقه) در آستانه از سرگیری یک جنگ تمام‌عیار است، به یک مسیر مذاکره سیاسی و دیپلماتیک را دارد.»

وزیر خارجه روسیه افزود: «لازم است علل ریشه‌ای آنچه در تنگه هرمز و اطراف آن می‌گذرد برطرف شود، از جمله اجرای توافق‌هایی که ما از آن استقبال کردیم و بین ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران در چارچوب به اصطلاح یادداشت اسلام‌آباد حاصل شد.»

وی با اشاره به چارچوب پیشنهادی از سوی روسیه برای امنیت جمعی در خلیج فارس بیان کرد: «ما حمایت خود را از رویکردی گسترده‌تر نسبت به مسائل امنیتی در منطقه ابراز کرده‌ایم. به باور ما، تلاش برای ایجاد ساختاری در اینجا حائز اهمیت است که فراگیر باشد؛ ساختاری که تمامی کشورهای حوزه خلیج فارس اعم از کشورهای عربی و جمهوری اسلامی ایران و همچنین همسایگان نزدیک آن‌ها، به‌ویژه عراق و اردن را در بر بگیرد. این امر باید با حمایت بازیگران خارجی صورت پذیرد؛ بازیگرانی که نباید بر اساس طرح‌های ژئوپلیتیک یک‌جانبه‌گرایانه خود، بلکه باید پیش از هر چیز بر پایه منافع کشورهایی عمل کنند که در این منطقه واقع شده‌اند.»

لاوروف در این نشست افزود: «روسیه از تلاش‌های کنونی صلح‌طلبانه که برای جلوگیری از بازگشت جنگ تمام‌عیار به منطقه طراحی شده‌اند، حمایت می‌کند، از جمله از طرف کشورهایی که اینجا حضور دارند.»

وی با اشاره به موضع‌گیری یکی از مقامات کشورهای عربی علیه ایران در نشست، بر لزوم آزادی ناوبری در منطقه تأکید کرد اما درباره درگیری‌ها در غرب آسیا شرح داد: «البته، نمی‌توان شرایطی را که منجر به وضعیت کنونی شده است، نادیده گرفت. یکی از دوستان از پایان دادن به حملات، احترام متقابل مبتنی بر به رسمیت شناختن حاکمیت یکدیگر، عدم مداخله در امور داخلی، و حل‌وفصل مسالمت‌آمیز تمامی اختلافات، به جای توسل به نیروی نظامی، سخن گفت. در حالی که به سخنان او گوش می‌دادم، ناخودآگاه به این فکر افتادم که در واقع، این دقیقاً همان کاری است که ایالات متحده و اسراییل انجام داده‌اند.»

لاوروف با انتقاد از تجاوز نظامی آمریکا و اسراییل علیه ایران بیان کرد: «اگر کسی بتواند به من بگوید که اقدامات مذکور به ایالات متحده و اسراییل قابل انتساب نیستند، باید گفت که دفاع از چنین ادعایی بسیار دشوار خواهد بود. به‌ویژه وقتی پای اصل بنیادینِ حفظ نظم جهانی، یعنی پرهیز از توسل به زور و عدم مداخله در امور داخلی سایر کشورها، در میان باشد.»

وزیر امور خارجه روسیه با انتقاد از رویکرد دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا، در قبال رهبری ایران تأکید کرد که چنین رویکرد به دستیابی به توافق‌های صلح در منطقه کمکی نمی‌کند.

وی در این باره بیان کرد: «به نحوه سخن گفتن علنی ترامپ در این باره توجه کنید: "ما تمام رهبری ایران را از میان برداشتیم؛ آن‌ها تیم رهبری دومی تعیین کردند و ما آن را هم از بین بردیم. اکنون تیم رهبری سومی بر سر کار است، اما ما واقعاً درک روشنی نداریم که چه کسی چه کاری انجام می‌دهد یا چه کسی در آنجا تصمیم‌گیری می‌کند." این به‌هیچ‌وجه رویکردی نیست که به یک منطقه دوردست در دستیابی به توافق‌های لازم، مبتنی بر احترام متقابل و حقوق بین‌الملل، کمک کند.»

وزیر امور خارجه روسیه بر ضرورت تمرکز بر ریشه‌های هرگونه مناقشه تأکید نمود و یادآوری کرد: «می‌خواهم مجدداً خاطرنشان کنم که خودِ "شورای همکاری" نیز چند سال پیش چشم‌اندازی برای یک ساختار امنیتی منطقه‌ای تدوین کرد؛ ما مفهوم خاص خودمان را داریم، دوستان چینی‌مان نیز همین‌طور، و خودِ ایران هم "ابتکار صلح هرمز" را مطرح کرده است؛ با این حال، به این موارد توجهی نشده است. چه کسی می‌داند؛ اگر آن زمان گفت‌وگویی را آغاز می‌کردیم و همه طرف‌ها را برای تبادل ارزیابی‌ها دور یک میز می‌نشاندیم، آن هم بدون هیچ‌گونه پیش‌شرط و بدون هیچ‌گونه نتیجه‌گیری یا توافقِ از پیش تعیین‌شده (شاید اکنون وضعیت منطقه اینگونه نبود).»

وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد که روسیه «بیش از دوازده سال است که برای ایجاد چنین ساختار صلح و امنیتی در منطقه تلاش می‌کند» و در ادامه توضیح داد که منظور از «مفهوم امنیت جمعی روسیه در منطقه خلیج فارس» چیست. به گفته او، مسکو آمادگی دارد تا این مفهوم را با سایر ابتکارات موجود در این زمینه که پیش‌تر توسط شورای همکاری خلیج فارس (GCC)، چین و ایران مطرح شده‌اند، پیوند دهد.

لاوروف پیشنهاد داد: «بسیار مناسب خواهد بود اگر در مقطعی، پس از انجام مذاکرات مقدماتی کارشناسی، به فکر برگزاری نشستی در قالب یک مجمع مناسب باشیم؛ مجمعی که بتواند فرآیند توسعه این ساختار امنیتی را آغاز کند؛ ساختاری که ما عمیقاً معتقدیم برای تمامی کشورهای منطقه، ضرورتی حیاتی دارد.»

وزیر خارجه روسیه افزود: «فکر می‌کنم به عنوان یکی از نتیجه‌گیری‌ها از وضعیت غم‌انگیز کنونی، ما پیشنهاد خواهیم کرد که چنین گفت‌وگویی از سر گرفته شود.»

شورای همکاری خلیج فارس (GCC) یک سازمان منطقه‌ای متشکل از شش کشور بحرین، قطر، کویت، امارات متحده عربی، عمان و عربستان سعودی است.

روسیه در ماه‌های اخیر بارها تجاوز نظامی علیه ایران را محکوم نموده و بر لزوم توقف دخالت‌های خارجی در منطقه و حل ریشه‌ای بحران کنونی در خلیج فارس تأکید کرده است.