اما باید ببینیم که آیا شهرها، خیابان ها، دانشگاه ها و ادارات ما به اندازه کافی برای حضور مستقل این افراد آماده شده اند؟

نابینایی به معنای ناتوانی در زندگی نیست. افراد نابینا می توانند تحصیل کنند، به مدارج علمی بالا برسند، در مشاغل مختلف فعالیت کنند و استعدادهای خود را شکوفا سازند. آنچه گاهی زندگی را برای این افراد دشوار می کند، نه شرایط بینایی آن ها، بلکه موانعی است که جامعه در مسیرشان قرار می دهد.

مثلا پیاده روهایی که به جای مسیر امن، به مانعی خطرناک تبدیل می شوند.

تصور کنیم فردی نابینا با استفاده از عصای سفید قصد دارد به تنهایی از خانه خارج شود و به محل کار، دانشگاه یا فروشگاه برود. او باید بتواند به مسیری امن و قابل پیش بینی اعتماد کند اما در بسیاری از پیاده روها، موانع متعددی وجود دارد.

موتورسیکلت هایی که در پیاده رو پارک شده اند، خودروهایی که مسیر عبور عابران را اشغال کرده اند، مصالح ساختمانی، چاله ها، پستی وبلندی ها و موانع رهاشده، همگی می توانند رفت وآمد فرد نابینا را با خطر روبه رو کنند.

حتی گاهی مسیرهای ویژه نابینایان نیز به درستی طراحی نشده اند یا در میانه راه با مانعی روبه رو می شوند. در چنین شرایطی، عصای سفید به تنهایی نمی تواند امنیت فرد را تضمین کند زیرا ایمنی رفت وآمد فقط به توانایی شخص وابسته نیست، بلکه به مناسب بودن محیط نیز بستگی دارد.

آیا حق عبور امن از پیاده روها نباید برای همه شهروندان یکسان باشد؟ چرا فرد نابینا باید برای انجام یک رفت وآمد ساده، نگران برخورد با موانعی باشد که با مدیریت صحیح شهری می توان از ایجاد بسیاری از آن ها جلوگیری کرد؟

گاهی حتی دیده می شود متاسفانه رانندگان اتومبیل یا موتور سیکلت در پیاده رو ها روی خط مخصوص نابینایان پارک کرده اند که این موضوع معضل را چند برابر میکند.

افراد نابینا نیز مانند دیگران حق دارند به دانشگاه بروند، رشته مورد علاقه خود را انتخاب کنند و برای آینده شان برنامه داشته باشند. اما ورود به دانشگاه تنها قدم اول است مهم این است که محیط دانشگاه نیز امکان تحصیل مستقل و برابر را برای آن ها فراهم کند.

دسترسی به کتاب ها و منابع آموزشی با قالب های قابل استفاده، فایل های دیجیتال سازگار با نرم افزارهای صفحه خوان، وب سایت های دانشگاهی دسترس پذیر، امکانات مناسب کتابخانه و راهنمایی کافی در محیط دانشگاه، از نیازهای مهم دانشجویان نابینا است.

همچنین مسیرهای رفت وآمد داخل دانشگاه، کلاس ها، آزمایشگاه ها، سلف و ساختمان های آموزشی باید به شکلی طراحی شوند که دانشجو بتواند با امنیت و استقلال بیشتری در آن ها تردد کند.

یکی دیگر از مشکلات مهم، وضعیت برخی ساختمان های اداری و خدمات عمومی است. فرد نابینایی که برای انجام یک کار بانکی، پیگیری پرونده، دریافت خدمات درمانی یا مراجعه به یک اداره از خانه خارج می شود، باید بتواند بدون سردرگمی و وابستگی غیرضروری به دیگران، خدمات مورد نیازش را دریافت کند.

اما نبود علائم راهنمای قابل تشخیص برای نابینایان، مشخص نبودن مسیر دسترسی به بخش های مختلف، راهروهای نامناسب، آسانسورهای فاقد امکانات صوتی کافی و سامانه های نوبت دهی غیرقابل دسترس می توانند انجام ساده ترین امور اداری را دشوار کنند.

در کنار مناسب سازی فیزیکی ساختمان ها، آموزش کارکنان نیز اهمیت زیادی دارد. کارمند یک اداره باید بداند چگونه با فرد نابینا ارتباط برقرار کند، چگونه در صورت درخواست او را راهنمایی کند و چگونه بدون رفتارهای ترحم آمیز یا نادیده گرفتن استقلالش، خدمات لازم را در اختیارش قرار دهد.

یکی از مهم ترین نکات در برخورد با افراد نابینا، احترام به استقلال و توانایی های آن هاست. کمک کردن زمانی ارزشمند است که با خواست فرد همراه باشد. اگر احساس می کنیم شخص نابینایی به کمک نیاز دارد، بهتر است ابتدا از خودش سؤال کنیم و در صورت تمایل او، کمکش کنیم.

نباید بدون اجازه دست او را بگیریم، عصایش را جابه جا کنیم یا تصور کنیم که به دلیل نابینایی، توانایی تصمیم گیری درباره زندگی خود را ندارد.

همچنین رانندگان باید هنگام مشاهده فردی که با عصای سفید در حال عبور است، احتیاط لازم را رعایت کنند و حق عبور ایمن او را جدی بگیرند. شهروندان نیز باید از اشغال پیاده روها و مسیرهای ویژه نابینایان خودداری کنند.

روز جهانی عصای سفید نباید تنها به انتشار پیام های تبریک و برگزاری مراسم نمادین محدود شود. این روز باید فرصتی برای بررسی مشکلات و پیگیری راه حل های عملی باشد.

هلدینگ رسانه ای پارسینه از شهرداری های کل کشور درخواست می کند تا وضعیت پیاده روها و مسیرهای ویژه نابینایان را به صورت مستمر بررسی کنند و با ایجاد موانع در مسیر عبور عابران برخورد جدی داشته باشند.

از وزارت علوم و دانشگاه ها انتظار داریم دسترس پذیری محیط های آموزشی، منابع درسی و سامانه های دانشگاهی را جدی بگیرند تا دانشجویان نابینا بتوانند بدون موانع غیرضروری تحصیل کنند.

همچنین از سازمان بهزیستی، دستگاه های اجرایی و نهادهای مسئول مناسب سازی ساختمان های عمومی انتظار می رود با نظارت مستمر، اجرای استانداردهای دسترسی نابینایان را اجرا کنند.