به نقل از الجزیره، این هشدار در حالی صادر می شود که تصرف خاک یمن در امتداد خط ساحلی دریای سرخ در ماه گذشته توسط انصارالله تحت حمایت ایران، نگرانی هایی را در مورد ایمنی کابل های اینترنتی که اروپا و آسیا را به هم متصل می کنند، ایجاد کرده است. نبرد شدیدی بین دولت دست نشانده یمن و انصارالله یمن در چند مکان، از جمله باب المندب، که تقریباً یک پنجم ترافیک اینترنت جهانی از آن عبور می کند، در جریان است.

مراکز داده و منافع تجاری ایالات متحده در بحرین و امارات متحده عربی در طول جنگ ایالات متحده و اسراییل علیه ایران مورد حمله قرار گرفتند. تهران اعلام کرد که این حملات در پاسخ به حملات آمریکا به تأسیسات غیرنظامی ایران بوده است. از زمان تفاهمنامه ماه ژوئن بین ایران و ایالات متحده، خصومت های فعال تا حد زیادی پایان یافته، اما حملات به کشتی هایی که از طریق گلوگاه نفتی جهانی - تنگه هرمز - عبور می کنند، ادامه داشته است. پس اینترنت منطقه چقدر در معرض خطر است؟

چرا مراکز داده و کابل های اینترنت آسیب پذیرند؟

زیرا داده های زیادی از طریق چند مسیر باریک عبور می کنند. طبق برآوردهای شرکت تحقیقاتی TeleGeography، بیش از 90 درصد ظرفیت داده بین اروپا و آسیا از طریق کابل های زیر دریای سرخ عبور می کند. آنها از طریق باب المندب، تنگه ای با عرض حدود 26 کیلومتر در باریک ترین حالت خود، وارد دریا می شوند که یکی از شلوغ ترین مسیرهای دریایی است که اروپا را به آسیا متصل می کند.

کابل های ارتباطی زیر دریا

کابل ها می توانند توسط لنگر یا خرابکاری قطع شوند و تعمیرات در منطقه جنگی نیاز به مجوز و ضمانت ایمنی دارد. مراکز داده که برنامه های بانکی و خدمات ابری را اجرا می کنند، اهداف بزرگ و ثابتی هستند. آندریاس کریگ، مدرس ارشد مطالعات امنیتی در کالج کینگ لندن، به الجزیره گفت: یک حمله لزوماً نیازی به تخریب خود سرورها برای از کار انداختن کل تأسیسات ندارد.

او گفت که مراکز داده به برق، خنک کننده و ارتباطات از راه دور بدون وقفه وابسته هستند، در حالی که کابل های زیر دریا به سختی می توان به طور مداوم از آنها محافظت کرد و اختلال می تواند همزمان چندین کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

آیا ایران تهدید به حمله به مراکز داده و کابل ها کرده است؟

بله، از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه، بارها این تهدید مطرح شده است. در 11 مارس، رسانه های ایران اعلام کردند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فهرستی از اهداف جدید ایران ، از جمله زیرساخت های ابری متعلق به گوگل، مایکروسافت و اوراکل در اسراییل و برخی از کشورهای خلیج فارس، منتشر کرده است. همان ماه، سپاه در یک پست تلگرامی، 17 شرکت آمریکایی از جمله گوگل، متا و اپل و همچنین شرکت هوش مصنوعی اماراتی G42 را به عنوان اهداف بالقوه معرفی کرد.
کریگ گفت که تهدید سرلشکر رضایی را جدی می گیرد، اما بین توانایی ایران در ایجاد اختلال چشمگیر و توانایی آن در تخریب سیستماتیک زیرساخت های دیجیتال خلیج فارس تمایز قائل شد. وی گفت: آنچه هشدار محسن رضایی را به ویژه مهم می کند این است که او صرفاً مجموعه ای دیگر از اهداف را تهدید نمی کند. او در حال شناسایی دسته جدیدی از زیرساخت های راهبردی است که تنوع اقتصادی خلیج فارس را مستقیماً به قدرت فناوری آمریکا متصل می کند.

آیا زیرساخت ها و کابل های فناوری قبلاً مورد حمله قرار گرفته اند؟

بله. در ماه مارس، خدمات وب آمازون (AWS) اعلام کرد که دو مورد از تأسیسات آن در امارات متحده عربی مستقیماً مورد حمله پهپادها قرار گرفته اند، در حالی که حمله ای در نزدیکی یکی از تأسیسات آن در بحرین باعث تأثیر فیزیکی بر زیرساخت های ما شده است .

بانک تجاری ابوظبی اعلام کرد برنامه آن به دلیل اختلال در فناوری اطلاعات در سراسر منطقه در دسترس نیست، اگرچه این موضوع را مستقیماً به AWS مرتبط نکرد. در ماه سپتامبر، AWS اعلام کرد نمی تواند چندین سایت در بحرین و یک سایت در امارات متحده عربی را بازیابی کند.

دست کم هفت کابل مهم داده و اینترنت زیردریایی از تنگه هرمز عبور می کنند.
یکی از مهم ترین آنها کابل AAE-1 است؛ سامانه ای حدود 25 هزار کیلومتری که جنوب شرق آسیا را از مسیر خاورمیانه و آفریقا به اروپا متصل می کند.

در فوریه 2024، سه کابل در زیر دریا آسیب دیدند که به احتمال زیاد به دلیل کشیده شدن لنگر روبیمار، یک کشتی باری که توسط موشک حوثی ها از کار افتاده بود، طبق اجماع صنعتی گزارش شده توسط Data Center Dynamics، بوده و تعمیرات آن ماه ها طول کشید.

در سپتامبر 2025، دو کابل در نزدیکی جده قطع شد و دسترسی به اینترنت در سراسر خاورمیانه و جنوب آسیا را کند کرد. هیچ دلیلی تأیید نشده است.

کریگ گفت: ارتش های خلیج فارس می توانند اکثر تهدیدهای ورودی را رهگیری کنند، اما حتی تعداد کمی از حملات موفق می تواند عواقب اقتصادی نامتناسبی ایجاد کند. وی افزود که پهپادهای نسبتاً ارزان می توانند تأسیساتی را که تجهیزات میلیاردها دلاری در آنها نگهداری می شود، تهدید کنند.

آیا حوثی ها به کابل های زیر دریا حمله کرده اند؟

تا آنجا که مشخص است، نه مستقیماً، و این گروه ایجاد خسارت 2024 را انکار کرده است. اما در اواسط سپتامبر، انصارالله بندر موخا و قلمرو اطراف باب المندب را تصرف کردند. در 11 سپتامبر، آنها به جزیره میون رسیدند که تنگه را به دو قسمت تقسیم می کند. در 5 اکتبر، دولت یمن که از نظر بین المللی به رسمیت شناخته شده است، اعلام کرد که موخا و مواضع نزدیک تنگه را بازپس گرفته است. حوثی ها این موضوع را تکذیب کردند.

آیا جایگزین هایی برای دریای سرخ وجود دارد؟

برخی، اما هزینه بیشتری دارند و هنوز در حال ساخت هستند. وزارت ارتباطات در بیانیه ای اعلام کرد که در 10 سپتامبر، عراق قراردادی را با شرکت Ooredoo قطر برای انتقال داده ها از خلیج فارس به اروپا از طریق خاک خود امضا کرد. در 7 اکتبر، بازوی بین المللی Ooredoo موافقت کرد فیبر نوری را از iQ Networks عراق خریداری کند تا مسیر را به سمت ترکیه گسترش دهد، مشروط به تأیید دولت.

مایکروسافت در ماه سپتامبر در یک پست وبلاگی اعلام کرد که تا سال 2030 بیش از 400 میلیون دلار در اتصال زیر دریا و زمینی در سراسر خاورمیانه سرمایه گذاری خواهد کرد. سایت خبری فناوری Rest of World در 7 اکتبر با استناد به یک منبع ناشناس گزارش داد که گوگل و متا ارسال برخی ترافیک از طریق عراق را آغاز کرده اند.

این امر چگونه بر جاه طلبی های قطب فناوری خلیج فارس تأثیر خواهد گذاشت؟

سرمایه گذاری ادامه دارد، اما جنگ از قبل به این بخش آسیب رسانده است. کشورهای خلیج فارس اقتصاد پس از نفت خود را بر فناوری بنا نهاده اند. در ابوظبی، شرکت اماراتی G42 با همکاری OpenAI، Nvidia و دیگران در حال ساخت Stargate UAE است. این پروژه در یک پردیس هوش مصنوعی 5 گیگاواتی امارات-آمریکا قرار دارد.

خبرگزاری عربستان سعودی گزارش داد که صندوق سرمایه گذاری عمومی سعودی، Humain، یک شرکت هوش مصنوعی به ریاست ولیعهد محمد بن سلمان، را در ماه مه 2025 برای ساخت مراکز داده و یک مدل هوش مصنوعی به زبان عربی راه اندازی کرد. صندوق ثروت ملی قطر در سپتامبر 2025 به سرمایه گذار آمریکایی Blue Owl در یک پروژه 3 میلیارد دلاری برای ساخت مرکز داده پیوست.

در ماه سپتامبر، مایکروسافت در یک پست وبلاگی اعلام کرد تا سال 2030 بیش از 10 میلیارد دلار در کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی سرمایه گذاری خواهد کرد و تمرکز جدیدی بر تاب آوری دیجیتال خواهد داشت. اما AWS اعلام کرد که تمام گزینه ها را برای بازیابی برخی از داده های میزبانی شده در بحرین بررسی کرده است .

به باور کارشناسان، امارات متحده عربی به ویژه در معرض خطر است، زیرا راهبرد هوش مصنوعی آن عمیقاً با شرکت های فناوری آمریکایی ادغام شده و زیرساخت های اماراتی را به عنوان هدفی برای ایران جذاب تر می کند. قطر، با روابط دیپلماتیک خود با تهران، از نظر سیاسی تا حدودی در موقعیت بهتری قرار دارد.