وزیر امور خارجه در دیدار با همتای فرانسوی ضمن تذکر درباره عملکرد سفارت فرانسه در تهران با بیان اینکه قائل به روابط مبتنی بر احترام و منافع متقابل با همه کشورها از جمله فرانسه هستیم، اعلام کرد که ایران در دفاع از منافع و مصالح خود جدی و قاطع عمل خواهد کرد.

فارس؛ «ضرورت احترام سفارت فرانسه به قوانین و مقررات داخلی ایران»، تذکری بود که وزیر امور خارجه سیدعباس عراقچی سه‌شنبه 31 شهریورماه 1405 در دیدار با ژان نوئل بارو همتای فرانسوی در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک بیان کرد.

این دیدار پس از بسته شدن مؤسسه آموزشی وابسته به سفارت فرانسه در تهران صورت گرفت.

مرکز وابسته به سفارت فرانسه در تهران موسوم به «CLF» که تحت پوشش آموزش زبان خارجی فعالیت می‌کرد، در این هفته با دستور قضایی دادستانی تهران، پلمب شد. اقدامی که به احضار سفیر ایران در پاریس به وزارت خارجه فرانسه انجامید و پاسکال کنفاورو، سخنگوی وزارت خارجه فرانسه، در بیانیه‌ای این اقدام را «حمله جدید علیه حضور فرهنگی فرانسه در ایران پس از حمله به دو کارمند سفارت فرانسه در ژوییه» و «غیرقابل توجیه و غیرقابل قبول» برشمرد.

* سفارت فرانسه باید مجوز‌های قانونی را کسب می‌کرد

دوشنبه 30 شهریورماه وزارت امور خارجه ایران در بیانیه‌ای «ادعاهای بی‌اساس و خلاف واقع راجع به مؤسسه آموزشی وابسته به سفارت این کشور در تهران، مندرج در بیانیه مورخ 29 شهریور 1405 وزارت امور خارجه فرانسه» را رد کرد.

در این بیانیه آمده بود: «اقدام نیروهای ضابط قانون در توقف فعالیت غیرقانونی یک مؤسسه وابسته به سفارت فرانسه در تهران، متعاقب بی‌توجهی مستمر و طولانی‌مدت سفارت به هشدارهای مکرر مراجع ذی‌صلاح ایرانی طی چند سال گذشته مبنی بر ضرورت ثبت قانونی و کسب مجوز برای فعالیت این مرکز و بر اساس حکم قضایی صورت گرفته است... سفارت فرانسه می‌بایست برای تأسیس و فعالیت مراکز و مؤسساتی با کارکرد فرهنگی و آموزشی، وفق قوانین و مقررات کشور پذیرنده اقدام به کسب مجوزهای قانونی لازم کنند.»

* اخراج دیپلمات‌ها

قبل از آن هم شاهد بروز تنش‌هایی بین دو کشور بودیم. اقدام خارج از وظایف قانونی دو کارمند سفارت فرانسه در تهران و بازداشت آنها در منزل یک فرد تحت تعقیب که به احضار سفیر فرانسه در تهران منجر شد و البته با واکنش وزیر خارجه فرانسه همراه بود و ادعا کرد که این افراد مورد ضرب و شتم قرار گرفته و خواستار عذرخواهی ایران شد. ادعایی که از سوی اسماعیل بقایی به عنوان «فرار رو به جلو» یا «دست پیش گرفتن فرانسوی‌ها» توصیف شد.

سیدعباس عراقچی هم 30 تیرماه در گفت‌وگوی تلفنی با همتای فرانسوی ضمن اعتراض به اقدامات نامتعارف و مغایر با موازین این دو نفر، این رفتارها را غیرقابل قبول خواند و گفت: رعایت قوانین و مقررات کشور پذیرنده و پایبندی به اصول و هنجارهای شناخته‌ شده دیپلماتیک، لازمه تداوم فعالیت نمایندگی‌های خارجی است.

و در نهایت در 27 مردادماه وزارت امور خارجه ایران دو کارمند مذکور که به پاریس بازگشته بودند را «عنصر نامطلوب» خواند و اعلام کرد که به دلیل ارتکاب اقدامات مغایر با کنوانسیون‌های روابط دیپلماتیک نمی‌توانند به ایران بازگردند. در بیانیه وزارت امور خارجه آمده بود: «با توجه به فعالیت‌های خلاف حقوق بین‌الملل، به‌ویژه کنوانسیون روابط دیپلماتیک 1961، از سوی دو مامور شاغل در سفارت فرانسه در تهران و نظر به اینکه علیرغم گذشت چند هفته از افشای رفتارهای غیرقانونی آنها هیچ اقدامی از سوی دولت متبوع آنها جهت تصحیح رفتار و تضمین عدم تکرار چنان رفتارهایی مشاهده نشد، وزارت امور خارجه این دو مامور را به‌عنوان عنصر نامطلوب می‌شناسد و بر این اساس ورود آنها به ایران ممنوع خواهد بود.»

و فرانسه نیز همان روز (سه‌شنبه 27 مردادماه) اعلام کرد که رایزن فرهنگی ایران و همچنین یک دیپلمات ایرانی از فرانسه اخراج خواهند شد. در همین رابطه بقایی گفت: «اقدام فرانسه غیرقانونی است در واکنش به اقدام قانونی ایران و به هیچ عنوان به روابط دوجانبه کمک کننده نیست.»

بقایی اول شهریورماه هم در جمع خبرنگاران گفت: «ما قائل به این هستیم که روابط بین کشورها، از جمله با فرانسه، باید بر مبنای احترام متقابل و با رعایت همه قواعد و مقررات حقوق بین‌الملل، از جمله منع مداخله در امور داخلی کشورها، باشد. بر این اساس، روابط خود را با همه کشورها تنظیم می‌کنیم و هر جا که لازم باشد، هم تذکر می‌دهیم و اقدام لازم را نیز انجام می‌دهیم.»

* اشک تمساح بس است بارو

پس از آن شاهد اظهارنظر وزیر خارجه فرانسه در شبکه ایکس درباره مسائل داخلی ایران بودیم که گفته بود که «ایرانیان باید بتوانند آزادانه درباره آینده خود تصمیم بگیرند و حقوق بنیادین آن‌ها باید رعایت شود.» و 28 شهریورماه هم عراقچی به پیام ژان نوئل بارو واکنش نشان داد و در شبکه ایکس نوشت: «یک و نیم میلیون الجزایری در جریان جنگ استقلال آن کشور توسط فرانسه قتل‌عام شدند. پاریس کمتر از یک‌ دهم آن‌ها را رسماً ثبت کرده است، ولی همچنان از هرگونه عذرخواهی بابت جنایت‌های استعماری خود خودداری می‌کند.اشک تمساح بس است آقای بارو. سکوت شما در زمانی که آمریکا کودکان دانش‌آموز ما را قتل‌عام کرد، گویای همه چیز است.»

در مدت اخیر همچنین شاهد همکاری فرانسه با آمریکا و دو کشور دیگر اروپایی آلمان و انگلیس در صدور قطعنامه ضد ایرانی در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت بودیم. چندی قبل نیز بیانیه حقوق بشری علیه ایران از سوی اتحادیه اروپا و 26 کشور دیگر به سرکردگی فرانسه صادر شد. مقامات ایرانی در توصیه‌ای به مقامات این کشور از آنها خواستند که به جای موعظه دیگران، رفتارهای نژادپرستانه در قبال مهاجران را اصلاح کنند.