به نقل از اقتصادنیوز، پس از اجرای نرخ سوم بنزین با قیمت 10 هزار تومان، رفتار مصرف کنندگان نشان می دهد افزایش قیمت، پیش از آنکه خودروها را از خیابان ها حذف کند، شیوه تصمیم گیری مردم درباره هزینه رفت وآمد را تغییر داده است.

مشاهدات میدانی از جایگاه های سوخت و گفت وگو با رانندگان نشان می دهد مردم همچنان به خودرو نیاز دارند، اما بخشی از آنها تلاش می کنند سفرهای غیرضروری را حذف کنند، مسیرها را ترکیبی تر انتخاب کنند و کمتر وارد مرحله استفاده از بنزین 10 هزار تومانی شوند.

بنزین گران شد، اما خودروها در پارکینگ نماندند

در روزهای نخست اجرای نرخ سوم، مهم ترین واکنش مردم نه کاهش فوری مصرف، بلکه پرس وجو درباره سازوکار جدید قیمت ها بود. بسیاری از رانندگان می خواستند بدانند سهمیه های قبلی همچنان برقرار است یا تمام مصرف آنها با نرخ جدید محاسبه خواهد شد.

با گذشت چند روز، فضای اولیه جای خود را به یک رفتار محتاطانه تر داد. مسئله برای بسیاری از مصرف کنندگان دیگر فقط قیمت بنزین نبود؛ بلکه این بود که چگونه کمتر مجبور به استفاده از نرخ سوم شوند.

بررسی رفتار رانندگان نشان می دهد افزایش قیمت هنوز نتوانسته خودرو را از چرخه زندگی روزمره مردم حذف کند؛ چراکه برای بسیاری از خانوارها، خودرو یک انتخاب صرف نیست، بلکه بخشی از نیازهای کاری، آموزشی و روزمره است.

رانندگان حرفه ای؛ جایی که کاهش مصرف یعنی کاهش درآمد

برای رانندگان تاکسی های اینترنتی و مشاغلی که خودرو ابزار کسب درآمد آنهاست، افزایش قیمت بنزین معنای متفاوتی دارد.

این گروه نمی توانند مانند یک مصرف کننده عادی، تعداد سفرهای خود را به شکل قابل توجهی کاهش دهند؛ زیرا کاهش رفت وآمد می تواند مستقیماً درآمد آنها را تحت تأثیر قرار دهد.

در این شرایط، واکنش اصلی این گروه بیشتر به سمت مدیریت هزینه ها رفته است؛ انتخاب سفرهای به صرفه تر، توجه بیشتر به مسافت و کاهش مسیرهای کم سود.

افزایش نرخ سوم برای این گروه تنها افزایش قیمت یک کالا نیست، بلکه تغییر در محاسبات اقتصادی شغل آنهاست.

خانوارها به دنبال کم کردن سفرهای غیرضروری

در میان خانواده ها، واکنش ها متفاوت است. برخی تلاش کرده اند برنامه رفت وآمد خود را تغییر دهند؛ خریدها را در یک مسیر انجام دهند، سفرهای کوتاه غیرضروری را حذف کنند و استفاده از خودرو را بیشتر مدیریت کنند

اما برای بسیاری از خانواده ها، امکان کنار گذاشتن خودرو وجود ندارد. رفت وآمد به محل کار، مدرسه، درمان و امور روزمره همچنان نیازمند استفاده از خودرو است.

به همین دلیل، افزایش قیمت بنزین در بسیاری از خانوارها بیشتر به معنای جابه جایی هزینه هاست؛ یعنی کاهش هزینه در یک بخش برای جبران افزایش هزینه سوخت.

جایگاه داران: هنوز کاهش مصرف دیده نمی شود

جایگاه داران در نخستین هفته اجرای نرخ جدید بیشتر با پرسش های مشتریان درباره قیمت ها و سهمیه ها مواجه بودند.

به گفته برخی فعالان این حوزه، هنوز کاهش قابل توجهی در میزان مراجعه یا حجم سوخت گیری دیده نمی شود؛ چراکه بسیاری از افراد حتی با قیمت بالاتر همچنان به بنزین نیاز دارند.

با این حال، یک تغییر رفتاری مشاهده می شود؛ مشتریان بیشتر درباره میزان مصرف خود سؤال می کنند و تلاش دارند سهم استفاده از نرخ سوم را کاهش دهند.

به بیان دیگر، تغییر اصلی در هفته اول نه کاهش شدید مصرف، بلکه حساس تر شدن مردم نسبت به هزینه سوخت بوده است.

آیا بنزین 10 هزار تومانی ترافیک را کم می کند؟

یکی از اهداف سیاست های قیمتی در حوزه انرژی، مدیریت تقاضاست؛ اما کاهش ترافیک شهری تنها با تغییر قیمت بنزین اتفاق نمی افتد.

تعداد خودروها، کیفیت حمل ونقل عمومی، فاصله محل زندگی و کار و وابستگی شغلی به خودرو، همگی در میزان استفاده از خودرو نقش دارند.

افزایش قیمت ممکن است برخی سفرهای غیرضروری را کاهش دهد، اما بدون ایجاد جایگزین مناسب، نمی تواند به تنهایی الگوی حمل ونقل شهری را تغییر دهد.