به گزارش پارسینه به نقل از مهر، بررسی علمی انار نشان می دهد که ارزش دارویی یک گیاه را نمی توان تنها به یک ماده یا یک بخش از آن نسبت داد؛ بلکه نوع ترکیبات، مقدار آنها، بخش مورد استفاده و نحوه فرآوری همگی در ویژگی های یک فرآورده گیاهی نقش دارند.

خواص پوست انار

پوست انار به طور ویژه غنی از تانن های قابل هیدرولیز، به خصوص الاژیتانن ها است؛ در حالی که بخش خوراکی و آب انار مقادیر قابل توجهی از آنتوسیانین ها و فلاونوییدها دارند. روغن حاصل از دانه نیز دارای اسیدهای چرب ویژه ای از جمله اسید پونیسیک (Punicic acid) است.

از میان ترکیبات فنولی انار، پونیکالاژین (Punicalagin) یکی از شناخته شده ترین الاژیتانن های موجود در این گیاه است و به ویژه در پوست و بخش های مرتبط با میوه مورد مطالعه قرار گرفته است.

این ترکیب به دلیل ویژگی های شیمیایی و فعالیت زیستی بالقوه، در پژوهش های فارماکوگنوزی و داروسازی گیاهی اهمیت زیادی پیدا کرده است.

با این حال، نباید وجود پونیکالاژین را به معنای اثبات یک اثر درمانی قطعی دانست؛ بسیاری از آثار گزارش شده برای ترکیبات انار هنوز در مطالعات آزمایشگاهی و پیش بالینی بررسی می شوند و برای برخی کاربردها شواهد بالینی کافی وجود ندارد.

یکی از نکات جالب درباره انار، تنها به ترکیبات موجود در خود گیاه محدود نمی شود؛ بلکه نحوه متابولیسم این ترکیبات در بدن نیز اهمیت دارد.

الاژیتانن ها و اسید الاژیک جذب سیستمیک محدودی دارند و بخشی از آنها در دستگاه گوارش تحت تأثیر میکروبیوتای روده به ترکیباتی به نام اورولیتین ها (Urolithins) تبدیل می شوند. این متابولیت ها قابلیت جذب بیشتری دارند و به همین دلیل در پژوهش های مربوط به زیست فراهمی و اثرات زیستی فرآورده های حاوی پلی فنول های انار مورد توجه قرار گرفته اند.

تفاوت ترکیب میکروبیوتای روده افراد نیز می تواند یکی از عوامل مؤثر بر تفاوت در تشکیل این متابولیت ها باشد.

در داروسازی گیاهی، شناسایی ترکیبات مؤثره تنها مرحله نخست است. برای تهیه یک فرآورده قابل اعتماد، عواملی مانند گونه و رقم گیاه، شرایط رشد، زمان برداشت، بخش مورد استفاده، روش خشک کردن، روش استخراج و شرایط نگهداری باید کنترل شوند.

مطالعات متعددی اثرات زیستی عصاره ها و ترکیبات انار را بررسی کرده اند و شواهد آزمایشگاهی و برخی مطالعات انسانی، ظرفیت هایی مانند فعالیت آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی را مورد توجه قرار داده اند.

با این حال، اثبات اثر یک عصاره یا ترکیب گیاهی در شرایط آزمایشگاهی با اثبات اثربخشی یک فرآورده دارویی در انسان یکسان نیست.

بنابراین، انار را نمی توان صرفاً بر اساس نتایج آزمایشگاهی، جایگزین داروهای مورد استفاده در درمان بیماری ها دانست. مرور مطالعات بالینی نیز نشان می دهد که اگرچه پژوهش های انسانی متعددی انجام شده است، اما کیفیت و میزان شواهد برای کاربردهای مختلف یکسان نیست.

انار از گیاهان با سابقه طولانی کشت و استفاده در ایران است و تنوع ارقام و شرایط اقلیمی کشور، ظرفیت مناسبی برای مطالعه ترکیبات زیست فعال آن فراهم کرده است.

از سوی دیگر، پوست و سایر بخش های جانبی حاصل از فرآوری انار که در بسیاری از موارد به عنوان ضایعات کشاورزی در نظر گرفته می شوند، می توانند منبعی برای استخراج و مطالعه ترکیبات ارزشمند گیاهی باشند.