به نقل از

ایسنا، شهریه مدارس غیردولتی سال هاست یکی از موضوعات بحث برانگیز نظام آموزشی کشور است؛ خانواده ها از یک سو برای برخورداری فرزندانشان از امکانات آموزشی بیشتر همچون کلاس های تقویتی، آمادگی کنکور و ... به سمت مدارس غیردولتی و به ویژه مدارس شناخته شده و خاص می روند اما افزایش هزینه های تحصیل باعث شده تا انتخاب مدرسه برای بسیاری از خانواده ها که اغلبشان هم از قشر متوسط و معمولی جامعه هستند، به یک تصمیم اقتصادی سنگین تبدیل شود.

در این میان، برخی مدارس شناخته شده، به دلیل برند بودن و ادعای سابقه درخشان قبولی در آزمون های مهم، فوق برنامه ها و ... متقاضیانی ویژه دارند.

با این حال، روایت برخی والدین از هزینه های چندصد میلیون تومانی برای یک سال تحصیلی، پرسش هایی جدی درباره نسبت شهریه با خدمات واقعی مدرسه، میزان شهریه مصوب و سهم هزینه های فوق برنامه ایجاد کرده است.

در حالی که شهریه مدارس غیردولتی باید در چارچوب ضوابط آموزش وپرورش تعیین شود، گزارش های منتشرشده درباره شهریه مدارس در سال تحصیلی 1405-1406 نشان می دهد موضوع افزایش شهریه و نحوه محاسبه هزینه های جانبی همچنان محل بحث است. حتی در برخی گزارش ها، خانواده ها از سنگینی شهریه مدارس غیردولتی و تمایل به بازگرداندن فرزندانشان به مدارس دولتی گفته اند.

برای ثبت نام فرزندم باید چند ماه حقوقم را کنار بگذارم

مادر فرانک کلاس دهم منطقه یک تهران با اشاره به هزینه بالای تحصیل فرزندش می گوید: ما مدرسه خاص را به این دلیل انتخاب کردیم که تصور می کردیم کیفیت آموزشی بالاتری دارد، اما وقتی هزینه ها را جمع می کنیم، می بینیم رقم نهایی خیلی بیشتر از چیزی است که در ابتدا تصور می کردیم. شهریه اصلی یک طرف است و بعد هزینه سرویس، غذا، کلاس های فوق برنامه، اردو و برنامه های مختلف هم اضافه می شود.

او ادامه می دهد: برای خانواده ای که درآمد متوسط دارد، پرداخت چندصد میلیون تومان برای تحصیل یک فرزند واقعاً سنگین است. اگر دو فرزند مدرسه ای داشته باشید، این رقم عملاً به یک هزینه بسیار بزرگ سالانه تبدیل می شود.

شهریه اعلامی با مبلغ نهایی فرق دارد

مادر رضا از دانش آموزان یکی از مدارس غیردولتی تهران نیز معتقد است: آنچه خانواده در ابتدای ثبت نام درباره شهریه می شنود، الزاماً همان مبلغی نیست که در نهایت پرداخت می کند. وقتی برای ثبت نام مراجعه می کنیم، معمولاً درباره شهریه مصوب صحبت می شود، اما در ادامه خدمات مختلفی معرفی می شود که بسیاری از آنها عملاً برای دانش آموز ضروری است. خانواده اگر بخواهد فرزندش از برنامه های مدرسه عقب نماند، مجبور می شود آنها را هم انتخاب کند.

این والد ادامه می دهد: مشکل ما این است که یک عدد شفاف و نهایی نمی دانیم که قرار است در طول سال چقدر هزینه کنیم. وقتی سرویس، غذا، کلاس های آموزشی، آزمون ها و برنامه های مختلف را اضافه می کنید، هزینه نهایی می تواند بسیار بیشتر از شهریه پایه باشد.

آموزش خوب نباید به کالای لوکس تبدیل شود

مادر آروشای کلاس نهم نیز با انتقاد از فاصله ایجادشده میان شهریه برخی مدارس و توان اقتصادی خانواده ها می گوید: قبول دارم که مدرسه غیردولتی هزینه هایی دارد و حقوق معلم، امکانات و نگهداری مدرسه رایگان نیست، اما سؤال این است که مرز شهریه منطقی کجاست؟ وقتی صحبت از چندصد میلیون تومان برای یک سال تحصیل می شود، دیگر باید دقیقاً مشخص باشد خانواده در ازای این مبلغ چه خدماتی دریافت می کند.

او تأکید می کند: نباید شرایط به شکلی باشد که آموزش باکیفیت تبدیل به کالایی لوکس شود که فقط خانواده های بسیار متمکن امکان استفاده از آن را داشته باشند.

بازار رقابت برای ورود به مدارس برند

برخی والدین معتقدند در سال های اخیر، شهرت مدارس و نتایج کنکور و آزمون های ورودی باعث شکل گیری نوعی بازار رقابتی در میان مدارس خاص شده است؛ بازاری که در آن نام مدرسه، سابقه قبولی ها و تبلیغات آموزشی می تواند بر تصمیم خانواده ها تأثیر بگذارد.

مادر آروشا ادامه می دهد بعضی خانواده ها تصور می کنند اگر فرزندشان را در مدرسه ای با اسم و برند معروف ثبت نام کنند، حتماً آینده تحصیلی او تضمین می شود. همین موضوع باعث شده تقاضا برای این مدارس بالا برود و بعضی خانواده ها حتی با فشار مالی زیاد حاضر شوند هزینه را پرداخت کنند. گاهی خانواده به خاطر نگرانی از اینکه فرزندش از بقیه عقب بماند، مجبور می شود هزینه ای را بپذیرد که واقعاً توان پرداخت آن را ندارد.

به گزارش ایسنا، روایت سایر خانواده ها از وضعیت شهریه مدارس نیز نشان می دهد فاصله میان مبالغ پرداختی سال گذشته و امسال در برخی مدارس قابل توجه است.

به گفته یکی از والدین، شهریه مدرسه پسرش که سال گذشته در پایه ششم ابتدایی 90 میلیون تومان بوده، امسال ابتدا 210 میلیون تومان اعلام شد و در نهایت با اعمال تخفیف به 180 میلیون تومان رسیده است؛ این مدرسه در منطقه 4 تهران قرار دارد.

در مورد دیگری، شهریه یک دانش آموز پایه پنجم ابتدایی در منطقه 8 که سال گذشته 110 میلیون تومان بوده، برای سال تحصیلی جدید 200 میلیون تومان اعلام شده که به گفته خانواده فعلا با تخفیف به 180 میلیون تومان رسیده است.

همچنین خانواده یک دانش آموز دختر پایه یازدهم در محدوده قائم مقام منطقه 6 تهران می گوید شهریه پرداختی آنها در سال گذشته 130 میلیون تومان بوده که با احتساب 20 میلیون تومان هزینه صبحانه، مجموع پرداختی به 150 میلیون تومان رسیده است. این خانواده برای سال تحصیلی جدید تاکنون با مبلغ 200 میلیون تومان شهریه مواجه شده؛ مبلغی که هزینه هایی مانند اردو و برخی برنامه های دیگر را شامل نمی شود و این هزینه ها جداگانه از خانواده دریافت خواهد شد.

اما ماجرا به اینجا محدود نمی شود. در این میان خانواده هایی که فرزندانشان را در مدارس خاص و شناخته شده تهران ثبت نام کردند نیز از دایره گلایه ها خارج نیستند.

یکی از والدین که فرزندش در یکی از مدارس خاص پسرانه تهران تحصیل می کند، می گوید: هزینه ای که برای مدرسه پرداخت می کنیم واقعاً سنگین است. خانواده باید علاوه بر مبلغ اصلی، هزینه های دیگری را هم در طول سال پرداخت کند و وقتی همه را جمع می کنیم، رقم نهایی بسیار بیشتر از چیزی می شود که ابتدا تصور می کردیم.

مادر یکی دیگر از دانش آموزانی که فرزندش در مدرسه پسرانه برند در استان البرز تحصیل می کند درباره هزینه های تحصیل فرزندش می گوید: شهریه مدرسه به تنهایی رقم بالایی است و هزینه کلاس ها، اردوها و برنامه های جانبی هم جداگانه دریافت می شود. در شرایط اقتصادی امروز، پرداخت چند صد میلیون تومان برای یک سال تحصیلی واقعاً برای بسیاری از خانواده ها آسان نیست.

یکی دیگر از والدین که برای ثبت نام فرزندش در یک مدرسه هیئت امنایی اقدام کرده است نیز با گلایه از افزایش هزینه ها می گوید: آنچه از آموزش و پرورش شنیده ام هزینه در مدارس هیئت امنایی ازبین رفته است، سال گذشته یک مبلغ مشخص پرداخت کردیم، اما امسال علی رغم صحبت آموزش و پرورش هزینه ها به شکل محسوسی افزایش پیدا کرده است. خانواده ای که یک فرزند مدرسه ای دارد شاید بتواند این هزینه را مدیریت کند، اما برای خانواده هایی که دو یا سه فرزند دارند، هزینه تحصیل به یک فشار مالی جدی تبدیل می شود. سال گذشته 15 میلیون تومان پرداخت کرده ام اما امسال علی الحساب 25 تومان برای پایه هشتم واریز کرده ام.

یکی از پدرها که فرزندش در یک مدرسه غیردولتی در شهر ری ثبت نام شده است می گوید: مشکل فقط مبلغی نیست که اول سال اعلام می کنند. در طول سال برای اردو، کلاس های فوق برنامه، تغذیه و برنامه های مختلف هم هزینه هایی اعلام می شود. در نهایت باید چند بار برای مدرسه پول پرداخت کنیم و مجموع این مبالغ رقم قابل توجهی می شود. سال گذشته برای پایه پنجم 90 میلیون تومان پرداخت کرده ام و امسال هزینه قطعی اعلام شده و فعلا عدد 120 توان را عنوان کرده اند.

والد دیگری با بیان اینکه گاهی خانواده برای اینکه فرزندش از امکانات بهتر آموزشی محروم نشود، ناچار است هزینه ها را بپذیرد، می گوید: وقتی مدرسه ای به عنوان مدرسه خوب و موفق شناخته می شود، خانواده ها احساس می کنند اگر هزینه را پرداخت نکنند، ممکن است فرزندشان از فرصت های آموزشی بهتر عقب بماند. همین موضوع قدرت انتخاب خانواده را کمتر می کند. شهریه کلاس دهم پسرم در مدرسه غیردولتی 110 میلیون تومان بود و امسال 100 تومان پرداخت کرده ام که شهریه اصلی بعدا اعلام می شود.

این خانواده ها خواستار شفاف شدن هزینه های مدارس و تفکیک دقیق شهریه از هزینه های فوق برنامه و خدمات جانبی هستند و می گویند خانواده باید از ابتدا بداند برای تحصیل فرزندش در طول یک سال دقیقاً چه مبلغی باید پرداخت کند، نه اینکه با شروع سال تحصیلی، هر بار با عنوان جدیدی با درخواست پرداخت وجه مواجه شود.

شهریه مصوب کجا و هزینه های جانبی کجا؟

مسئله مهم در بحث شهریه مدارس غیردولتی و خاص، تفکیک میان شهریه مصوب مدرسه و هزینه خدمات و برنامه های فوق برنامه است. بر اساس گزارش های منتشرشده درباره شهریه سال تحصیلی 1405-1406، فرآیند تعیین شهریه مدارس غیردولتی تابع ضوابط آموزش وپرورش است و افزایش شهریه پیش از تصویب، ممنوع اعلام شده است.

در عین حال، درباره برخی مدارس برند، ارقامی که خانواده ها از مجموع هزینه های پرداختی خود مطرح می کنند، گاه بسیار بالاتر از ارقام منتشرشده برای شهریه پایه است. برای نمونه، شهریه مدرسه ای خاص که در اختیار ایسنا قرار گرفته نشان می دهد شهریه این مدرسه به بخش مصوب و فوق برنامه تقسیم می شود؛ با این حال، رقم دقیق بسته به مقطع و شعبه متفاوت و بسیار بالاست.

همین تفاوت، ضرورت شفافیت بیشتر را نشان می دهد؛ به این معنا که خانواده هنگام ثبت نام باید بداند شهریه مصوب دقیقاً چقدر است، چه خدماتی اجباری و چه خدماتی اختیاری است و هزینه نهایی تحصیل در یک سال با احتساب تمام خدمات مدرسه چقدر خواهد بود؟.

پرسش از آموزش وپرورش؛ نظارت بر مدارس خاص چگونه انجام می شود؟

در شرایطی که برخی خانواده ها از پرداخت شهریه های بسیار سنگین سخن می گویند، پرسش اصلی این است که آیا همه مبالغ دریافتی مدارس در چارچوب نرخ نامه و ضوابط مصوب قرار دارد یا بخش اعظمی از هزینه ها تحت عنوان خدمات جانبی و فوق برنامه دریافت می شود؟

پرسش ها زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که آموزش وپرورش از یک سو بر لزوم رعایت شهریه مصوب تأکید دارد و از سوی دیگر، خانواده ها از فاصله میان مبلغ اعلامی و هزینه نهایی پرداخت شده گلایه دارند.

مدرسه خوب گران است؟

بحث شهریه های سنگین مدارس خاص تنها یک موضوع اقتصادی نیست؛ بلکه به عدالت آموزشی نیز گره خورده است. اگر کیفیت آموزشی، امکانات، معلمان مجرب و برنامه های مهارتی تنها در اختیار خانواده هایی قرار گیرد که توان پرداخت صدها میلیون تومان در سال را دارند، فاصله میان دانش آموزان برخوردار و کم برخوردار می تواند بیش از گذشته شود.

در مقابل، مدارس غیردولتی نیز معتقدند ارائه خدمات آموزشی باکیفیت هزینه دارد و نمی توان بدون توجه به هزینه های نیروی انسانی، تجهیزات، ساختمان و برنامه های آموزشی درباره مدارس و شهریه قضاوت کرد اما در عین حال به نظر می رسد بیش از هر زمان دیگری لازم است نرخ نامه مدارس، شهریه مصوب و هزینه تمام خدمات آموزشی به صورت شفاف در اختیار خانواده ها قرار گیرد و نظارت بر دریافت شهریه نیز تنها به زمان ثبت نام محدود نشود.

اکنون پرسش افکار عمومی این است که تحصیل در یک مدرسه خاص چند است و مرز میان آموزش باکیفیت و آموزش لوکس کجاست؟.

هزینه سرویس، غذا و اردو جدای از شهریه و فوق برنامه ها محاسبه و دریافت می شود

تهران و گلستان، سقف و کف شهریه را به خود اختصاص دادند

در این خصوص احمد محمودزاده رییس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت های مردمی در گفت وگو با ایسنا، اعلام کرد که شهریه مدارس با فوق برنامه و فعالیت های دیگر و فعالیت های آموزشگاهی باید جدا در نظر گرفته شود و گفت: هزینه لباس، غذا، سرویس ایاب ذهاب و اردو جداست که با مصوبه انجمن اولیاء و مربیان انجام می پذیرد. آموزش زبان خارجه نیز جزو شهریه های مدرسه نیست بلکه فعالیتی آموزشگاهی حساب می شود.

وی با بیان اینکه بالاترین سقف شهریه مربوط به تهران است افزود: در دوره ابتدایی شهریه مدرسه همراه با فوق برنامه، 172 میلیون، در متوسطه اول به همراه فوق برنامه 200 میلیون تومان و در متوسطه دوم به همراه فوق برنامه 220 میلیون تومان است که مدارس خاص هم مشمول آن می شوند. اگر والدین با شهریه ای متفاوت با این ارقام مواجه شدند در سامانه گزارش و یا شکایت کنند، همچنین می توانند حضوری به آموزش و پرورش منطقه مراجعه و تخلف را اعلام کنند.

رییس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی با بیان اینکه شهریه به تفکیک هر استان در سامانه وجود دارد ادامه داد: استان گلستان کمترین و کف شهریه و استان تهران بالاترین سقف شهریه را دارند. والدین فعالیت های مربوط به لباس، غذا، اردو، میان وعده و فعالیت های آموزشگاهی را از شهریه جدا کنند، اگر بیشتر از این مبلغ اعلام شده بود بعداً در سامانه شکایت کنند چون شهریه های اعلامی، شهریه مدارس به همراه فوق برنامه است و هزینه غذای روزانه و میان وعده و لباس و ایاب ذهاب و فعالیت های آموزشگاهی جداگانه حساب می شود. هدف از این تفکیک، آگاهی کامل خانواده ها از این موضوع است که چه خدماتی را در قبال چه مبلغی دریافت می کنند.

محمودزاده در گردهمایی اخیر معاونان با ارائه آماری از وضعیت شهریه مدارس غیردولتی، گفته بود: از میان 2 هزار و 263 مدرسه مشمول، اطلاعات یک هزار و 932 مؤسس در سامانه درج شده که نشان دهنده پیشرفت 95 درصدی فرایند ثبت است. تنها 6 مؤسسه عدم ورود داشته اند که مربوط به واحدهای متوقف یا غیرفعال است. تاکنون برای 88 درصد از مدارسی که اطلاعات خود را ثبت کرده اند، ابلاغ شهریه انجام گرفته است. در عین حال شهریه 36 مدرسه رد و 8 مورد نیز از سوی نظارت استانی عودت داده شد تا در مناطق بازبینی شود.