مقام پیشین آمریکایی با انتقاد از کارنامه حضور نظامی واشنگتن در خلیج فارس گفت این حضور در دستیابی به اهداف اعلام‌شده خود از جمله تضمین جریان آزاد نفت، مهار ایران و حفاظت از شرکای منطقه‌ای ناکام مانده و حتی در مواردی به عاملی برای افزایش حملات علیه آمریکا و دامن‌زدن به آمریکاستیزی در منطقه تبدیل شده است.

خبرگزاری فارس؛ در میانه گزارش‌ها پیرامون ضربات جدی ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه غرب آسیا، «رابرت مالی» دیپلمات و مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا گفت که پس از جنگ باید این پرسش مطرح شود که اساساً حضور آمریکا در منطقه چه دستاوردی داشته و آیا میان اهداف اعلام‌شده و ابزارهای مورد استفاده برای تحقق آنها تناسبی وجود داشته است.

مالی گفت: «این یکی از آن پرسش‌هایی است که به نظرم باید در پی جنگ پرسیده شود. حضور آمریکا در منطقه به دوره کارتر برمی‌گردد و حضور آمریکا در خلیج فارس قرار بود امکان جریان آزاد نفت را فراهم کند، در مقطعی ایران را مهار کند، عراق را نیز مهار کند و از شرکای ما در خلیج فارس محافظت کند.»

او افزود: «در هر سه این زمینه‌ها، این حضور نه‌تنها در برخی موارد ناکام ماند، بلکه می‌توان استدلال کرد که به‌نوعی به یک عامل جذب حملات علیه آمریکا و کشورهای خلیج فارس تبدیل شد. حضور ما در آنجا قطعاً نتوانست حفظ جریان آزاد نفت را آسان‌تر کند؛ برعکس، حتی می‌توان گفت شرایط را دشوارتر کرد.»

این مقام پیشین آمریکایی ادامه داد: «بنابراین، دست‌کم باید این پرسش را مطرح کرد که رابطه میان اهداف و ابزارها چه بوده است؟ حضور ما چگونه به تحقق هر یک از این اهداف اعلام‌شده‌ای که قرار بود به آنها دست یابیم، کمک کرد؟»

این درحالی است که «هانگ کائو» سرپرست وزارت نیروی دریایی آمریکا در مصاحبه با «اپک تایمز» گفته تأسیسات نظامی آمریکا در بحرین طی ماه‌های اخیر و در جریان درگیری با ایران، متحمل خسارات شدیدی شده است.

کائو گفت: «آن‌ها بحرین را حسابی درهم کوبیدند.» 

پایگاه‌های آمریکا در سراسر منطقه غرب آسیا بارها هدف حملات تلافی‌جویانه ایران قرار گرفته‌اند و این مسئله پرسش‌هایی را درباره امکان حفظ و تداوم فعالیت آنها ایجاد کرده است.

چین و روسیه جای آمریکا را می‌گیرند؟

رابرت مالی که با دراپ‌سایت گفت‌وگو می‌کرد، با طرح این پرسش که در صورت خروج آمریکا از منطقه چه اتفاقی رخ خواهد داد و آیا روسیه و چین جای آمریکا را خواهند گرفت، گفت: «فکر می‌کنم گفت‌وگویی که در واشنگتن شکل خواهد گرفت، حول همین مسائل خواهد بود. فکر می‌کنم افراد زیادی خواهند گفت که به آنچه این حضور برای ما به ارمغان آورد نگاه کنید؛ هیچ چیز مثبتی برای ما نداشت.»

دیپلمات پیشین آمریکایی افزود: «چینی‌ها و روس‌ها هم از این وضعیت استقبال می‌کنند. از دیدگاه چین، هر اندازه آمریکا بتواند جریان آزاد نفت را حفظ کند، این به نفع ماست و هر اندازه آمریکا در این باتلاق درگیر شود، آن هم برای ما بسیار خوب است.»

او گفت: «بنابراین فکر می‌کنم باید یک گفت‌وگوی جدی درباره این موضوع داشته باشیم که اصلاً هدف از وجود این پایگاه‌ها چه بوده است. این پایگاه‌ها همچنین یکی از عوامل ایجاد بخش قابل‌توجهی از آمریکاستیزی در منطقه بوده‌اند.»

کشورهای منطقه باید درباره معماری امنیتی تصمیم بگیرند

مالی با اشاره به دیدگاه‌های مخالف این رویکرد اظهار کرد: «دیدگاه شخصی من این است که پیش از هر چیز، یک پرسش بسیار بزرگ‌تر درباره معماری منطقه‌ای وجود دارد که باید در وهله نخست خود کشورهای منطقه آن را مطرح کنند؛ کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، عراق، ایران و دیگران.» 

او افزود: «مسئولیت بر عهده آنهاست. این منطقه متعلق به آنهاست و این خود آنها هستند که باید درباره آن تصمیم بگیرند. بعد از آن می‌توانند تصمیم بگیرند که آیا حضور یک قدرت خارجی را می‌خواهند یا نه.»

دیپلمات پیشین آمریکایی در پایان گفت: «اما از دیدگاه آمریکا، فکر می‌کنم این بحث همچنان ادامه خواهد داشت. نمی‌دانم در نهایت به چه نتیجه‌ای خواهد رسید.»