در حالی که قرار است پیش‌نویس قطعنامه ضد ایرانی آمریکا و سه کشور اروپایی در نشست جاری شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بررسی شود، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران می‌گوید که هر زمان در حوزه‌های دیگر کم می‌آورند، سراغ آژانس و مدیرکل می‌روند.

خبرگزاری فارس: «نحوه رفتار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و شخص مدیرکل یادآور داستان حکیم عضدالدین ایجی و خان مغول است. هر جا که در حوزه‌های دیگر کم می‌آورند، سراغ آژانس و شخص مدیرکل رفتند و یا بالعکس مدیرکل خودش را برای سوءاستفاده طرف‌های اروپایی و آمریکا علیه ایران به منظور اعمال فشار سیاسی عرضه می‌کند.» این واکنش سخنگوی دستگاه دیپلماسی اسماعیل بقایی به تلاش آمریکا و سه کشور اروپایی برای تصویب قطعنامه‌ای در شورای حکام آژانس به منظور ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت بود.

نشست فصلی شورای حکام از روز دوشنبه 16 شهریور 1405 با حضور نمایندگان 35 کشور آغاز شد. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان بعدازظهر سه‌شنبه 17 شهریور پیش‌نویس قطعنامه خود علیه جمهوری اسلامی را رسماً به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه کردند. این قطعنامه خواستار ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل، با ادعای عمل نکردن ایران به تعهدات منع اشاعه هسته‌ای است.

در پیش‌نویس این قطعنامه از رافائل گروسی خواسته شده که قطعنامه را برای شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل ارسال کند و همزمان بر حمایت از راه‌حل دیپلماتیک برای برنامه هسته‌ای ایران هم تأکید کرده است.

* گروسی: رویکردم به قطعنامه‌ها کاملاً بی‌طرفانه است!

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم روز دوشنبه در بیانیه خود در شورای حکام، با ابراز نارضایتی از عدم امکان دسترسی به همه تأسیسات هسته‌ای ایران، گفت که آژانس بیش از یک سال است که هیچ اطلاعاتی در مورد ذخایر اورانیوم با غنای کم و اورانیوم با غنای بالا تا 60 درصد ایران که تحت تأثیر حملات نظامی ژوئن 2025 قرار گرفته بودند، به دست نیاورده است.

گروسی عنوان کرد:‌ «من از ایران می‌خواهم که به‌طور سازنده با آژانس همکاری کند تا امکان اجرای کامل و مؤثر پادمان‌های آژانس در ایران فراهم شود و ایران مسئولیت‌های خود را تحت موافقتنامهٔ پادمان‌های NPT انجام دهد.»

وی در نشستی خبری هم عنوان کرد: پیش از هر چیز، ابتدا باید قطعنامه تصویب شود. هنوز نمی‌دانیم، یعنی نمی‌توانیم فرض کنیم که چنین اتفاقی خواهد افتاد. اگر تصویب شود، رویکرد من به قطعنامه‌ها، مثل همیشه، کاملاً بی‌طرفانه است. قطعنامه بیانگر نظر شورا و موضع جمعی اعضای آن است که با تعداد آرای موافق کمتر یا بیشتر به آن رأی می‌دهند. اما وقتی تصویب شد، قطعنامه شورای حکام است. بنابراین، محتوای آن هر چه باشد، من به کارم ادامه خواهم داد و باید کارم را ادامه بدهم.

مدیرکل آژانس گفت: در هر صورت، کار من با ایران، صرف‌نظر از قطعنامه، ادامه خواهد داشت. من در آنجا مأموریتی دارم و باید کارم را ادامه بدهم.

* اقدامی بی معنا از نظر ایران

در همین خصوص اسماعیل بقایی روز دوشنبه 16 شهریورماه در پاسخ به سؤال خبرنگار فارس در خصوص تلاش آمریکا و سه کشور برای تصویب این قطعنامه با بیان اینکه «پیش‌نویس این قطعنامه براساس گزارشی است که آژانس و مدیرکل آن منتشر کرده و قبلا هم با این الگو و روند مواجه بودیم.»، خاطرنشان کرد: این اقدام از چند جهت بی معناست. از لحاظ حقوقی مدعی بودند آنچه موسوم به اسنپ‌بک بود، قطعنامه‌های شورای امنیت را احیا کرد. این اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا برای اینکه مجدداً موضوع هسته‌ای ایران را در شورای امنیت مطرح کنند، نقض ادعایشان و اثبات درستی موضع ایران، چین و روسیه است که اسنپ‌بک را غیرقانونی و غیرقابل اعمال می‌دانستیم. دوم اینکه سه کشور اروپایی باز هم خودشان را بی اعتبار می‌کنند. سه کشور اروپایی قبلا این مسیر را رفتند و دیدند که چه پاداشی از سوی آمریکا گرفتند، تحقیر شده و به حاشیه رانده شدند و باعث پیچیده‌تر شدن موضوعات مرتبط با موضوعات هسته‌ای ایران شدند. سوم اینکه خواسته اینها بسیار نامعقول است. از یک سو آمریکا و اسراییل بانی و باعث این وضعیت هستند. دلیل اینکه آژانس نمی‌تواند به مراکز و تأسیسات هسته‌ای ایران، دسترسی داشته باشد، جنایتی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران مرتکب شدند.

آنچه بقایی درباره این الگویی که پیش از آن هم با آن مواجه بودیم، ناظر به قطعنامه‌ای است که در ژوئن 2025 از سوی آژانس ارائه و کمتر از 24 ساعت پس از تصویب آن، آمریکا و اسراییل اقدام به حمله به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران کردند.

* خودشان مسیر را مسدود کرده و ایران را شماتت می‌کنند

بقایی گفت: آنها مسیر را مسدود کردند و الان ایران را شماتت می‌کنند به خاطر عدم امکان دسترسی آژانس به تأسیسات هسته‌ای ایران. اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا نقض غرض است و قطعاً نشانه بدنیتی و نشانه این است که به دنبال تشدید اوضاع هستند.

وی با بیان اینکه «حتما ایران در قبال هرگونه اقدام نسنجیده از سوی سه کشور اروپایی و آمریکا تدابیر لازم را می‌اندیشد،» عنوان کرد: بارها به سه کشور اروپایی توصیه کردیم که از حکمت ایرانی درس بگیرند. آزموده را آزمودن خطاست.

مقامات ایرانی پیش از این بارها خواستار بی‌طرفی آژانس شده بودند. آنچنانکه آذرماه 1404 نیز عراقچی گفته بود: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار است یک نهاد حرفه‌ای باشد، اما در عمل یک نهاد سیاسی است، یا تحت تأثیر برخی کشورها در شورای حکام، به یک نهاد سیاسی تبدیل شده است. مدیرکل آژانس در واقع بین این نیروها گرفتار شده است، نیروهایی که از او انتظار دارند اقدامات خاصی انجام دهد. من فکر می‌کنم دقیقاً به همین دلیل است که آژانس از محکوم کردن حمله به یک تأسیسات هسته‌ای که تحت پادمان خود آژانس بوده، خودداری کرد. این بزرگ‌ترین نقض حقوق بین‌الملل است. (اینجا بخوانید)

* آژانس تصمیمی نگیرد که مثل آمریکا پشیمان شود

از سوی دیگر ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، سه‌شنبه 17 شهریورماه در گفت‌وگو با خبرگزاری خانه ملت، گفت: ایران ثابت کرده قدرت، قابلیت و اراده معتبرسازی تهدیدات خود را دارد و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تصمیمی نگیرد که مثل آمریکا پشیمان شود.

وی افزود: «جمهوری اسلامی ظرفیت‌های زیادی برای رویارویی با شورای حکام و شورای امنیت دارد که به موقع از آنها استفاده خواهیم کرد، ظرفیت‌هایی که باعث اقداماتی می‌شود که برای آنها قابل جبران نخواهد بود. ما به منافع خود فکر می‌کنیم نه به دستورالعمل‌های یک‌طرفه و تبعیض‌آمیز. خیلی شفاف به آژانس و شخص مدیرکل اعلام می‌کنیم توجه کنند با ایران پس از جنگ طرف هستند، ایران قبل از جنگ 40 روزه و بعد از آن متفاوت است.»

* توصیه ایران به گروسی

نمایندگی دائم ایران نزد سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین دوشنبه 16 شهریورماه در واکنش به اظهارات گروسی اعلام کرد: رافائل گروسی مدیرکل آژانس، باید ابتدا از متجاوزان، یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی، بخواهد حمله یا تهدید به حمله علیه تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز تحت پادمان را متوقف کنند تا بستر ضروری برای اجرای پادمان‌های آژانس فراهم شود.

این نمایندگی یک روز بعد در سه‌شنبه 17 شهریورماه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این شورا نمی‌تواند در حالی که در قبال تجاوزهای گسترده علیه ایران سکوت مطلق اختیار کرده است، به‌گونه‌ای معتبر به بررسی چنین موضوعاتی بپردازد.»

هیأت نمایندگی ایران همچنین در نشست شورای حکام آژانس تأکید کرد که توانمندی هسته‌ای کشور ریشه در دانش، اراده و نیروی انسانی ملت ایران دارد و با حمله به تأسیسات یا ترور دانشمندان از بین نمی‌رود.

شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی 20 خرداد 1405 هم قطعنامه‌ای را در مورد برنامه هسته‌ای ایران با 21 رأی موافق، 3 رأی مخالف (چین، روسیه و نیجر) و 10 رأی ممتنع تصویب کرد. نماینده ونزوئلا هم در جلسه حضور نداشت. در آن قطعنامه که از سوی آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان ارائه شد، شورای حکام بدون اشاره به حملات علیه تأسیسات هسته‌ای ایران، از جمهوری اسلامی ایران خواست که ذخایر باقیمانده اورانیوم غنی‌ شده خود را اعلام کرده و به بازرسان اجازه راستی‌آزمایی بدهد.