یک وکیل پایه یک دادگستری با تشریح ابعاد سفر هیئت حقوقی ایران به عمان و هند، از تثبیت موضع حقوقی ایران درباره بخشی از آب‌های سرزمینی در اسناد قضایی عمان، پیگیری توسعه میانجیگری و حکمرانی دیجیتال در بریکس و درج پیشنهادهای هیئت ایرانی در بیانیه پایانی این اجلاس خبر داد.

به گزارش فارس، اجلاس بریکس در سال‌های اخیر علاوه بر محورهای اقتصادی، به تدریج زمینه‌ای برای گفت‌وگو و همکاری در حوزه‌های حقوقی و قضایی میان کشورهای عضو و شرکای این مجموعه فراهم کرده است؛ مسیری که در اجلاس اخیر بریکس در هند نیز با طرح موضوعاتی همچون حل‌وفصل اختلافات تجاری، توسعه میانجیگری، حکمرانی دیجیتال، هوش مصنوعی و آموزش‌های مشترک دنبال شد.

در همین چارچوب، هیئت قضایی و حقوقی ایران در جریان این سفر، مجموعه‌ای از موضوعات حقوقی و قضایی را در دستور کار قرار داد؛ موضوعاتی که به گفته محمد یوسفی، وکیل پایه یک دادگستری، بخشی از آن به مذاکرات و دیدارهای رییس قوه قضاییه و بخش دیگر به فعالیت‌های مرکز و هیئت حقوقی ایران اختصاص داشت.

محمدمسعود یوسفی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس با اشاره به محورهای اصلی اجلاس بریکس اظهار کرد: «بریکس اساساً بر پایه اهداف اقتصادی شکل گرفته، اما مسائل حقوقی نیز به عنوان یکی از شاخه‌های اهداف اصلی این مجموعه تعریف شده است.»

وی ادامه داد: در اجلاس هند، موضوعاتی از جمله حل‌وفصل اختلافات تجاری، توسعه میانجیگری، حکمرانی دیجیتال، آموزش‌های مشترک، هوش مصنوعی و توسعه مبتنی بر عدالت مورد توجه قرار گرفت و هیئت ایرانی نیز در همین چارچوب به ارائه دیدگاه‌ها و تجربیات خود پرداخت.

تأکید ایران بر ایجاد شبکه میانجیگری در بریکس

این وکیل دادگستری با اشاره به حضور رییس قوه قضاییه در اجلاس بریکس گفت: با توجه به جایگاه این مجموعه و ضرورت تعامل و تبادل تجربیات میان کشورهای عضو، دیدارها و مذاکرات متعددی در حوزه‌هایی همچون میانجیگری، هوش مصنوعی، حکمرانی دیجیتال و برنامه‌های آموزشی انجام شد.

به گفته وی، رییس قوه قضاییه در سخنرانی اصلی خود بر توسعه میانجیگری، حمایت از میانجیگری‌های دوجانبه و چندجانبه و ایجاد شبکه میانجیگری میان اعضای بریکس تأکید کرد؛ موضوعی که با استقبال طرف‌های خارجی مواجه شد و زمینه مذاکرات دوجانبه و چندجانبه برای تحقق این اهداف را فراهم کرد.

یوسفی همچنین از ارائه گزارشی درباره تجربیات ایران در حوزه هوشمندسازی و دیجیتال‌سازی فرایندهای قضایی خبر داد و گفت: ایران طی سال‌های اخیر تجربیات قابل توجهی در زمینه هوشمندسازی، دیجیتال‌سازی و استفاده از هوش مصنوعی در فرایندهای قضایی به دست آورده و گزارشی از این تجربیات در اجلاس ارائه شد.

وی افزود: ارائه این تجربیات موجب شد کشورهای حاضر در اجلاس برای تشریک اطلاعات و داده‌ها و همکاری بیشتر در حوزه حکمرانی دیجیتال و هوش مصنوعی تمایل نشان دهند.

 از عمان تا تنگه هرمز؛ پیگیری یک موضوع حقوقی مهم

اما بخش دیگری از این سفر، پیش از حضور هیئت ایرانی در هند و در جریان توقف در عمان رقم خورد؛ موضوعی که به گفته یوسفی، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای حقوقی این سفر بوده است.

وی در این باره توضیح داد: با توجه به اینکه پرواز مستقیم از مسیر مورد نظر وجود نداشت، هیئت ایرانی از فرصت حضور در عمان برای پیگیری برخی مسائل حقوقی استفاده کرد.

یوسفی گفت: یکی از موضوعات مورد بررسی، پرونده کشتی‌هایی بود که در محدوده تنگه هرمز دچار خسارت شده و برای آن اقامه دعوا می‌کنند؛ چراکه در برخی موارد، کارشناسی پرونده‌ها با این استدلال به کارشناسان عمانی ارجاع می‌شد که محل وقوع خسارت در آب‌های سرزمینی عمان قرار دارد.

وی ادامه داد: در همین رابطه، جلسات طولانی، دقیق و تخصصی میان طرف ایرانی و کارشناسان و مقامات رسمی عمان برگزار شد و موضوع محدوده آب‌های سرزمینی مورد بررسی قرار گرفت.

 تغییر موضع کارشناسی عمان درباره آب‌های سرزمینی ایران

به گفته این وکیل دادگستری، در جریان این مذاکرات، طرف ایرانی با ارائه مستندات و بررسی‌های کارشناسی، بر این موضوع تأکید کرد که بخش قابل توجهی از محدوده‌هایی که کارشناسان عمانی درباره آنها اظهارنظر می‌کردند، در آب‌های سرزمینی ایران قرار دارد.

یوسفی تصریح کرد: «در جلسات متعددی که با کارشناسان و مقامات رسمی عمان برگزار شد، این موضوع صراحتاً مورد قبول و تأیید طرف عمانی قرار گرفت.»

وی افزود: پس از این جلسات نیز در طول یکی دو هفته اخیر، نظریات کارشناسی متعددی از سوی کارشناسان عمانی ارائه شده که بر همین مبنا استوار است و در اوراق رسمی قضایی عمان نیز بر ایرانی بودن این محدوده و قرار داشتن آن در آب‌های سرزمینی ایران تأکید و تصریح شده است.

یوسفی این موضوع را یک دستاورد مهم حقوقی برای ایران توصیف کرد.

محکومیت تجاوز و تحریم در دستور کار هیئت ایرانی

در ادامه این سفر، هیئت ایرانی راهی هند شد؛ جایی که علاوه بر موضوعات تخصصی حقوقی و قضایی، مسائل مرتبط با تحولات منطقه و اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز مورد توجه قرار گرفت.

یوسفی با اشاره به سخنرانی رییس مرکز در اجلاس گفت: در این سخنرانی بر محکومیت هرگونه تجاوز، اقدامات غیرقانونی و نقض حقوق بین‌الملل تأکید شد و این مواضع با استقبال کشورهای حاضر مواجه شد.

وی همچنین گفت که در جریان این سفر، نشست‌های مشترکی با نمایندگان و مسئولان کشورهای چین، آفریقای جنوبی، روسیه، هند و برزیل برگزار شد.

به گفته یوسفی، در این نشست‌ها موضوعاتی از جمله میانجیگری در دعاوی، توسعه همکاری‌های آموزشی، هوش مصنوعی، حکمرانی دیجیتال و توسعه اقتصادی مبتنی بر عدالت مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در برخی موارد نیز تفاهم‌نامه‌های همکاری مشترک به امضا رسید.

 پیشنهادهای ایران عیناً در بیانیه پایانی بریکس

این وکیل دادگستری در بخش پایانی سخنان خود به بیانیه پایانی اجلاس بریکس اشاره کرد و گفت: موضوع حل‌وفصل اختلافات از یک سو و ضرورت محکومیت تجاوز و تحریم‌های غیرقانونی و ظالمانه از سوی دیگر، در روند تدوین بیانیه پایانی مورد توجه قرار گرفت.

وی تأکید کرد: بسیاری از موارد و نکاتی که هیئت ایرانی پیشنهاد کرده بود، با اصرار و دقت نظر هیئت ایران در روند تدوین بیانیه مطرح شد و در نهایت پیشنهادهای هیئت ایرانی عیناً در بیانیه پایانی اجلاس بریکس درج شد.

یوسفی در پایان هدف اصلی این رایزنی‌ها را توسعه همکاری‌های مشترک میان کشورهای عضو بریکس دانست و گفت: مسیر پیش‌رو باید به گونه‌ای باشد که از طریق مذاکرات و تعاملات بین‌المللی، همکاری‌های مشترک در حوزه‌های حقوقی و قضایی توسعه پیدا کند و در نهایت زمینه حرکت به سمت عدالت منطقه‌ای و همکاری حقوقی گسترده‌تر میان کشورها فراهم شود.