به نقل از

ایسنا، مسعود پزشکیان رییس جمهوری اسلامی ایران که از روز گذشته - 9 شهریور - برای حضور و سخنرانی در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای وارد بیشکک پایتخت قرقیزستان شده است، دقایقی پیش سخنرانی خود در این نشست را آغاز کرد.

مشروح سخنرانی رییس جمهوری اسلامی ایران در بیست و ششمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب آقای جباروف، رییس محترم جمهوری قرقیزستان؛

جناب آقای دبیرکل؛

رؤسای محترم هیئت ها؛

خانم ها و آقایان؛

در آغاز، مایلم ضمن تبریک سالروز استقلال جمهوری قرقیزستان، از جناب آقای جباروف و از دولت و مردم جمهوری قرقیزستان، به خاطر میزبانی شایسته این نشست و تلاش های ارزشمند این کشور در دوره ریاست بر سازمان همکاری شانگهای، صمیمانه تشکر و قدردانی کنم. همچنین، موفقیت جمهوری قرقیزستان در کسب کرسی غیردائم شورای امنیت سازمان ملل متحد برای دوره 2027 تا 2028 را تبریک می گویم.

امنیت پایدار نه از طریق تقابل، بلکه از احترام به حاکمیت کشورها حاصل می شود

یکی از مهم ترین دستاوردهای سازمان همکاری شانگهای طی بیش از دو دهه گذشته، ایجاد بستر برای اعتمادسازی و همکاری در مواجهه با چالش های امنیتی مشترک بوده است. تجربه این سازمان نشان داده است که امنیت پایدار نه از طریق تقابل، بلکه از مسیر اعتماد متقابل، احترام به حاکمیت کشورها، عدم مداخله در امور داخلی و همکاری میان دولت ها حاصل می شود.

خانم ها و آقایان؛

امروز منطقه ما با مجموعه ای از تهدیدات پیچیده و درهم تنیده مواجه است. تروریسم، افراط گرایی خشونت آمیز، قاچاق مواد مخدر، جرائم سازمان یافته فراملی، جرائم سایبری و تهدیدات نوظهور امنیتی، همچنان صلح و ثبات منطقه ای را با چالش روبه رو می سازند.

تداوم رویکردهای مبتنی بر زور نه تنها امنیت کشورها، بلکه ثبات منطقه و جهان را تهدید می کند

در کنار این تهدیدات، تشدید رقابت های ژئوپلیتیکی، گسترش سیاست های یکجانبه گرایانه، استفاده از زور و قدرت نظامی، اعمال تحریم های یکجانبه و غیرقانونی، استفاده ابزاری از اقتصاد و فناوری و تضعیف اصول بنیادین حقوق بین الملل، نگرانی های جدی برای کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای نوظهور ایجاد کرده است.

تحولات اخیر در منطقه غرب آسیا، ایران، لبنان، غزه، کرانه باختری بار دیگر نشان داد که بی توجهی به قواعد حقوق بین الملل و تداوم رویکردهای مبتنی بر زور و فشار، نه تنها امنیت کشورها، بلکه ثبات کل منطقه و جهان را تهدید می کند.

عالیجنابان

تهاجماتی که در 13 ژوئن 2025 و 28 فوریه 2026 توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران انجام شدند، تجاوزی آشکار علیه اصول بنیادین منشور ملل متحد و حقوق بین الملل، علیه اصل منع توسل به زور و علیه حق حیات بودند.

شکست های سنگینی به آمریکا و رژیم اشغالگر تحمیل و پیروزی های درخشانی کسب کردیم

این تجاوزات با جنایت بزرگ به شهادت رساندن مقام معظم رهبری آغاز شد. متجاوزین به مدرسه ای در میناب حمله کرده و 168 نفر از دانش آموزان و معلمان مدرسه را قتل عام کردند. در همان روز، به ورزشگاهی در شهر لامرد استان فارس حمله کردند که 200 نفر شهید و مجروح در پی داشت. این تنها سه نمونه از جنایات بزرگ روز اول از یک جنگ 40 روزه بود. در برابر این حجم از وحشیگری، جمهوری اسلامی ایران با اتکا به توان بالای نیروهای مسلح شجاع و غیور و بهره مندی از حمایت سراسری ملت شریف خود، شکست های سنگین و راهبردی را به آمریکا و رژیم اشغالگر تحمیل و پیروزی های درخشانی کسب کرد.

این حملات تعرض به یک عضو سازمان همکاری شانگهای و یک تمدن کهن بود. ما از سازمان و تمامی کشورهایی که این تجاوز را محکوم کردند و با ملت و دولت ایران ابراز همدردی کردند، قدردانی می کنیم.

آمریکا به تعهدات تفاهم نامه برگردد، ایران نیز بلافاصله عمل متقابل خواهد کرد

به دنبال 40 روز مقاومت جانانه مردم ایران در مقابل تهاجمات گسترده به تاسیسات نظامی، اقتصادی، زیرساخت ها و حتی مدارس و بیمارستان ها، تقریبا در تمامی شهرهای ایران و پس از ناکامی آمریکا در رسیدن به هیچ یک از اهداف از پیش تعیین شده، ناگزیر به آتش بس و پایان جنگ شد. حدود سه ماه مذاکره با میانجیگری دو کشور دوست و برادر پاکستان و قطر، نهایتا در تاریخ 28 خرداد 1405 به توافقی منجر گردید که به یادداشت تفاهم اسلام آباد معروف است. اما تعهد آمریکا به سندی که امضای رییس جمهور آن کشور در زیر خود داشت کمتر از دو هفته به طول انجامید و زیاده خواهی و بدعهدی آن کشور نسبت به تعهدات خود آغاز گردید که هنوز هم ادامه دارد. بدیهی است که نقض تعهدات آمریکا با پاسخ متناسب ایران مواجه شد. اما اینجانب به صراحت می گویم چنانچه آمریکا به تعهدات خود در یادداشت تفاهم مزبور بازگردد، جمهوری اسلامی ایران نیز بلافاصله عمل متقابل خواهد کرد. بر خلاف آمریکا، کشور من سابقه درخشانی در عمل به تعهدات و پیمان های بین المللی خود دارد و همواره بر اساس اصول حاکم بر حقوق بین الملل حرکت کرده است.

همکاران گرامی

تجربه سال های اخیر به روشنی نشان داده است که امنیت و توسعه دو مفهوم جدای از هم نیستند و ماهیتی به هم پیوسته و تفکیک ناپذیر دارند. سازمان شانگهای برای ایفای نقش موثرتر در چندجانبه گرایی باید هم زمان به ابعاد امنیتی و اقتصادی بپردازد.

توسعه تجارت درون سازمانی، تسهیل فعالیت های گمرکی، توسعه کریدورهای حمل ونقل، اتصال بنادر و مراکز لجستیکی، افزایش ظرفیت های ترانزیتی و تقویت تاب آوری زنجیره های تأمین، از جمله حوزه هایی هستند که می توانند این نقش را به همکاری هایی ملموس و قابل سنجش بدل کنند.

سه ابتکار ایران برای تحقق چشم انداز اقتصادی سازمان شانگهای

برای تحقق این چشم انداز اقتصادی، جمهوری اسلامی ایران سه ابتکار مشخص را پیش روی اعضا قرار داده است:

تأسیس بانک سازمان همکاری شانگهای

نخست، تعمیق همکاری های مالی و بانکی که شامل بهره گیری گسترده تر از پول های ملی در تسویه حساب های میان کشورهای عضو، و فراتر از آن، ایجاد سازوکارهای مشترک تسویه و تأمین مالی و در نهایت، تأسیس بانک سازمان همکاری شانگهای می شود که گامی مؤثر برای افزایش ظرفیت همکاری اقتصادی اعضا و کاهش آسیب پذیری زنجیره های تجارت و تأمین در برابر اختلالات خارجی است.

توسعه نهادهای حمایت از تجارت و سرمایه گذاری

دوم، توسعه نهادهای حمایت از تجارت و سرمایه گذاری که شامل ایجاد اتحادیه بیمه صادراتی و سرمایه گذاری سازمان همکاری شانگهای می باشد؛ که امیدواریم با همراهی کشورهای عضو به نتیجه مطلوب برسد.

تحکیم امنیت انرژی

سوم، تحکیم امنیت انرژی با توجه به ظرفیت بالای کشورهای عضو در تولید و مصرف انواع انرژی است. ایجاد کنسرسیوم انرژی سازمان همکاری شانگهای نمود عینی آن است که به عنوان الگویی باثبات از تولید، عرضه، انتقال و مصرف انرژی در جغرافیای وسیع این سازمان می تواند پیامدهای مثبتی برای کشورهای عضو و تقویت جایگاه سازمان در بازار جهانی انرژی داشته باشد.

مرکز راهبردی مطالعات امنیتی سازمان همکاری شانگهای ایجاد شود

عالیجنابان؛

پاسخ به تروریسم، افراط گرایی و تهدیدات نوظهور امنیتی، نیازمند تقویت ظرفیت های نهادی و کارشناسی سازمان است. جمهوری اسلامی ایران در همین راستا، ایجاد مرکز راهبردی مطالعات امنیتی سازمان همکاری شانگهای را پیشنهاد داده است. این مرکز با به کارگیری ظرفیت های علمی و کارشناسی کشورهای عضو، به شناسایی تهدیدات نوظهور، ارزیابی تحولات امنیتی و ارائه توصیه های تخصصی برای تقویت امنیت و ثبات منطقه ای یاری می رساند.

علاوه بر این ها، ابتکار ایجاد مجمع پارلمانی کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای نیز با هدف تقویت گفت وگوی بین پارلمانی، تبادل تجربیات تقنینی و حمایت از همکاری میان کشورهای عضو، از سوی جمهوری اسلامی ایران ارائه شده است.

جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که آینده چندجانبه گرایی به توانایی مشترک ما در حفظ گفت وگو و ایجاد سازوکارهای مؤثر همکاری بستگی دارد. از این رو، ضمن تأکید بر اهمیت و جایگاه سازمان همکاری شانگهای در تقویت همکاری های منطقه ای و بین المللی، آمادگی خود را برای مشارکتی سازنده و فعال در فرآیندهای مرتبط با ارتقای این سازمان، و حمایت از ابتکارات جدید در راستای تقویت انسجام، کارآمدی و همگرایی آن اعلام می دارد.

از توجه شما سپاسگزارم.