برای میلیون ها سالمندی که سال ها پزشکان آن ها را به سمت کاهش وزن سوق داده اند، این پژوهش پرسشی ناخوشایند را پیش می کشد: آیا جامعه پزشکی در تمام این مدت تنها بر بخشی از واقعیت متمرکز بوده است؟

محور اصلی این بحث، شاخصی آشناست: شاخص توده بدنی یا همان BMI؛ نسبتی ساده از وزن به قد که پزشکان سال هاست از آن برای دسته بندی بیماران در گروه های کم وزن، وزن طبیعی، دارای اضافه وزن و چاق استفاده می کنند. محاسبه این شاخص سریع، کم هزینه و آسان است. با این حال، این معیار یک نقص شناخته شده نیز دارد: نمی تواند میان چربی و عضله تمایز قائل شود و هیچ اطلاعاتی درباره محل دقیق تجمع چربی در بدن ارائه نمی دهد.

پژوهشگران روی این خلأ اطلاعاتی تمرکز کردند. آن ها با بهره گیری از داده های مطالعه ملی روند سلامت و سالمندی که پروژه ای پژوهشی و بلندمدت با اعتبار ملی در آمریکا است وضعیت 6.905 فرد 65 ساله و بالاتر را در بازه زمانی 2011 تا 2024 پایش کردند. آن ها به جای تکیه بر یک بار سنجش وزن در آغاز مطالعه، تغییرات شاخص توده بدنی (BMI) و دور کمر شرکت کنندگان را در گذر زمان دنبال کردند. این رویکرد حائز اهمیت است، زیرا ترکیب بدنی افراد به ویژه در طول 14 سال روند سالمندی ثابت و بدون تغییر باقی نمی ماند.

اندازه دور کمر که شاخصی ساده برای سنجش چربی انباشته شده در ناحیه میانی بدن است در کنار شاخص توده بدنی (BMI) مورد تحلیل محققان قرار گرفت تا نحوه تعامل این دو معیار مشخص شود. دور کمرِ بزرگ تر، به طور گسترده نشانه ای قابل اعتماد از تجمع چربی در ناحیه میانی و اطراف اندام های داخلی تلقی می شود؛ وضعیتی که از دیرباز با بیماری های قلبی و مشکلات متابولیک مرتبط دانسته شده.

در میان شرکت کنندگان مرد، کسانی که در دسته دارای اضافه وزن قرار داشتند، در مقایسه با مردان دارای وزن طبیعی، 46 درصد کمتر در معرض خطر مرگ بودند. مردانی که در دو سطح پایین ترِ چاقی قرار داشتند نیز نسبت به مردان با وزن طبیعی، 51 درصد کمتر با خطر مرگ مواجه بودند. در زنان دارای اضافه وزن نیز کاهش مشابهی (هرچند کمتر) در میزان خطر مشاهده شد؛ با این حال، در موارد چاقی خفیف تا متوسط، کاهش خطر مرگ تنها در مردان مشهود بود و نه در زنان.

هنگامی که اندازه دور کمر به طور جداگانه بررسی شد، مردانی که دور کمر بزرگ تری داشتند، در مقایسه با افرادی که دور کمر کوچک تری داشتند، با 24 درصد خطر بیشتر مرگ مواجه بودند. الگوی مشابهی نیز در زنان مشاهده شد.