همزمان با ادامه بازنگری دولت در وضعیت اقتصادی خانوارها، روند اصلاح دهک‌بندی یارانه‌بگیران در مرداد ماه 1405 نیز ادامه یافته است؛ به‌طوری که تازه‌ترین آمارهای...

اقتصادآنلاین: همزمان با افزایش هزینه‌های معیشتی خانوارها و تأکید بر لزوم بازنگری در فرآیند پرداخت یارانه‌ها، موضوع هدفمندتر شدن حمایت‌های معیشتی و شناسایی دقیق‌تر خانوارهای نیازمند بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ در این میان، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با به‌روزرسانی اطلاعات اقتصادی خانوارها، روند بازنگری در دهک‌بندی را ادامه می‌دهد؛ فرآیندی که می‌تواند بر میزان حمایت‌های دریافتی و ادامه پرداخت یارانه نقدی خانوارها اثرگذار باشد.

جزییات تغییر دهک‌های خانوارها در مرداد 1405

با پرداخت یارانه نقدی مردادماه، آمار مربوط به جمعیت دهک‌های اول تا سوم نیز نشان می‌دهد که تعداد افراد مشمول این سه دهک نسبت به ماه گذشته افزایش داشته است. در مردادماه، 28 میلیون و 213 هزار و 143 نفر در دهک‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند؛ این رقم در تیرماه 28 میلیون و 165 هزار و 787 نفر بود که نشان‌دهنده افزایش 47 هزار و 356 نفری جمعیت این سه دهک در یک ماه است. 

همچنین تعداد سرپرستان خانواری که یارانه نقدی مرحله 186 را دریافت کرده‌اند، از 10 میلیون و 367 هزار و 898 نفر در تیرماه به 10 میلیون و 386 هزار و 299 نفر در مردادماه رسیده و در مجموع 18 هزار و 401 سرپرست خانوار به جمع دریافت‌کنندگان یارانه این سه دهک اضافه شده‌اند.

از سوی دیگر، مجموع اعتبار اختصاص‌یافته به یارانه نقدی دهک‌های اول تا سوم نیز از 112 هزار و 661 میلیارد ریال در تیرماه به 112 هزار و 852 میلیارد ریال در مردادماه افزایش یافته است. بر اساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، این مبلغ به حساب سرپرستان خانوار واریز و پس از اعمال کسورات مربوط به برخی اقساط و تعهدات مالی قابل برداشت شده است. 

این تغییرات نشان می‌دهد که ترکیب جمعیتی دهک‌های اول تا سوم در فاصله یک ماه ثابت نمانده است؛ موضوعی که می‌تواند تحت تأثیر به‌روزرسانی اطلاعات اقتصادی خانوارها و تغییر جایگاه برخی خانوارها در فرآیند دهک‌بندی باشد.

علت تغییر در دهک‌بندی برخی خانوارها چیست؟

دهک‌بندی خانوارها بر اساس یک شاخص واحد انجام نمی‌شود و مجموعه‌ای از اطلاعات اقتصادی خانوار در این فرآیند مورد بررسی قرار می‌گیرد. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با استفاده از اطلاعات موجود در پایگاه رفاه ایرانیان، وضعیت اقتصادی خانوارها را به‌صورت دوره‌ای بررسی و اطلاعات جدید را در ارزیابی‌های خود لحاظ می‌کند.

تغییر در درآمد، دارایی، خرید یا فروش ملک و خودرو، میزان و نوع تراکنش‌های بانکی، دریافت سودهای قابل‌توجه و اصلاح اطلاعات ثبت‌شده می‌تواند بر جایگاه خانوار در دهک‌بندی اثرگذار باشد.

به همین دلیل ممکن است خانواری که در یک دوره در یکی از دهک‌های میانی قرار داشته، در بازبینی جدید به دهک بالاتر منتقل شود یا در صورت کاهش شاخص‌های اقتصادی، در دهک پایین‌تری قرار گیرد. بنابراین تغییر دهک لزوماً به معنای افزایش یا کاهش مستقیم درآمد ماهانه خانوار نیست و مجموعه‌ای از شاخص‌های اقتصادی در تعیین جایگاه خانوار نقش دارد.

حذف یارانه مرداد 1405 برای چه کسانی جدی است؟

در فرآیند پالایش فهرست یارانه‌بگیران، تمرکز اصلی بر شناسایی خانوارهایی است که بر اساس مجموعه شاخص‌های اقتصادی در گروه‌های پردرآمد قرار می‌گیرند. به همین دلیل خانوارهای دهک‌های بالاتر، به‌ویژه دهک‌های هشتم، نهم و دهم، بیشتر در معرض تغییر وضعیت و احتمال حذف یارانه قرار دارند.

با این حال، قرار گرفتن در دهک‌های هشتم تا دهم به‌تنهایی به معنای حذف قطعی یارانه نیست و وضعیت هر خانوار بر اساس مجموع اطلاعات اقتصادی آن بررسی می‌شود. خانوارهایی که در ماه‌های اخیر تغییر قابل‌توجهی در درآمد، دارایی، تعداد خودروها، املاک یا گردش مالی خود داشته‌اند، بهتر است وضعیت دهک اقتصادی و مشمول بودن خود را بررسی کنند.

روش‌های استعلام دهک خانوار

یارانه‌بگیران برای اطلاع از وضعیت دهک اقتصادی و بررسی شرایط دریافت یارانه می‌توانند از روش‌های تلفنی و اینترنتی استفاده کنند.

متقاضیان می‌توانند برای پیگیری وضعیت یارانه با شماره گویای 096366 یا مرکز پاسخگویی 0216369 تماس بگیرند. همچنین امکان مشاهده وضعیت دهک‌بندی از طریق سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir و پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی my.gov.ir وجود دارد.

نحوه اعتراض به حذف یارانه نقدی

سرپرستان خانواری که پس از استعلام متوجه حذف یارانه یا تغییر دهک اقتصادی خود شده‌اند، در صورتی که اطلاعات ثبت‌شده درباره درآمد، دارایی، خودرو، املاک یا تراکنش‌های مالی خانوار را نادرست یا مغایر با وضعیت واقعی خود می‌دانند، می‌توانند با مراجعه به سامانه حمایت درخواست بررسی مجدد ثبت کنند.

در این مرحله، اطلاعات اقتصادی درج‌شده در شناسنامه رفاهی خانوار باید با دقت بررسی و موارد دارای مغایرت در سامانه اعلام شود.

پس از ثبت اعتراض، درخواست خانوار برای بررسی مجدد اطلاعات اقتصادی در فرآیند ارزیابی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار می‌گیرد و متقاضی می‌تواند با استفاده از کد پیگیری، وضعیت درخواست خود را دنبال کند. در صورتی که پس از بررسی مشخص شود اطلاعات مورد استفاده در دهک‌بندی با شرایط واقعی خانوار مطابقت نداشته و خانوار همچنان واجد شرایط دریافت یارانه است، وضعیت پرداخت یارانه در مراحل بعدی اصلاح خواهد شد.

بعد از ثبت اعتراض چقدر طول می‌کشد تا یارانه وصل شود؟

ثبت اعتراض به معنای برقراری فوری یارانه نیست و پس از ثبت درخواست، اطلاعات اقتصادی خانوار باید دوباره بررسی و با داده‌های موجود تطبیق داده شود. بنابراین زمان رسیدگی به اعتراض‌ها می‌تواند با توجه به وضعیت پرونده و اطلاعات مورد بررسی متفاوت باشد.

در صورتی که اعتراض خانوار وارد تشخیص داده شود و شرایط دریافت یارانه احراز شود، پرداخت یارانه در مراحل بعدی برقرار خواهد شد. از این رو، خانوارهایی که نسبت به دهک‌بندی یا حذف یارانه خود اعتراض دارند، باید تا پایان فرآیند بررسی و اعلام نتیجه نهایی منتظر بمانند.