تأمین منابع کالابرگ از محل خلق پول، رفاه کوتاه‌مدت را قربانی تورم ساختاری و کاهش قدرت خرید مردم می‌کند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم؛ اگرچه پرداخت یارانه از محل چاپ پول ممکن است در کوتاه‌مدت اثرات رفاهی محدودی برای خانوارها به همراه داشته باشد، اما این آثار در نهایت بر اثر افزایش تورم از بین می‌روند و حتی در بلندمدت می‌توانند به کاهش سطح رفاه خانوارها بینجامند. بنابراین دولت نباید در اجرای طرح‌های حمایتی به سمت خلق پول برود، چراکه عدم اجرای چنین سیاست‌هایی بهتر از اجرای آن از طریق خلق پول است.

در دهه‌های اخیر، یکی از کانال‌های خلق پول و تشدید تورم در اقتصاد ایران، اصرار سیاست‌گذاران بر پرداخت یارانه‌های گسترده بدون پشتوانه درآمدی پایدار بوده است. این اصرار در بلندمدت به سطوح بالاتر تورم انجامیده و با ایجاد تورم ساختاری، سیاست‌گذار پولی و ارزی را در اجرای سیاست‌های مهار تورم با دشواری مواجه کرده است.

طرح کالابرگ که در ماه‌های اخیر به اجرا درآمده نیز از این قاعده مستثنی نیست. اگر دولت منابع مورد نیاز این طرح را از طریق استقراض از بانک مرکزی یا سایر روش‌های منجر به خلق پول تأمین کند، در نهایت با افزایش فشار تورمی روبه‌رو خواهیم شد. اما اگر منابع اجرای طرح از محل درآمدهای دولت تأمین شود، ضمن افزایش رفاه خانوار، فشار تورمی نیز ایجاد نخواهد شد.

البته باید در نظر داشت که طرح کالابرگ در پی حذف ارز ترجیحی اجرا شده است که زیان آن برای اقتصاد ملی به مراتب بیشتر از کالابرگ بوده، اما این نکته نیز نمی‌تواند توجیه‌گر خلق پول برای پرداخت یارانه باشد.

در ماه‌های ابتدایی اجرای کالابرگ، طبق تصمیم کارگروه ماده 13، بانک مرکزی تعهد کرده بود که تا پایان سال 1404 در تأمین منابع لازم برای این طرح همکاری کند، اما با پایان مهلت تعیین‌شده و آغاز سال 1405، تأمین منابع بر اساس برنامه بودجه سال 1405 به دولت و سازمان برنامه و بودجه محول شد.

انتظار می‌رود سیاست‌گذاران اقتصادی، از جمله مسئولان وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه، نسبت به نحوه تأمین منابع اجرای طرح کالابرگ شفاف‌سازی کنند تا نگرانی‌های ناشی از تامین آن از طریق خلق پول برطرف شود.

در هفته‌های اخیر، صحبت‌هایی درباره افزایش مبلغ کالابرگ مطرح شده است، اما باید توجه داشت که اگر منابع آن از درآمدهای دولت نباشد و از طریق خلق پول تأمین شود، هرگونه افزایشی به ضرر منافع ملی و مردم تمام خواهد شد.

در ادبیات اقتصادی، تورم نوعی مالیات پنهان محسوب می‌شود. از این رو، اجرای هر طرح حمایتی از طریق خلق پول و دامن زدن به تورم، در واقع پرداخت یارانه از جیب خود مردم است؛ با این تفاوت که طرح حمایتی تنها بر زندگی قشر محدودی از جامعه تأثیر می‌گذارد و اثر آن نیز محدود و موقت است، در حالی که تورم به تمام افراد جامعه زیان وارد می‌کند و اثرات آن پایدار و بلندمدت خواهد بود.