به نقل از تسنیم، سردار محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در گفت وگوی اختصاصی با خبرگزاری تسنیم، جزییات گسترده ای از خسارات واردشده به زیرساخت ها و تجهیزات ارتش آمریکا در منطقه طی بازه زمانی 17 تا 31 تیرماه را تشریح کرد. بر اساس این آمار، ده ها مرکز فرماندهی، سامانه های پدافندی، رادارهای هشدار اولیه، مراکز ارتباطی، انبارهای مهمات، زیرساخت های لجستیکی، آشیانه های هواپیما، جنگنده ها، پهپادها و تجهیزات پشتیبانی هدف حملات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته اند.

اگرچه تاکنون هیچ مرجع رسمی آمریکایی این آمار را تأیید یا رد نکرده است و امکان راستی آزمایی مستقل همه موارد وجود ندارد، اما، می توان ارزش تقریبی تجهیزات و زیرساخت های اعلام شده را بر اساس قیمت های منتشرشده در بودجه وزارت دفاع آمریکا، قراردادهای فروش نظامی خارجی (FMS)، اسناد کنگره آمریکا و قراردادهای شرکت های بزرگ دفاعی مانند بویینگ، لاکهید مارتین، نورثروپ گرومن و RTX برآورد کرد.

این برآورد نشان می دهد که ارزش جایگزینی تجهیزات و تأسیسات اعلام شده، در مجموع می تواند به حدود 20 میلیارد دلار برسد؛ رقمی که از منظر اقتصادی و نظامی، بیانگر ابعاد قابل توجه خسارت احتمالی است.

گران ترین خسارت؛ سامانه های پدافندی پاتریوت

میان تجهیزات اعلام شده، سامانه های دفاع موشکی پاتریوت بیشترین سهم را در ارزش مالی خسارات دارند. این سامانه ها از مهم ترین اجزای شبکه دفاع هوایی ارتش آمریکا محسوب می شوند و هر آتشبار کامل آن شامل رادار، مرکز کنترل آتش، پرتابگرها، سامانه های ارتباطی و تجهیزات پشتیبانی است.

بر اساس قراردادهای صادراتی اخیر آمریکا، ارزش هر آتشبار کامل پاتریوت حدود 1 تا 1.2 میلیارد دلار برآورد می شود. در فهرست اعلامی سپاه، انهدام چهار مجتمع پدافندی پاتریوت و شش رادار اصلی این سامانه ذکر شده است، تنها ارزش جایگزینی این بخش، حدود 5.3 میلیارد دلار برآورد می شود؛ رقمی که به تنهایی بیش از یک چهارم کل برآورد خسارت ها را تشکیل می دهد.

جنگنده ها و هواپیماهای راهبردی

در بخش تجهیزات هوایی، سخنگوی سپاه از انهدام دو فروند جنگنده F-15، یک فروند هواپیمای گشت دریایی P-8 Poseidon، یک فروند هواپیمای ترابری راهبردی C-17 Globemaster III، هشت فروند هواپیمای سوخت رسان و چهار فروند بالگرد سنگین خبر داده است.

قیمت هر فروند جنگنده F-15EX در قراردادهای اخیر نیروی هوایی آمریکا حدود 95 میلیون دلار است. هواپیمای P-8 که ستون اصلی مأموریت های گشت دریایی و ضدزیردریایی آمریکا محسوب می شود، حدود 240 میلیون دلار ارزش دارد و ارزش جایگزینی هر فروند C-17 نیز حدود 340 میلیون دلار برآورد می شود.

در مورد هواپیماهای سوخت رسان، اگر مبنا را نسل جدید KC-46 Pegasus قرار دهیم، ارزش هر فروند حدود 250 میلیون دلار خواهد بود، بنابراین تنها ارزش جایگزینی هشت هواپیمای سوخت رسان به حدود دو میلیارد دلار می رسد.

در مجموع، ارزش تقریبی تجهیزات هوایی اعلام شده، بدون احتساب آشیانه ها و زیرساخت های نگهداری، بیش از 2.8 میلیارد دلار برآورد می شود.

ضربه به ناوگان پهپادی آمریکا

یکی دیگر از بخش های مهم فهرست خسارات، مربوط به ناوگان پهپادی ارتش آمریکاست، بر اساس این آمار، 17 فروند پهپاد شناسایی و رزمی، از جمله هشت فروند که هنوز وارد چرخه عملیاتی نشده بودند، منهدم شده اند. اگر این پهپادها را از خانواده MQ-9 Reaper در نظر بگیریم، ارزش هر فروند حدود 30 تا 35 میلیون دلار است، بر این اساس، ارزش تقریبی پهپادهای ازدست رفته به حدود 550 میلیون دلار می رسد،

علاوه بر آن، سپاه از انهدام شش آشیانه نگهداری MQ-9 نیز خبر داده است. ارزش ساخت و تجهیز هر یک از این آشیانه ها حدود 10 تا 15 میلیون دلار برآورد می شود.

مراکز فرماندهی؛ قلب عملیات نظامی

در فهرست خسارات اعلام شده، انهدام هفت مرکز فرماندهی و کنترل و دو مرکز فرماندهی عملیاتی نیز دیده می شود. مراکز فرماندهی نظامی صرفاً ساختمان نیستند؛ این مراکز شامل سامانه های پردازش اطلاعات، اتاق عملیات، تجهیزات رمزنگاری، سرورها، ارتباطات امن و سامانه های فرماندهی و کنترل هستند. بر اساس پروژه های عمرانی ارتش آمریکا، ارزش احداث و تجهیز هر مرکز فرماندهی پیشرفته بین 150 تا 300 میلیون دلار متغیر است.

با فرض میانگین 200 میلیون دلار برای هر مرکز، ارزش جایگزینی 9 مرکز فرماندهی حدود 1.8 میلیارد دلار خواهد بود.

شبکه راداری؛ چشم ارتش آمریکا

بخش قابل توجهی از خسارات اعلام شده به سامانه های راداری اختصاص دارد. بر اساس آمار منتشرشده، شش رادار پاتریوت، هفت رادار دفاع موشکی، هشت سامانه هشدار اولیه، پنج رادار برد بلند، سه رادار کنترل هوایی و دریایی، سه سامانه راداری EPS و دو رادار EPS-117 هدف قرار گرفته اند.

رادارهای نظامی از پیچیده ترین تجهیزات الکترونیکی ارتش آمریکا هستند و بسته به نوع مأموریت، ارزش هر یک از آنها از ده ها میلیون دلار تا بیش از 150 میلیون دلار متغیر است. با محاسبه ارزش جایگزینی این سامانه ها، خسارت واردشده به شبکه راداری آمریکا حدود سه میلیارد دلار برآورد می شود.

انبارهای مهمات و زاغه های موشکی

در حوزه لجستیک، سپاه از انهدام 17 انبار تسلیحاتی، شش زاغه موشکی، سه مرکز لجستیکی، شش مرکز تعمیر و نگهداری جنگنده و بالگرد و 12 مخزن سوخت خبر داده است. اگرچه ارزش دقیق محتویات این انبارها مشخص نیست، اما بر اساس هزینه ساخت، تجهیزات داخلی و ارزش تقریبی مهمات ذخیره شده، می توان ارزش هر انبار را حدود 120 میلیون دلار و هر زاغه موشکی را حدود 200 میلیون دلار برآورد کرد.

در مجموع، ارزش این بخش از خسارات حدود چهار میلیارد دلار تخمین زده می شود.

زیرساخت های عملیاتی و ارتباطی

میان خسارات اعلام شده، مواردی همچون مرکز داده اطلاعاتی، مرکز پردازش هوش مصنوعی، دو مرکز مخابرات سیگنالی، سه سامانه ارتباط ماهواره ای، اسکله سوخت، ایستگاه پمپاژ سوخت، رمپ های پروازی، شلترهای جنگنده، آشیانه های هواپیما و سوله های نگهداری نیز دیده می شود.

اگرچه قیمت رسمی چنین تأسیساتی منتشر نمی شود، اما با استناد به پروژه های مشابه وزارت دفاع آمریکا، ارزش این بخش نیز بین دو تا سه میلیارد دلار برآورد می شود.

چرا هزینه واقعی از ارزش تجهیزات بیشتر است؟

کارشناسان صنایع دفاعی معتقدند ارزش خرید تجهیزات تنها بخشی از هزینه واقعی است. انتقال تجهیزات از آمریکا به منطقه، نصب، آزمایش، آموزش نیروها، تأمین قطعات یدکی، بازسازی زیرساخت ها و آماده سازی مجدد پایگاه ها، معمولاً بین 20 تا 50 درصد به هزینه جایگزینی می افزاید،

ازاین رو، اگر ارزش اسمی تجهیزات اعلام شده حدود 20 میلیارد دلار باشد، هزینه واقعی بازگرداندن کامل ظرفیت عملیاتی می تواند به 24 تا 30 میلیارد دلار برسد.

20میلیارد دلار؛ عددی که چه معنایی دارد؟

برای درک بهتر این رقم، کافی است آن را با برخی قراردادهای نظامی آمریکا مقایسه کنیم. با 20 میلیارد دلار می توان بیش از 210 فروند جنگنده F-15EX خریداری کرد؛ یا حدود 83 فروند هواپیمای P-8 Poseidon، 58 فروند C-17 Globemaster III یا نزدیک به 18 آتشبار کامل پاتریوت تهیه کرد.

از سوی دیگر، این رقم حدود دو درصد بودجه دفاعی سالانه ایالات متحده را تشکیل می دهد. هرچند در مقیاس کل بودجه نظامی آمریکا سهم بزرگی محسوب نمی شود، اما تمرکز چنین خسارتی در یک منطقه عملیاتی، می تواند آثار مهمی بر آمادگی رزمی، پشتیبانی و زمان بازسازی تجهیزات به جای بگذارد.

برآورد انجام شده در این گزارش نشان می دهد که با فرض صحت فهرست خسارات اعلام شده از سوی سخنگوی سپاه پاسداران، ارزش جایگزینی تجهیزات و زیرساخت های مورد اشاره در بازه زمانی 17 تا 31 تیرماه، حدود 20 میلیارد دلار است، این برآورد بر پایه قیمت های شناخته شده تجهیزات نظامی آمریکا، قراردادهای دفاعی، اسناد بودجه وزارت دفاع ایالات متحده و ارزش جایگزینی زیرساخت های مشابه انجام شده است،

با این حال، این رقم نباید به عنوان خسارت قطعی تلقی شود، از یک سو، دولت آمریکا تاکنون این خسارات را تأیید نکرده است و از سوی دیگر، قیمت برخی زیرساخت ها مانند مراکز داده، مراکز فرماندهی، انبارهای مهمات و تأسیسات ارتباطی به دلیل نبود اطلاعات عمومی، بر اساس پروژه های مشابه تخمین زده شده است،

بنابراین، برآورد 20میلیارددلاری را باید یک محاسبه تحلیلی از ارزش جایگزینی تجهیزات، مشروط به صحت فهرست اعلامی دانست؛ برآوردی که تصویری از ابعاد اقتصادی احتمالی این خسارات ارائه می دهد، نه یک رقم رسمی و قطعی.