رحمان قهرمان پور، تحلیل گر مسائل سیاسی، درباره پشت پرده اظهارات متناقض ترامپ در خصوص تنگه هرمز گفت: به نظر می رسد که در واقع، جدای از آن بخش تبلیغاتی و روانی، سیاست جدید آمریکا در خلیج فارس و در قبال تنگه هرمز، هم محاصره ایران است و هم، در صورت هدف قرار گرفتن کشتی های در حال عبور از تنگه هرمز، ادامه حملات را در بر می گیرد.

به گزارش ایلنا، وی گفت: هدف آمریکا از این کار، تثبیت آن کریدور عمان است تا کشتی ها بتوانند از آنجا بدون اجازه ایران عبور کنند. همچنین، برای محافظت از این کشتی های عبوری از کریدور عمان، آماده استفاده از ابزار نظامی است. به یک تعبیر، شاید بشود گفت که شکل جدیدی از اسکورت کشتی های تجاری توسط ناوهای جنگی را شاهد هستیم.

این تحلیل گر مسائل بین الملل تصریح کرد: واقعیت این است که نمی شود به طور قطعی گفت که مثلاً هدف یا نیت آمریکا از ابتدا این بود که وقت تنفسی بگیرد؛ سیاست، ماهیتش این است. آمریکا می خواست مسیر دیپلماسی را امتحان کند و ایران هم می خواست ببیند که آیا واقعاً این امتیازاتی که ترامپ می دهد واقعی است یا نه. آنچه که در عرصه عمل اتفاق افتاد، این بود که مخالفان توافق، هم در ایران و هم در آمریکا، همه توان خود را به کار گرفتند که این یادداشت تفاهم، در واقع، دیپلماتیک و اجرایی نشود.

قهرمانپور تصریح کرد: در آمریکا حمله سنگینی به ترامپ صورت گرفت و گفته شد که ترامپ، امتیازات زیادی به ایران داده و شکست خورده است. در ایران هم مخالفان توافق، گفتند که این توافق منافع ایران را تأمین نمی کند و لذا در عمل، آن چیزی که اتفاق افتاد، تضعیف این یادداشت تفاهم بود. طبیعتاً وقتی یادداشت تفاهم تضعیف می شود، ممکن است دولت ها به دنبال این باشند که گزینه های دیگر را هم امتحان کنند. لذا می خواهم بگویم که از ابتدا هم ایران و هم آمریکا، هر دو، هم به چشم یک فرصت به این توافق نگاه می کردند و هم در کنار آن، این احتمال را می دادند که ممکن است این توافق اجرا نشود.

این تحلیل گر مسائل منطقه درباره رویکرد کشورهای منطقه در شرایط کنونی تنگه هرمز و خلیج فارس گفت: در مورد رفتار کشورهای منطقه، یعنی مشخصاً کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، باید موقعیت آن ها را در نظر داشته باشیم. آن ها کشورهایی هستند که از نظر نظامی ضعیف اند، از نظر مالی قوی اند و نیاز به ثبات سیاسی دارند و به تعبیری که خودشان استفاده می کنند، بین قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای گرفتار شده اند. از یک طرف، جبر جغرافیا آن ها را وادار می کند که با ایران کنار بیایند؛ از طرف دیگر، نگران افزایش قدرت اسراییل هستند و از طرفی دیگر، نگران این هستند که تعهدات امنیتی آمریکا به آن ها پایدار نباشد. لذا وضعیت سخت و دشواری دارند. سعی می کنند که به نوعی توازن بین قدرت های منطقه ای مثل ایران، عربستان، ترکیه و اسراییل برقرار کنند. از طرف دیگر، سعی می کنند که بین روابط شان با آمریکا و روابطشان با ایران یک توازن ایجاد کنند. این تغییراتی که در دیپلماسی آن ها نسبت به ایران می بینیم، محصول همین وضعیت سخت و دشواری است که در آن قرار دارند و سعی می کنند که کمترین آسیب را متوجه خودشان کنند.

قهرمانپور گفت: باید توجه کنیم که همچنان چارچوب رفتاری دولت ترامپ، دیپلماسی اجبار است؛ یعنی هم از زور نظامی استفاده می کند و هم از دیپلماسی اجبار استفاده می کند و این دو را با هم جلو می برد. این را ما در حملات این روزهای آمریکا به ایران می بینیم؛ یعنی در عین حال که خواهان ادامه مذاکرات با ایران است، همچنان و همزمان به مقرهای نظامی و ارتباطات ایران در خط ساحلی جنوب هم حمله می کند.

وی گفت: نمی شود گفت که شانس دیپلماسی از بین رفته، اما طبیعتاً امکان موفقیت دیپلماسی نسبت به سه هفته قبل کمتر شده است. از آن طرف هم باید توجه داشته باشیم که تضعیف دیپلماسی الزاماً به معنای آغاز یک جنگ فراگیر نیست؛ چرا که ترامپ، با توجه به تجربه ای که از جنگ 40 روزه دارد، به نظر می رسد که نمی خواهد دوباره آن جنگ را احیا کند، بلکه دنبال این است که تلفیقی از محاصره دریایی و ضربات نظامی محدود علیه ایران را در دستور کار قرار دهد که هدف از این کار، فرسایش قدرت ایران و تضعیف ایران تا حد یک دولت در حال ورشکستگی در بلندمدت است.

وی درباره اظهارات ترامپ در خصوص حمله به کوه کلنگ و حمله به تأسیسات هسته ای ایران، تصریح کرد: هنوز اطلاعات کافی نداریم؛ چون این اطلاعات مربوط به کوه کلنگ اخیراً توسط مؤسسه علم و امنیت بین الملل منتشر شده است. اما فراموش نکنیم که مرداد سال قبل هم یعنی قبل از جنگ 40 روزه، همین مؤسسه بود که در مورد فعالیت های هسته ای ایران در پارچین و شیان گزارشی ادعایی مطرح کرد و همان گزارش، در واقع، مبنایی شد برای اینکه ترامپ بگوید ایران فعالیت های هسته ای خود را احیا کرده است.

این تحلیل گر مسائل منطقه ای گفت: موضوع کوه کلنگ چیز جدیدی نبود و قبلاً هم گفته شده بود، اما این بار به شکلی مطرح شده که انگار ایران دنبال تغییر مسیر فعالیت های هسته ای خود است و با توجه به برخی اظهاراتی که در داخل در مورد ضرورت بازدارندگی هسته ای از سوی یک عده مطرح شده، شاید آن ها به این جمع بندی رسیده اند که ایران دارد زمینه را برای این کار فراهم می کند و بهانه می گیرند که از این طریق دوباره به تأسیسات هسته ای حمله کنند. به نظرم این تهدیدات ترامپ را باید جدی گرفت.

این تحلیل گر مسائل بین الملل گفت: ببینید، در عالم سیاست، موضوع صداقت چیزی نیست که کسی روی آن تأکید کند. هیچ بازیگری بر اساس اصل صداقت رفتار نمی کند، بلکه اصل، قدرت است. یعنی می خواهم بگویم که آمریکا اگر چنین رفتاری انجام می دهد، به خاطر آن موقعیتی است که در سلسله مراتب قدرت دارد و احساس می کند که می تواند این کار را انجام دهد و ابزارهای آن را هم دارد.

وی گفت: این مذاکره نیست؛ این دیپلماسی اجبار است. ترامپ هم در حرف های خودش بارها گفته که یا ایران این را می پذیرد یا دوباره اقدام نظامی می کنیم. لذا تصور اینکه مثلاً ترامپ فقط قرار است خود را پایبند به دیپلماسی کند، درست نیست. سیاست ترامپ، یعنی سیاست دولت دوم ترامپ، فراتر رفتن از فشار حداکثری بود؛ آن ها به این جمع بندی رسیدند که اگر بخواهند رفتار جمهوری اسلامی را تغییر دهند، صرفاً نمی توانند با فشار حداکثری این کار را کنند و لذا سیاست دیپلماسی اجبار، یا رویکرد دیپلماسی اجبار، در دستور کار آن ها قرار گرفت و همچنان هم در دستور کار آن ها هست.