تیم ملی فوتبال ایران در سریع ترین حالت ممکن از جام جهانی کنار رفت. شاگردان امیر قلعه نویی که انتظار می رفت بعد از 48 تیمی شدن جام جهانی و شانس صعود 8 تیم برتر سوم گروه های 12 گانه، کار ساده ای برای صعود به مرحله حذفی داشته باشند، از انجام این مهم بازماندند تا یکی از ناکام های این تورنمنت لقب بگیرند. این ناکامی البته با تعابیر دیگری هم همراه می شود؛ مثلا عده ای از همراهان این مجموعه آن را پای بدشانسی می گذارند، عده ای دیگر شرایط جنگی را در آن دخیل می دانند و عده ای هم که سیر در رویای شان خوب است، این سه تساوی را دستاورد توصیف کرده و پُز آن را به منتقدین تیم ملی می دهند.

شانس و جنگ قبول ولی ...

قبل از ورود به بحث نیاز است همین ابتدا برای چندمین بار عنوان شود نتایج تیم ملی در جام جهانی فاجعه نبود؛ ایران اگر کمی شهامت و شجاعت فنی داشت می توانست راحت مسافر مرحله حذفی شود اما شکست نخوردن در همین 3 بازی هم برای تیمی که مرحله آماده سازی نرمالی نداشت، نمی تواند فاجعه تلقی شود. با این وجود، چنین موضوعی به معنای دستاورد و قهرمان سازی نیست. تیم ملی در ضعیف ترین حالت ممکن هم باید از سد نیوزیلند، ضعیف ترین تیم حاضر در جام جهانی، عبور می کرد و اجازه نمی داد کار به اماواگر بکشد. با این حال، آنالیز ضعیف، نمایش بد در خط دفاعی و عدم جسارت لازم باعث شد تا ایران از همان دیدار فقط یک امتیاز بگیرد. از آن به بعد هم که به جای امور فنی، کار به قضا و قدر سپرده شد تا مگر چند تیم دیگر برای ایران بازی کنند به این امید که شاگردان امیر بتوانند به عنوان یکی از تیم های برتر سوم راهی مرحله حذفی شوند. پرواضح است که چنین نشد.

ضمن اینکه درگیری کشور با جنگ، نداشتن رقبای تدارکاتی مناسب، آماده سازی نه چندان مطلوب و یکی دو موضوع دیگر هم روی روند کلی این تیم اثر گذاشت؛ هرچند که این اثر به قدری نبود که توجیه کننده عدم صعود ایران به مرحله حذفی شود. چرا که هیچ یک از بازیکنان و اعضای کادرفنی تیم ملی ارتباط مستقیمی با جنگ نداشته و در مقایسه با نمونه های مشابه که چنین مواردی می توانست برای تیم تولید انگیزه کند، چنین نشد. مثال واضح در این مورد تیم ملی عراق است که روزگاری که کشورش درگیر جنگ بود بهانه نیاورد و قهرمان آسیا شد. یا همین تیم ملی ایران در زمان های مشابه، پیش تر، نتایج بسیار خوبی کسب کرده بود. این موارد دقیقا همان موضوعی است که باعث می شود نتایج تیم ملی در جام جهانی فاجعه نباشد ولی برای صعود به مرحله بعدی، به ویژه با تغییر فرمت، ناکافی به نظر برسد.

با من از نیوزیلند بگو

مشکل عمده ای که بدنه کادرفنی، فدراسیون فوتبال و تعدادی دیگر از موافقان امیر و کادرفنی اش، تاکید آزادهنده ای روی آن دارند، شکست ناپذیری در جام جهانی است. مشخص نیست وقتی کسب سه تساوی باعث نشده تیم ملی از گروهش صعود کند، تاکید این عده روی شکست ناپذیری به غیر از تحریف واقعیت چه هدف دیگری دارد. آیا شکست نخوردن در جام جهانی دستاورد است؟ برای این عده شاید مرور داستان همین تیم نیوزیلند، کشوری با 5 میلیون جمعیت، بد نباشد. نیوزیلند که ایران برخلاف دو رقیب مدعی دیگر گروه G نتوانست مقابلش برنده از زمین خارج شود، در جام جهانی 2010 نتایجی شبیه به تیم ملی ایران در این دوره کسب کرد. آن زمان تازه تعداد تیم ها 32 تا بود و نیوزیلندی ها در گروهی قرار گرفته بودند که ایتالیا، پاراگوئه و اسلواکی در آن حاضر بودند. با این وجود، همین نیوزیلند با همه همگروه هایش مساوی کرد و دست آخر بالاتر از ایتالیا در رده سوم ایستاد ولی از صعود به مرحله حذفی بازماند.

حالا تصور اینکه اگر ایران در گروهی بود که در آن بالاتر از ایتالیا قرار می گرفت، این مجموعه فعلی، چه حماسه ها از آن نمی ساختند، بماند! با این وجود، موضوعی که نیاز است حماسه سرایان کنونی به آن توجه کنند نیوزیلند است؛ آن ها حذف شدند و برای شان کسب سه امتیاز پُز دادن نداشت و از آن دستاورد نساختند. تازه این ماجرا درباره تیمی است که آن روزها رنکینگش در فیفا مثل همین روزها تعریفی نداشت؛ وگرنه اگر قدرت رنکینگ این تیم به اندازه ایران بود که خودش را به عنوان نماینده سید دوم به جام جهانی برساند، شاید می توانستند با قرعه مناسب تر دست به کار بزرگی هم بزنند.

به هر روی، قبل از ادامه دادن به دستاوردسازی جعلی برای این تیم ملی، بهتر است از نیوزیلند گفته شود؛ تیمی که با 3 تساوی از 3 امتیاز در جام جهانی 2010، بالاتر از ایتالیا در گروه ایستاد ولی از آن پلی برای خرق حماسه نساخت.