شامگاه چهارشنبه، هفدهم تیرماه، در حالی که نشست سران ناتو در آنکارا به پایان خود نزدیک می شد، تحولاتی رقم خورد که می تواند مسیر دیپلماسی منطقه ای را برای هفته های آینده تغییر دهد.

به گزارش اعتماد، رصد اخبار از صبح چهارشنبه تا ساعت شش بعدازظهر نشان می دهد که محور اصلی تحولات بین المللی، اظهارات دونالد ترامپ، رییس جمهور امریکا، درباره پایان آتش بس با ایران و در کنار آن، تصمیمات مهم واشنگتن درباره فروش تسلیحاتی به ترکیه بوده است.

ترامپ روز چهارشنبه در حاشیه دیدار با مارک روته، دبیرکل ناتو در آنکارا طی ادعایی خصمانه از پایان آتش بس با ایران خبر داد.

رییس جمهور امریکا ساعاتی پس از حملات کشورش به ایران و لغو معافیت صادراتی ایران برای بازه زمانی دو ماه توسط وزارت خزانه داری اش با لحنی خصمانه مدعی شد که به نظر تفاهمنامه اسلام آباد و آتش بس با ایران به پایان رسیده و دیگر تمایلی به تعامل ندارد.

او در توصیف شدت عملیات نظامی اخیر امریکا نیز آن را چندین برابر قدرتمندتر از دفعات قبل توصیف کرد و حتی پا را فراتر گذاشت و گفت: این حملات با شدت بیشتری ادامه خواهد یافت.

رییس جمهوری امریکا همچنین درباره ادامه احتمالی گفت وگوها نیز ادعا کرد که مذاکره کنندگان امریکایی می توانند به گفت وگو ادامه دهند، اما از نظر او این کار صرفا اتلاف وقت است.

بر پایه گزارش های میدانی، امریکا در واکنش به حملاتی که در روزهای پانزدهم و شانزدهم تیرماه علیه کشتی ها در تنگه هرمز رخ داد، بیش از هشتاد هدف را در ایران مورد حمله قرار داد و سپاه پاسداران نیز اعلام کرد در واکنش، اقدامات تلافی جویانه ای علیه پایگاه های امریکایی در منطقه خلیج فارس انجام داده است.

طبق اعلام رسمی سپاه، نیروهای این نهاد به 85 نقطه از تاسیسات نظامی امریکا در بندر سلمان، منطقه پنجم دریایی بحرین و پایگاه هوایی علی السالم کویت حمله کردند.

در همین حال، بر اساس گزارش های محلی از جنوب کشور، صدای انفجارهای متعدد در بندرعباس و سیریک و ماهشهر شنیده شد و منابع رسمی از مصدومیت چند نفر بر اثر اصابت ترکش در سیریک خبر دادند.

در پی این تحولات، سازمان ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا نیز روز چهارشنبه هشدار داد که شرکت های هواپیمایی به دلیل احتمال اقدامات نظامی بیشتر از تردد در حریم هوایی ایران و عراق خودداری کنند؛ هشداری که تا پایان مرداد ماه معتبر اعلام شده است.

همزمان با تصاعد بحران در تنگه هرمز و مناطق جنوبی ایران، فعل و انفعال های دیپلماتیک کماکان ادامه دارد. در همین راستا گفته می شود وزیر کشور پاکستان قرار است برای دیدار با مقام های امریکایی راهی واشنگتن شود. این در حالی است که اسراییل مدعی است که برای حمله به تمامیت ارضی کشورمان در آمادگی کامل قرار دارد.

این موضع گیری در حالی رسانه ای شد که پیش از آن خبرهایی از سفر پیت هگست و همچنین رایزنی فشرده و محرمانه مقام های امنیتی واشنگتن و تل آویو دست به دست می شد. با این حال سفر وزرای دفاع امریکا به اسراییل لغو شد، اما درباره دیدار مقام های نظامی و امنیتی دو بازیگر تا زمان تنظیم این گزارش خبر تازه ای در اختیار نیست.

همزمان با افزایش دوباره تنش ها میان ایران و امریکا و پایان تفاهم اسلام آباد تحلیل های متفاوتی ارایه کرده اند. گروهی مدعی اند که ایالات متحده بعد از حملات اخیر محاصره دریایی ایران را از سرخواهد گرفت و مانع از صادرات نفت کشورمان خواهد شد؛ متغیری که به ادعای این گروه و از منظر آن ها می تواند اهرم فشاری بر تهران قلمداد شود.

این گروه در ادامه ادعا کردند که آغاز دور تازه درگیری ها در چنین شرایطی دور از ذهن نیست و این احتمال بالاست که ترامپ در جریان نشست ناتو با تعریف ائتلافی علیه ایران درصدد باشد تا بار دیگر ماجراجویی پیشین را تکرار کند. اما گروهی دیگر به شخصیت بی ثبات رییس جمهوری امریکا اشاره کرده و مدعی اند که حملات شامگاه چهارشنبه و پنجشنبه صرفا نمایش قدرتی است برای آزادسازی تنگه هرمز.

از منظر این گروه ایالات متحده خواهان آغاز دوباره رویارویی ها نیست، چراکه هزینه های تحمیلی حاصل از آن بسیار بالاست. در این میان گروهی نظر محتاطانه ای دارند و بر این باورند که خاورمیانه امروز روی بمب ساعتی قرار گرفته و هر آن ممکن است کفه ترازو به سمت جنگی پرهزینه یا توافقی جامع سنگینی کند.

مجموع این تحولات نشان می دهد که در حالی هفته پرالتهابی برای دیپلماسی منطقه سپری می شود که از یک سو بحران میان تهران و واشنگتن وارد مرحله ای شکننده تر شده و از سوی دیگر، رقابت های تسلیحاتی و ژئوپلیتیک میان متحدان امریکا در منطقه از جمله ترکیه و اسراییل، شکل تازه ای به خود گرفته است.