به نقل از خبرگزاری تسنیم ـ به جرئت می توان گفت که سامانه پدافندی مجید یکی از موفق ترین سامانه های پدافندی زمان حاضر جهان در بحث مقابله با پرنده های بدون سرنشین در کلاس MALE است، یک طرح بسیار ساده و با قابلیت عملیاتی بالا که در طول حیات نه چندان طولانی خود در دو جنگ بزرگ و نابرابر وارد شده و در هر دو نبرد با کارنامه ای موفق از میدان خارج شده و البته این عملکرد خوب باعث شده است کشور همسایه یعنی ارمنستان که در سالهای پیش دقیقاً از ناحیه همین پهپادها ضربات سنگینی دریافت کرد نیز این سامانه را خریداری و وارد خدمت ارتش خود کند.

پهپادهای کلاس MALE چشم های اصلی دشمن برای رصد زنده میدان نبرد

با وجود پیشرفت بسیار زیاد سیستم های ماهواره ای و کنار آن پیشرفت های گسترده در بحث سیستم های شنود و شناسایی، اما همچنان لزوم پرواز در نقاط مختلف میدان نبرد و داشتن اصطلاحاً یک چشم در آسمان نبرد و رصد آن از نزدیک ترین فاصله ممکن، مهم و حیاتی است.

پرنده های بدون سرنشین سری MALE که مخفف عبارت پهپادهای با ارتفاع میانی و ماندگاری بالا هستند معمولاً تا سقف نهایتاً 9 الی 10 کیلومتر پرواز می کنند و توانایی ماندگاری 24 ساعت به بالا را دارند. از جمله معروف ترین این پهپادها در این سری می توان به سری MQ-9 ساخت ایالات متحده آمریکا، هرمس900 ساخت رژیم صهیونیستی یا TB-2 ساخت ترکیه اشاره کرد.

پهپاد MQ-9

پهپاد TB-2

پهپاد هرمس900

این پرنده های بدون سرنشین علاوه بر ارسال زنده تصاویر برای فرماندهان، عمدتاً مسلح نیز هستند و می توانند در صورت نیاز اقدام به انهدام اهداف مختلف نیز بکنند. در برخی از موارد، این پهپادها توانایی حمل سیستم های دیگری برای اجرای عملیات شنود، جنگال و یا جمع آوری سیگنال های الکترونیک را دارند.

پس یکی از مهم ترین توانایی های این پرنده ها، شناسایی و تهاجم همزمان است، بنابراین، از بین بردن این پهپادها ازکارانداختن یا کاهش بخش مهمی از توان موردنظر طرف مقابل است.

مجید؛ ترکیبی از سکوت و تحرک بالا

اما سراغ ستاره اول این روزهای پدافند کشورمان یعنی سامانه مجید می رویم؛ سامانه پدافندی کوتاه برد که به یاد شهید مدافع حرم مجید قربانخانی به عنوان مجید نام گذاری شده است، در این سیستم پدافندی، تقریباً تمامی نشانه های یک سامانه برای نبرد ضدهوایی ناهمطراز دیده می شود.

شهید مدافع حرم مجید قربانخانی

در بخش سیستم شناسایی می بینیم که مجید بر پایه سامانه شناسایی اپتیکی و حرارتی با برد نهایی 15 کیلومتر توسعه یافته است که یک سیستم غیرفعال به حساب می آید یعنی هیچ گونه تشعشع یا نشانه ای از خود برای شناسایی شدن بروز نمی دهد.

این سیستم اپتیکی می تواند ساعت ها در یک منطقه تحت استتار کامل به انتظار بنشیند و در حال جست وجوی آسمان برای هدف خود باشد بدون این که از خود نشانه ای را بروز بدهد.

سامانه پدافندی مجید به روی خودروی ارس2

در بخش تحرک، کل سامانه شامل سیستم اپتیکی و موشک ها معمولاً روی یک دستگاه خودروی تاکتیکی ارس2 نصب می شوند. نصب کل سامانه به روی یک شاسی باعث می شود نیازی به تجمیع خودروها و کشنده ها برای عملیاتی کردن یک سیستم نباشد و یک سامانه به تنهایی بتواند هم وظیفه کشف و هم درگیری را به انجام برساند. عدم تششع راداری و تحرک بالا نیز باعث بقاء پذیری سامانه موردنظر می شود.

اما در بخش تسلیحات، این سامانه معمولاً به 4 تیر موشک مدل AD-08 مجهز است، موشکی که خود به صورت مستقل به سیستم تصویرساز حرارتی فروسرخ IIR مجهز است و توان بالایی در کشف اهداف و مقابله با اقدامات متقابل آنها را نیز دارد.

این موشک بر اساس اطلاعات موجود دارای وزن کلی 75 کیلوگرم، سر جنگی به وزن 14 کیلوگرم، برد نهایی 8 کیلومتر، ارتفاع درگیری نهایی 6 کیلومتر و سرعت حدود 2 برابر سرعت صوت است.

سامانه پدافندی مجید در حال شلیک موشکAD-08

مجید؛ قهرمان پدافندی در جنگ های 12روزه و رمضان

سامانه مجید اولین بار در جریان رژه ارتش جمهوری اسلامی ایران در 29 فروردین ماه سال 1400 رؤیت شد و در فاصله کمی از اولین بار دیده شدن و شرکت در برخی رزمایش های نیروهای مسلح بود که در جریان دو جنگ 12روزه و جنگ رمضان در مرکز دفاع هوایی ارتفاع پایین کشور قرار گرفت.

بر اساس اسناد تصویری قابل تأیید در این دو جنگ بیش از 70 یا 80 فروند پهپاد رژیم صهیونیستی و یا ایالات متحده مورد شناسایی و انهدام قرار گرفتند که بخش قابل توجهی از این شکارها توسط سامانه مجید انجام شده است.

پهپاد اسراییلی ایتان در رصد سامانه مجید و لحظاتی قبل از سرنگون شدن در جریان جنگ 12روزه

سامانه مجید به عنوان محصول ساخت صنایع دفاعی کشور، هم در اختیار نیروهای ارتش جمهوری اسلامی ایران و هم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت و نشان داد که ترکیب کشف غیرفعال و تحرک بالای این سامانه می تواند برای از بین بردن یکی از مهم ترین توانایی های طرف مقابل یعنی توانایی شناسایی و هدف یابی 24ساعته بسیار مهم و مؤثر باشد.

تصویر مربوط به جنگ رمضان ـ سامانه مجید و یکی از پرسنل ارتش جمهوری اسلامی ایران

اما شاید یکی از مهم ترین مباحث در خصوص سامانه پدافندی مجید موضوع هدف قراردادن جنگنده آمریکایی اف35 باشد، حرکتی که یک اولینِ بزرگ در تاریخ به حساب آمد و آسیب شدیدی را به جنگنده موردنظر که پیشرفته ترین جنگنده زمان حاضر دنیاست، آن هم در شرایط رزمی رقم زد.

لحظاتی قبل از اصابت موشک شلیک شده سامانه مجید به جنگنده اف35

تصاویر پخش شده از رهگیری و لحظه اصابت به اف35 تا حد بسیار زیادی شبیه به رهگیری و اصابت های مربوط به سامانه مجید است. مشخصاً اگر هواپیماهای جنگنده هم در ارتفاع پایین پرواز کنند، مجید به عنوان یک سیستم پدافندی قابل، توانایی مقابله با آنها را دارد.

راه حل ایرانی برای مشکل بزرگ ارمنستان

در جریان رژه نظامی اخیر در کشور ارمنستان بود که چندین سامانه ساخت ایران از جمله سامانه پدافندی مجید دیده شد. سامانه پدافندی مجید یکی از پاسخ ها به یکی از بزرگترین مشکلات و عوامل شکست تحقیرآمیز این کشور در جنگ دوم قره باغ در سال 2020 مقابل جمهوری آذربایجان است.

پهپادهایی مثل سری TB-2 ساخت ترکیه و سری هرمس ساخت رژیم صهیونیستی ضربات سنگینی به قوای رزمی ارتش ارمنستان وارد کردند و عدم توان مقابله مناسب با این تهدیدات باعث شد ارمنستان شکست را بپذیرد.

حالا و در چند سال اخیر و برای جبران آن شکست، ارمنی ها اقدام به خریدهای گسترده نظامی کردند، از جمله اصلی ترین تأمین کنندگان سلاح برای آنان یکی کشور هندوستان و دیگر کشور فرانسه است.

سامانه مجید در خدمت ارتش ارمنستان ـ به رادار کوچک نصب شده به روی سامانه بین موشک ها دقت کنید

حالا و با توجه به تجربیات عملیاتی واضح و مشخص سامانه مجید در بحث مقابله با پرنده های بدون سرنشین، همسایه ایران اقدام به خرید این سیستم پدافندی کرده است تا از تکرار حوادث سال 2020 جلوگیری کند.

در جریان رژه در ایروان سامانه مجید سفارش داده شده توسط ارمنستان به روی یک خودروی کشنده از مدل اروپایی ایویکو دیده شده است و در عین حال علاوه بر سیستم اپتیکی، به نظر یک رادار نیز برای این سامانه با توجه به سفارش مشتری نصب شده است.

در هر صورت باید به این مسئله اشاره کرد که سامانه مجید امروز به عنوان یکی از موفق ترین سامانه های پدافندی جهان با سابقه شکار چند ده فروند پهپاد و همچنین اولین مورد عملیات هدف قراردادن جنگنده اف35 در کارنامه خود با موفقیت، حالا مسیر صادرات و درآمدزایی برای کشور را نیز در پی گرفته است.