انعقاد تفاهم 14 بندی ایران و آمریکا، روایت های متناقضی درباره مفاد توافق و نحوه هزینه کرد دارایی های آزادشده ایران ایجاد کرده است.

به گزارش دنیای اقتصاد، بررسی ها نشان می دهد مساله اصلی، انتخاب میان آمریکا و سایر کشورها نیست، بلکه فراهم شدن امکان خرید مستقیم از تولیدکنندگان جهانی، حذف واسطه ها و شکل گیری رقابت در بازار تامین کالاهای اساسی است. کارشناسان و فعالان بازار معتقدند ورود احتمالی غلات آمریکایی تنها یکی از گزینه های پیش رو است و در نهایت، تصمیم تجار نه بر مبنای ملاحظات سیاسی، بلکه بر پایه قیمت، کیفیت، هزینه حمل، امنیت غذایی و صرفه اقتصادی اتخاذ خواهد شد.

مساله تخصیص 6 میلیارد دلار از منابع مالی آزاد شده ایران برای خرید دارو و مواد غذایی، با تاکید بر واردات سویا، ذرت و گندم از آمریکا، مورد توجه قرار گرفته است.

عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی ایران اعلام کرد که ایران نهاده ها و محصولات کشاورزی مورد نیاز خود را بر اساس معیارهای رقابتی، قیمت و کیفیت از هر منبع مناسب در بازار جهانی تامین می کند. به گفته همتی، در گام نخست 12 میلیارد دلار از دارایی های مسدود شده ایران آزاد خواهد شد که 6 میلیارد دلار آن برای واردات کالاهای اساسی و دارو اختصاص می یابد و 6 میلیارد دلار دیگر با چنین محدودیت هایی مواجه نیست.

بررسی آمار گمرک نشان می دهد در 10 ماه نخست سال 1404، 3.8 میلیون تن سویا، 9 میلیون تن ذرت و 2.7 میلیون تن گندم وارد کشور شده است. امارات متحده عربی بیشترین سهم را از واردات این محصولات به ایران دارد، اما به دلیل نقش این کشور به عنوان واسطه تجاری، آمار موجود منشأ واقعی کالاها را نشان نمی دهد.

به گفته فعالان بازار، برزیل، آرژانتین و روسیه نیز از تامین کنندگان اصلی این محصولات هستند و بخش بزرگی از عدم شفافیت آماری ناشی از تحریم ها، محدودیت های نقل وانتقال مالی و حمل ونقل کالا است.

هامان هاشمی، نایب رییس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران، معتقد است در صورت رفع تحریم ها، ورود غلات از آمریکا می تواند فرصتی برای تامین رقابتی تر نیازهای کشاورزی و دامی کشور باشد. به گفته وی، اگر یک تامین کننده به تامین کنندگان فعلی افزوده شود، امکان خرید رقابتی تر فراهم خواهد شد و در نهایت تجار براساس کیفیت و هزینه تمام شده تصمیم خواهند گرفت که با چه کشوری همکاری کنند.

داود رنگی، نایب رییس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران نیز تاکید کرد ورود غلات از آمریکا مستلزم طی شدن مراحل فنی و قرنطینه ای است و امکان اجرای سریع آن وجود ندارد. وی افزود قیمت محصولات در بازارهای جهانی مشخص است و بازرگانان بر اساس صرفه اقتصادی و کیفیت تصمیم گیری می کنند.

به گفته او، اگر مذاکرات به رفع تحریم ها و حذف محدودیت های مالی و بانکی منجر شود، فضای رقابتی برای خرید محصولات از بازارهای جهانی شکل خواهد گرفت، هرچند در سال های گذشته نیز کمبودی در تامین نهاده های دامی و غلات وجود نداشته است.