پیام رسان ها امکان گفت وگو، ارسال عکس و محتوا و انتقال پیام بین دو یا چند نفر را به راحتی و به طور رایگان ایجاد کرده اند و از این جهت به لحاظ زمان و هزینه مقرون به صرفه هستند.

به گزارش ایسنا، در حال حاضر پیام رسان های ایران متعددی در کشور فعالیت دارند که از جمله آن ها می توان به ایتا، روبیکا، آی گپ، بله، سروش پلاس، شاد، ویراستی و آیوا اشاره کرد و از آنجا که سرورهای این پیام رسان ها در ایران قرار دارد، از سرعت و امنیت بالایی نسبت به نمونه های خارجی برخوردارند.

این پیام رسان های بومی، توسط شرکت های خصوصی و دولتی ایران و در ابتدا با این رویکرد ایجاد شدند که یک بستر ارتباطی امن و قابل اعتماد برای کاربران ایرانی ایجاد کنند؛ بر همین اساس طبق اعلام، از پروتکل های امنیتی پیشرفته برای حفظ حریم خصوصی و امنیت کاربران استفاده می کنند.

ارائه خدماتی همچون خرید بسته اینترنت، سرویس پیام رسانی، دسترسی به اخبار، پخش انواع فیلم و سریال، ارائه بازی های جذاب، معرفی فروشگاه های مجازی با قابلیت خرید، معرفی آژانس های مسافرتی، تاکسی آنلاین و ارسال بسته و بار از دیگر کارکردها و ویژگی های پیش بینی شده در پیام رسان های داخلی است. به عنوان نمونه یکی از پلتفرم ها با دارا بودن امکانات بانکی، می تواند عملیات هایی مثل انتقال پول، درخواست پول، ارسال پاکت هدیه، پرداخت قبوض مختلف و خرید شارژ را انجام دهد.

لازم به ذکر است که قابلیت های هوش مصنوعی نیز در برخی پیام رسان ها به منظور جذب مخاطب و بهبود تجربه کاربری پیش بینی شده است.

اگر چه پیام رسان ها از زمان تاسیس تاکنون سیر تحول عظیمی را پشت سر گذاشته و تا رسیدن به نقطه مطلوب فراز و نشیب بسیاری را طی کردند، اما همچنان نیازمند حمایت و توسعه زیرساخت هستند. بیشتر پیام رسان ها نسبت به روزهای آغاز فعالیت پیشرفت هایی داشته و در جهت برطرف کردن نواقص و ایرادات خود برآمده اند؛ بر همین اساس تلاش کردند با فراهم کردن فضای ارتباطی مناسب، افزایش کیفیت، ارائه خدمات متنوع و قابلیت های کاربرپسند، بر تعداد کاربران خود بیافزایند و آن ها را راضی نگه دارند؛ با این حال همچنان با محدودیت هایی نظیر سرعت پایین، قطع مداوم ارتباط، اختلال شبکه وعدم دسترسی بین المللی دست و پنجه نرم می کنند.

به گفته کارشناسان با وجود استقبال گسترده کاربران از پیام رسان های داخلی و حس اعتماد به آن ها طی دو سال گذشته، اختلال های گاه و بیگاهی که در این پلتفرم ها رخ می دهد، می تواند زنگ خطری برای از دست دادن کاربران و مخاطبان این پیام رسان ها باشد.

در جنگ 12 روزه، وجود پیام رسان های داخلی و فعالیت آن ها در سایه قطع اینترنت بین الملل موجب شد تا ارتباط افراد با یکدیگر و دوستان و آشنایان در شرایط دشوار جنگ حفظ شود و از حال و روز یکدیگر با خبر شوند. ارائه خدمات بانکی و پرداخت قبوض در این پیام رسان ها نیز دغدغه مردم را تا حدودی برطرف کرد که از این جهت یک نقطه مثبت در کارنامه فعالیت پیام رسان ها به شمار می رود.

در جنگ اخیر نیز پلتفرم ها و پیام رسان های داخلی نقش بسزایی در برقراری ارتباط و سرویس دهی و ارائه بسیاری از خدمات مورد نیاز کاربران ایفا کردند اما با استفاده گسترده کاربران از پیام رسان های داخلی پس از قطع اینترنت بین الملل در نهم اسفندماه تا فروردین ماه 1405 بسیاری از پیام رسان های داخلی مختل شدند و ارسال پیام های صوتی و تصویری، دانلود و ارسال عکس در آن ها با وقفه همراه شد. همین امر کاربران و کسب و کارهایی که از طریق این پلتفرم ها فعالیت می کردند را دچار مشکل کرد.

به همین دلیل بعضا پیام رسان های داخلی وادار به اعمال محدودیت در ارسال فایل برای کاربران شدند زیرا در زیرساخت به ویژه فضای ذخیره سازی با محدودیت جدی مواجه بودند و همین امر سبب شد تا از اعمال محدودیت تازه در حجم ارسال فایل خبر دهند.

درواقع کوچ یکباره و حجم انبوه کاربران و افزایش فعالیت آن ها در پلتفرم های داخلی دردسرساز شد زیرا این پیام رسان ها تا پیش از این، با این حجم انبوه از کاربر روبه رو نبودند و این رخداد سبب شد با اختلالاتی در خدمت رسانی و ارسال فایل و محتوا مواجه شوند.

بر این اساس به نظر می رسد که حمایت، اعطای تسهیلات و فراهم کردن فضای ذخیره سازی راهگشا باشد و وزارت ارتباطات به عنوان متولی اصلی IT در کشور می تواند بیش از پیش در جهت توسعه هرچه بیشتر زیرساخت ها و تامین منابع پایدار برای پلتفرم های داخلی اقدام کند.

تردیدی نیست که طراحی پلتفرم ها و اپلیکیشن های ایرانی بدون ایراد نبوده و البته این موضوع تنها به نمونه های بومی مختص نیست چرا که همه اپلیکیشن ها در نسخه های اولیه خود با مشکلاتی مواجهند اما در راستای فرهنگ سازی کاربران برای استفاده از پیام رسان های داخلی لازم است حمایت از شبکه ها و پلتفرم های ایرانی و فراهم کردن بستر رشد سکوهای داخلی صورت گیرد.

یکی از راهکارها برای تقویت پیام رسان ها و شبکه های اجتماعی داخلی، فراهم کردن بستر رقابت با انواع مشابه خارجی است؛ موضوعی که بارها از سوی وزارت ارتباطات و مرکز ملی فضای مجازی مورد تاکید واقع شده است و بروز محدودیت در اینترنت بین الملل، فرصتی را برای عرض اندام پیام رسان های داخلی فراهم کرده تا وارد عرصه رقابت شوند.

یکی دیگر از راهکارهای جذب مخاطب، ارائه خدمات با کیفیت است زیرا مردم خواهان پیام رسان با کیفیت و بدون اختلال هستند و نبود کیفیت و اختلال در اتصال باعث می شود از پیام رسان های داخلی رویگردان شوند؛ در حالی که شبکه های اجتماعی خارجی هم از ابتدا کاربرپسند نبودند و به تدریج توانستند با غلبه بر ضعف ها و رفع محدودیت ها به یکی از پیام رسان های پرمخاطب تبدیل شوند.

در هفته های اخیر هیات وزیران در مصوبه ای، تمامی دستگاه های اجرایی را مکلف به ارائه خدمات در پیام رسان های ایرانی کرد. طبق این مصوبه که در راستای تقویت زیرساخت های بومی ابلاغ شده وزارتخانه ها و سازمان های دولتی مکلف شده اند پیام رسان های اجتماعی داخلی را به عنوان یکی از درگاه های رسمی برای ارائه خدمات پرکاربرد و اطلاع رسانی های عمومی خود انتخاب کنند. در همین راستا بسیاری از پیام رسان ها و سکوهای داخلی آیتم های خدمات انتظامی، خدمات بیمه سلامت، پلیس+10، استعلام خودرو، هدفمندسازی یارانه ها، کالابرگ و. . را در پیام رسان معرفی و ارائه می کنند.

طبق این مصوبه سازمان اداری و استخدامی با همکاری وزارت ارتباطات مأمور شده تا فهرست دقیق خدمات دولتی که قابلیت ارائه در بستر پیام رسان های داخلی را دارند، ظرف یک ماه آینده شناسایی و معرفی کند. این اقدام نشان دهنده عزم دولت برای انتقال بخشی از بدنه اداری و خدماتی به پلتفرم های بومی است تا شهروندان بتوانند بدون نیاز به مراجعه حضوری یا استفاده از درگاه های پیچیده، خدمات مورد نیاز خود را دریافت کنند.

پیش از این سید ستار هاشمی- وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در حاشیه نشست با اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس اعلام کرد که با توجه به شرایط جنگی حاکم بر کشور، حجم قابل توجهی از ترافیک و تقاضاهای مردم به سمت پیام رسان های داخلی سرازیر شد و وزارت ارتباطات و بخش ارتباطاتی کشور تلاش کردند حمایت ویژه ای از ظرفیت ها و سکوهای داخلی، از جمله سکوی شاد در بحث آموزش و پرورش کشور داشته باشند.

وی از اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس خواست تا در بحث منابع وزارت ارتباطات مساعدت داشته باشند تا بتوان کمک های ویژه تر و بیشتری به پیام رسان های داخلی داشت و مقرر شد ضمن ارزیابی کیفیت و نوع ارائه خدمات این پیام رسان ها به مردم، نظارت ویژه تری بر پیام رسان ها صورت گیرد.

کارشناسان حوزه ارتباطات بر این باورند که پیام رسان های ایرانی برای حفظ و ماندگاری و وفاداری کاربران باید خود را به سطح مورد پذیرش بین المللی برسانند و به سمت بهبود امکانات و کارایی هرچه بیشتر حرکت کنند. به زعم آن ها پیام رسان ها و پلتفرم های داخلی نه تنها در منطقه بلکه قادر به فعالیت در جهان هستند و به شرط آنکه موانع و محدودیت ها از پیش روی پیام رسان ها برطرف شود؛ این پلتفرم ها قابلیت جایگزین شدن با نمونه ها و اپلیکیشن های خارجی را دارند و می توانند به بستری امن و مطمئن برای بسیاری از کسب و کارها تبدیل شوند.