به نقل ازتابناک، مذاکرات فنی ممکن است بسیار چالش برانگیزتر از خود توافق سیاسی باشد و در نهایت ممکن است بیشتر از بازه 60 روزه تعیین شده در توافق موقت طول بکشد.

الحزیره در مقاله ای نوشته است: قطر و پاکستان، به عنوان میانجی، اعلام کرده اند که ایالات متحده و ایران بر سر نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف 60 روز به توافق رسیده اند. این بیانیه پس از آن منتشر شد که دو طرف در اولین روز از گفت و گو های سطح بالا در سوییس، پیشرفت امیدوارکننده ای داشتند.

این مذاکرات به دنبال امضای یک یادداشت تفاهم 14 ماده ای در تاریخ 17 ژوئن انجام شد که چارچوبی برای کاهش تنش بین واشنگتن و تهران ایجاد و زمینه را برای مذاکرات بیشتر فراهم کرد.

پیشرفت حاصل شده پس از یک جلسه 18 ساعته و فشرده در دریاچه لوسرن (سوییس) برگزار شد که مقامات ارشد هر دو کشور در آن حضور داشتند.

بیانیه مشترک همچنین از ایجاد یک کانال کاهش تعارض با هدف پایان دادن به عملیات نظامی اسراییل در لبنان، همراه با یک کمیته عالی و کانال های ارتباطی مستقیم برای پشتیبانی از مذاکرات بعدی خبر داد.

جی دی ونس، معاون رییس جمهور آمریکا، به همراه جرد کوشنر (داماد دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا) و استیو ویتکاف (فرستاده ویژه) ریاست هیئت آمریکایی را بر عهده داشتند. هیئت ایرانی نیز به رهبری محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، و با حضور عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، تشکیل شده بود.

ونس روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: دیروز روز بسیار بسیار خوبی بود. پیشرفت خوبی حاصل کردیم. دقیقاً به همان چیزی که می خواستیم رسیدیم.

بر

اساس بیانیه مشترک قطر و پاکستان که میانجیگری مذاکرات را بر عهده داشتند، یک کمیته عالی برای ارائه نظارت سیاسی بر روند میانجی گری تشکیل شده است. در این بیانیه آمده است که این کمیته بر سر نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف 60 روز به توافق رسیده و انتظار می رود مذاکرات فنی بیشتری در دو ماه آینده ادامه یابد.

در این بیانیه افزوده شده است: مذاکره کنندگان ارشد به طور منظم به کمیته عالی گزارش خواهند داد و بر گروه های کاری متمرکز بر هسته ای، تحریم ها، و نظارت و حل و فصل اختلافات برای اطمینان از اجرای مؤثر یادداشت تفاهم و سایر امور، رهبری خواهند کرد.

توماس واریک، همکار ارشد غیرمقیم در شورای آتلانتیک، به الجزیره گفت که مرحله بعدی مذاکرات فنی ممکن است بسیار چالش برانگیزتر از خود توافق سیاسی باشد و در نهایت ممکن است بیشتر از بازه 60 روزه تعیین شده در توافق موقت طول بکشد.

این توافق در حالی حاصل می شود که سؤال های مهمی همچنان بی پاسخ مانده است، از جمله اینکه آیا به ایران اجازه داده می شود که به غنی سازی اورانیوم ادامه دهد، سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالای آن، دامنه بازرسی های بین المللی و جدول زمانی لغو تحریم ها.

واریک در مورد موضوع هسته ای گفت: بزرگترین مشکل این است که حذف یا کاهش غنای اورانیوم به چند هزار نفر، احتمالاً 1000 آمریکایی، نیاز دارد که به برخی از حساس ترین تأسیسات هسته ای ایران بروند و به درخواست واشنگتن برای نقش داشتن در رقیق سازی ذخایر اورانیوم غنی شده ایران اشاره کرد. او افزود: نمی توانم تصور کنم ایران از این ایده چندان استقبال کند.

طرفین همچنین یک خط ارتباطی با تمرکز بر تنگه هرمز برای اجتناب از حوادث و سوءتفاهم با هدف عبور ایمن کشتی های تجاری از تنگه هرمز ایجاد کرده اند.

این اعلامیه در حالی صورت می گیرد که اختلال در تردد دریایی از این آبراه استراتژیک که یک پنجم نفت و گاز جهان از آن عبور می کند، ادامه دارد. تحلیل شرکت اطلاعات دریایی Windward نشان داد که روز یکشنبه 12 کشتی از تنگه عبور کرده اند که نسبت به 35 تردد در روز قبل کاهش داشته است.

محاصره عملی تنگه توسط ایران، یک بحران انرژی جهانی ایجاد کرد که بر اقتصاد های سراسر جهان تأثیر گذاشت.

ونس روز دوشنبه گفت که دو طرف سازوکار های هماهنگی ایجاد خواهند کرد: یکی برای نظارت بر آتش بس در لبنان و دیگری برای مین روبی در تنگه هرمز.

ونس گفت که مذاکرات فنی در هفته ها و روز های آینده ادامه خواهد یافت و تیم های فنی آمریکا و ایران با نظارت مناسب به مذاکره بر سر شرایط صلح ادامه خواهند داد.

ونس در ادامه تشبیه کرد: توافق نهایی، خانه است. ما شالوده را گذاشته ایم. ما خانه را نساخته ایم، اما شالوده موفقی را برای رسیدن به جایگاه خوب برای مردم آمریکا بنا کرده ایم و افزود که هنوز کار های زیادی برای انجام دادن وجود دارد.

کانال کاهش تعارض برای لبنان

این توافق همچنین شامل ایجاد یک کانال کاهش تعارض است که برای پشتیبانی از تلاش ها به منظور اطمینان از پایبندی به توقف عملیات نظامی در لبنان در نظر گرفته شده است.

عراقچی نیز از پیشرفت عمده به سوی پایان دادن به جنگ در لبنان خبر داد، اما هشدار داد که اولین آزمون واقعی توافق، اثربخشی کانال کاهش تعارض لبنان خواهد بود.

این در حالی است که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل، گفته است که اسراییل تا زمانی که لازم بداند، در منطقه امنیتی جنوب لبنان باقی خواهد ماند. این منطقه حائل که توسط اسراییل ایجاد شده، حدود 602 کیلومتر مربع (230 مایل مربع) یا حدود 6 درصد از خاک لبنان را پوشش می دهد.

فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز به اسراییل هشدار داد که جنوب لبنان را ترک کند، در غیر این صورت خطر تکرار خروج خود از این کشور در سال 2000 را دارد.

اسماعیل قاآنی در شبکه های اجتماعی نوشت که اگر اسراییل به تجاوز و اشغال گری خود ادامه دهد، با ذلت و شکست مجبور به خروج خواهد شد. در همین حال، حزب الله هنوز اظهارنظر عمومی در مورد این توافق نداشته است.

نور عوده، خبرنگار الجزیره از رام الله در کرانه باختری اشغالی، گزارش داد که مفسران اسراییلی نتیجه مذاکرات سوییس را یک دوراهی استراتژیک برای اسراییل توصیف کرده اند. او گفت: آتش بس قبلی با حزب الله بین آمریکا و اسراییل مدیریت شد و به اسراییل آزادی عمل می داد، اما این بار پویایی متفاوت است و اسراییل احساس می کند که مجبور به همراهی خواهد شد. در حال حاضر، تفکر، برنامه ریزی و مانور در اسراییل حول این محور است که اسراییل چقدر می تواند مصالحه کند بدون اینکه اعتماد عمومی اسراییل را به طور کامل از دست بدهد.

برخی از تحلیل گران نیز در مورد تأثیر این سازوکار بر روی زمین در لبنان تردید دارند. جوی هود، دیپلمات پیشین ارشد آمریکایی، خاطرنشان کرد که لبنان و (رژیم) اسراییل، با وجود انتظار برای اجرای هرگونه ترتیب آتش بس، به طور مستقیم در مذاکراتی که این سازوکار را ایجاد کرد، شرکت نداشتند. او گفت: پس این به ایران قدرت وتو بر لبنان می دهد... به نظر می رسد یادداشت تفاهم می گوید که ما نقش رهبری منطقه ای ایران، از جمله بر نیرو های نیابتی آن را می پذیریم.

مارک کیمیت، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا و ژنرال بازنشسته، افزود که گنجاندن لبنان در مذاکرات گسترده تر آن را به شدت پیچیده می کند و گفت: واقعیت این است که اغلب اوقات، قدرت های خارجی نمی توانند یک مشکل داخلی را در یک درگیری داخلی بین دو کشور مختلف حل کنند.

با این حال، نشانه های اولیه حاکی از تأثیرگذاری این توافق است. هایدی پت، خبرنگار الجزیره از نبطیه در جنوب لبنان گزارش داد که آرامشی محتاطانه در این شهر برقرار است و به نظر می رسد آتش بس در حال تحقق است و افزود: این آرامش پس از چند روز بسیار وحشیانه و خونین برای این شهر و روستا ها و شهرک های اطراف آن به دست آمده است.

رفع تحریم ها و دارایی های مسدود شده

عراقچی همچنین اشاره کرده است که این توافق شامل امتیازات اقتصادی قابل توجهی از سوی واشنگتن است، هرچند آمریکا هنوز آن را به طور عمومی تأیید نکرده است.

او در پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت که تحریم های صادرات نفت و فروش پتروشیمی ایران لغو شده، محاصره برداشته شده، برخی از دارایی های مسدود شده ایران آزاد شده و یک برنامه بزرگ بازسازی و توسعه برای ایران آغاز شده است. او این اقدامات را به عنوان شروط کلیدی ایران که اکنون محقق شده است، توصیف کرد.

با این حال، واریک هشدار داد که اجرای رفع تحریم ها ممکن است از نظر سیاسی در واشنگتن، به ویژه در جایی که نیاز به تأیید کنگره است، دشوار باشد. او گفت: کنگره در حال حاضر از این توافق بسیار ناراضی است و به هیچ وجه مشخص نیست که کنگره با لغو برخی از تحریم هایی که ایران خواهان لغو آنهاست، موافقت کند.

ونس روز دوشنبه گفت که در صورت آزادسازی دارایی های ایران، از آنها برای خرید محصولات کشاورزی آمریکا استفاده خواهد شد و افزود: این پول به ثروتمندتر شدن کشاورزان آمریکایی و تغذیه مردم ایران! کمک خواهد کرد.

در مورد برنامه هسته ای ایران

ونس گفت: ایرانی ها موافقت کرده اند که بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی را دوباره به کشورشان راه دهند. این یک نقطه عطف بزرگ برای مردم آمریکا است و اولین گام در جهت غیرهسته ای سازی دائمی - پایان دادن به برنامه تسلیحات هسته ای ایران - محسوب می شود. او افزود که برخی از گفت و گو ها با بازرسان و آژانس ممکن است از روز دوشنبه آغاز شود.

او همچنین گفت که آمریکا و ایران در سایر مذاکرات هسته ای پیشرفت عالی ای داشته اند، بدون اینکه جزییات بیشتری ارائه دهد.

آژانس بین المللی انرژی اتمی، ناظر هسته ای سازمان ملل است. این آژانس برنامه هسته ای ایران را تحت برجام (برنامه جامع اقدام مشترک)، توافق هسته ای سال 2015 با ایران که توسط باراک اوباما، رییس جمهور پیشین آمریکا مذاکره شد، بازرسی می کرد، اما ترامپ در سال 2018 آمریکا را از آن خارج کرد.

ایران نهایتاً سال گذشته و پس از جنگ 12 روزه با اسراییل که طی آن اسراییل به تأسیسات هسته ای و نظامی حمله کرد، از ورود بازرسان به کشور جلوگیری کرد. ایالات متحده نیز به این جنگ پیوست و به سه تأسیسات هسته ای ایران حمله کرد.

برنامه غنی سازی اورانیوم ایران یکی از نقاط اصلی اختلاف بین آمریکا و ایران بوده است. در حالی که آمریکا خواستار تحویل ذخایر اورانیوم غنی شده ایران به این کشور است، ایران همواره اعلام کرده که این کار را انجام نخواهد داد اگرچه در مقاطعی به نظر می رسید که تمایل به بررسی امکان تحویل آن به یک کشور ثالث دارد. توافق اعلام شده در هفته گذشته نشان می داد که رقیق سازی آن در داخل ایران نیز می تواند یک گزینه باشد.