صفحه اصلی     اقتصادی     اجتماعی     سیاسی     ورزشی     بین الملل     RSS     تماس با ما  
یکشنبه، 11 مرداد 1405 - 14:42   
 آخرین خبرها
  48 ساعت هم گذشت/ رئال مادرید از دست سیتی کلافه شد!
  ترافیک سنگین در آزاداره کرج-تهران
  خوش‌بینی میانجیگران به ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا
  سه چهارمی کافی بود: سرانجام مدال گرفتند
  بهانه بی‌بهانه/ فلیک بلافاصله تکلیف آدیمی را روشن کرد
 
- اندازه متن: + -  کد خبر: 107757صفحه نخست » اخبار مهمیکشنبه، 31 خرداد 1405 - 11:52

دختر فتحعلی‌شاه چگونه دشمن را غافلگیر کرد؟ روایت فرماندهی «والیه» با مقنعه و روبند بر سپاه + عکس تاریخی


حُسن جهان خانم در حدود ده سال حکومت کردستان را در دست داشت. اما به‌زودی ورق برگشت و پسر بزرگش که از قدرت‌مداری او در رنج بود با مادر به نبرد پرداخت ولی با آن‌که حُسن جهان خانم در این نبرد پیروز شده بود اما حکومت رسمی را به پسرش تحویل داد.

به نقل از ایبنا، کتاب روبنده پوش مسندنشین؛ زندگی و زمانه ی حُسن جهان تالیف پریسا کدیور از سوی نشر اگر به بازار کتاب آمد.

حُسن جهان خانم شاهزاده قاجار و دختر فتحعلی شاه قاجار بود. او چند بار مستقلاً حکومت کردستان را برعهده داشت و از معدود زنانی بود که در دوره قاجار به مسند حکومت رسیدند. او زنی فرهیخته با ذوق خوش و با استعداد اهل سیاست و مملکت داری بود.

حُسن جهان خانم، دخترِ بیست ویکم فتحعلی شاه و مادرش سنبل باجی از زنان محبوب و محترم فتحعلی شاه و بزرگ شده در حرمسرا بود. او در سال 1237 هجری قمری به ازدواج خسروخان اردلان درآمد. این ازدواج به درخواست امان الله خان اردلان، پدر خسروخان، صورت می گرفت که در نظر داشت با ایجاد بستگی مخصوص به خاندان سلطنتی، دست دشمنانش را از حکومت کردستان کوتاه کند. هشت سال بعد خسروخان با دختردایی خود ماه شرف خانم ازدواج کرد.
E5b1vAKis7Wp

پس از درگذشت خسروخان در سال 1250، پسر ارشدش رضاقلی خان (از حُسن جهان خانم) به حکومت رسید و چون ده سال بیشتر نداشت، مادرش امور حکومت را در دست گرفت. ده سال تمام در این سمت نهایت شایستگی و خردمندی را از خود نشان داد. در همان سال حاکم گروس به قصد تسخیر کردستان بدان سو لشکر کشید. والیه به جنگ او رفت و با مقنعه و روبند سپاه خود را فرماندهی کرد و دشمن را ناکام و سرافکنده ساخت و به عمران و آبادی کردستان پرداخت.

حُسن جهان خانم در حدود ده سال حکومت کردستان را در دست داشت. اما به زودی ورق برگشت و پسر بزرگش که از قدرت مداری او در رنج بود با مادر به نبرد پرداخت ولی با آن که حُسن جهان خانم در این نبرد پیروز شده بود اما حکومت رسمی را به پسرش تحویل داد و خود از پشت پرده به کارچرخانی ادامه داد و بقیه عمر خود را به سرودن شعر گذارنید و تا پایان عمر در مدار قدرت باقی ماند و نام نیکی از خود بر جای گذاشت. او سرانجام در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار در سال 1278 درگذشت.

پریسا کدیور، دانش آموخته دکتری جامعه شناسی سیاسی به زندگی و زمانه حسن جهان دختر فتحعلی شاه قاجار که در غرب ایران حکومت کرده، پرداخته است. وی کوشیده در حاشیه روایتش رقابت های سیاسی و منازعات مرزی در دوره زمامداری حسن جهان، به تاریخ کردستان در اوایل دوره قاجار و یکی از مهم ترین خاندان های حاکم این منطقه بپردازد.

کتاب بعد از پیش گفتار در 9 فصل به تبار حُسن جهان، تولد در حرم فتحعلی شاه، ازدواج با خسروخان اردلان، زندگی زناشویی حُسن جهان، شرایط زندگی حُسن جهان پس از مرگ همسرش، حکمرانی حُسن جهان، والیه ، مناسبات حاکمان اردلان با حکومت مرکزی، پایان حکومت والیه و والیه غزل سرا و دیوانش می پردازد.
در شرح تولد در حرم فتحعلی شاه می خوانیم:

از آن جا که روزنگاری رجال دربار قاجار عمدتا از دوره ناصری آغاز شده و همچنین در معدود وقایع نگاری های ابتدای قاجاریه مانند تاریخ عضدی هم به زادروز فرزندان دختر شاه اشاره ای نشده، تاریخ دقیق تولد حُسن جهان مشخص نیست. مسکوت ماندن تاریخ تولد شاهزاده خانم ها ریشه در عرف و نگرش غالب جامعه آن دوره دارد. در آن جامعه، دختردار شدن اتفاق ناخوشایندی محسوب می شد. یکی از سیاحان اروپایی که در دوره فتحعلی شاه از ایران گذر کرده بود در سفرنامه اش آورده است:

ایرانیان داشتن دختر را برای خود ننگ می دانند. وقتی که زن بارداری فارغ می شود، اگر نوزاد پسر باشد بر خود می بالد، ولی اگر دختر باشد غرق غم و اندوه می شود. هنگامی که دختر به دنیا می آید، کمتر درباره تولدش صحبت می کنند، اما اگر پسری به دنیا آید، عده ای شتابان خود را به پدر نوزاد رسانیده و کلاه از سر وی می ربایند و می گویند سرتان سلامت، خدا پسری به شما داد.

ناخرسندی از دختردار شدن در اعیان و اشراف و دربار شاهی نیز وجود داشت. امیرکبیر خبرِ تولدِ دخترش را با چنین کنایه ای به ناصرالدین شاه مکتوب می کند: ملک زاده [عزت الدوله، خواهر تنی ناصرالدین شاه]، دیشب بعد از زحمت زیاد و بی خواب ماندن همه، یک نفر کنیز برای خانه زادی قبله عالم روحنا فداه زاییدند.

سرشکستگی از دختر داشتن بخشی از غیرت مردانه در آن دوره قلمداد می شد؛ غیرتی که اجازه نمی داد درباره زنان در خارج از چهارچوب محارم صحبت شود و یا حتی نام شان آورده شود. در سفرنامه ای از دوره فتحعلی شاه، به این موضوع چنین اشاره شده است:

ایرانیان هرگز از زنان و دختران خود سخن به میان نمی آورند. در این کشور، بدترین تعارفات آن است که انسان از حال و احوال زنان و دختران کسی جویا شود.

در آن دوره، مردان بیرون از خانه و با نامحرمان در مورد زنان خود صحبت نمی کردند. حتی اگر برحسب ضرورت ناگزیر به زبان آوردن نام آن ها می شدند، از عنوان مادرِ پسرِ ارشدشان استفاده می کردند. این رسم در اواخر دوره قاجار از سوی برخی رجالِ تجددخواه مورد سوال و نکوهش قرار گرفت.

حسین قلی خان نظام السلطنه، در نامه ای به برادرزاده اش، او را به خاطر این که همسرش را والده صادق خطاب کرده و می نویسد:


در سر پاکت نور چشمان نوشته بودید والده صادق مفتوح و ملاحظه کند. شما ماشاء الله با آن سرعت انتقاد و حدت ذکا چرا اصطلاحات قدیمی را اخذ می کنید. تقلید در امر معاد شرط است نه در مورد دین داری. هیات و وضع عالم تغییر کرده است. از بزرگان خود شنیده اید مادر رضا یا مادر مهدی، چه دخلی به عالم شما دارد. مادر رضا یا مادر مهدی نزد شوهرهای خود سِمَت والده و مقامی داشتند. این عنوان متعلقه شما است که پانزده سال از شما کوچک تر است.

وضعیت شاهزادگان قاجاری، البته، از زنان هم دوره ای شان بهتر بود. با این همه، جز زنانی که در دربار صاحب نفوذ و اعتباری بودند، از سایر زنان حرمسرای شاهان نام و نشانی نمانده است. حُسن جهان که بیست ویکمین دختر فتحعلی شاه بود، با وجود این که در تاریخ عضدی از او به دفعات یاد شده و از جایگاه برتری نسبت به خواهرانش برخوردار بود، چنان که تا قبل از ازدواج همیشه در مراسم سلام های جمعه پدر حضور و بلکه اجازه نشستن داشت و بعدها زمامداری یکی از ولایات کشور را به دست گرفت، باز هم نتوانسته حصارهای بلند عرف زمان خویش را درهم بشکند تا از او اطلاعات بیشتری بیابیم.

در کل پریسا کدیور تلاش می کند تا مخاطب در کتاب روبنده پوش مسندنشین؛ زندگی و زمانه ی حُسن جهان خواننده با شرایط اجتماعی و زناشویی زنان و احوالات آنان در اندرونی های اوایل دوره قاجار آشنا شود.

کتاب روبنده پوش مسندنشین؛ زندگی و زمانه ی حُسن جهان تالیف پریسا کدیور با 95 صفحه، شمارگان 500 نسخه و بهای 250 هزار تومان از سوی نشر اگر به بازار کتاب آمد.


   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
عنوان:
نظر
  قبل از ارسال نظر آنرا ویرایش کرده و قواعد نگارش را در آن رعایت کنید.
لطفاً در مطالب خود اخلاق اسلامی و قوانین کشور را مد نظر داشته باشید.
نمایش نظرات کاربران در خبرها به معنای تایید آنها توسط سایت نیست.

  کد امنیتی:
 
48 ساعت هم گذشت/ رئال مادرید از دست سیتی کلافه شد!
  48 ساعت هم گذشت/ رئال مادرید از دست سیتی کلافه شد!
مادرید تصور می‌کرد خرید رودری، درست مانند دیومانده، مسیری هموار و بی‌دردسر خواهد بود، اما اکنون برای نهایی کردن این معامله با مشکلات جدی مواجه شده است.
ترافیک سنگین در آزاداره کرج-تهران
  ترافیک سنگین در آزاداره کرج-تهران
داریوش باقرجوان در گفت و گو با ایسنا، گفت: در حال حاضر شاهد ترافیک سنگین در آزادراه کرج-قزوین حدفاصل پل فردیس تا پایانه شهید کلانتری هستیم.
خوش‌بینی میانجیگران به ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا
  خوش‌بینی میانجیگران به ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا
منابع دولتی پاکستان از «خوش‌بینی محتاطانه» میانجیگران پاکستانی و قطری برای ازسرگیری مذاکرات تهران-واشنگتن خبر دادند.
بیش از دوهزار قطعه مورد نیاز صنعت پتروشیمی کشور بومی سازی شد
  بیش از دوهزار قطعه مورد نیاز صنعت پتروشیمی کشور بومی سازی شد
رییس سازمان تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان جهاددانشگاهی از بومی سازی بیش از دوهزار قطعه مورد نیاز صنعت پتروشیمی کشورخبرداد.
لیبرمن: ایران کوتاه بیا نیست
  لیبرمن: ایران کوتاه بیا نیست
آویگدور لیبرمن، رییس حزب اسراییل خانه ما گفت: ایرانی‌ها حاضر نیستند حتی برای یک لحظه از برنامه هسته‌ای، کنترل تنگه هرمز یا حمایت از تمام گروه‌های مورد حمایت خود در منطقه،
با ۱۳ برد هم بدون مدال ماندند!
  با ۱۳ برد هم بدون مدال ماندند!
تیم ملی والیبال ژاپن با وجود ثبت یک رکورد تاریخی در دور مقدماتی، در نهایت لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ را بدون کسب مدال به پایان رساند.
رونمایی مربی استقلالی از مستعدترین بازیکن لیگ!
  رونمایی مربی استقلالی از مستعدترین بازیکن لیگ!
مجتبی جباری با اشاره به توانایی‌های فرنام عرب، از پیشنهاد سپاهان به این بازیکن جوان خبر داد و او را یکی از سرمایه‌های آینده مس رفسنجان دانست.
تاریخ‌سازی اسلوونی با مدال برنز؛/ پایان ژاپن در لیگ ملت‌ها: تلخ‌تر از این نمی‌شد
  تاریخ‌سازی اسلوونی با مدال برنز؛/ پایان ژاپن در لیگ ملت‌ها: تلخ‌تر از این نمی‌شد
تیم ملی والیبال اسلوونی با شکست ژاپن در دیدار رده‌بندی، برای نخستین بار در تاریخ لیگ ملت‌های والیبال روی سکوی این رقابت‌ها ایستاد.
پسر ایرانی، برترین دروازه‌بان هاکی آسیا
  پسر ایرانی، برترین دروازه‌بان هاکی آسیا
در پایان رقابت های هاکی زیر 18 سال آسیا، دروازه بان ایران در تیم منتخب جام قرار گرفت.
واکنش تند و تیز پیمان طالبی به حواشی جدید استقلال + عکس
  واکنش تند و تیز پیمان طالبی به حواشی جدید استقلال + عکس
پیمان طالبی به حواشی استقلال با انتشار این استوری واکنش داد.
فرزاد فرزین مجری «صحنه» شد
  فرزاد فرزین مجری «صحنه» شد
تصویربرداری رئالیتی‌شو «صحنه» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی حامد جوادزاده به پایان رسید. این رئالیتی‌شو که با گسترده‌ترین مقیاس تولید در میان برنامه‌های شبکه نمایش خانگی ساخته شده،
خبر خوب برای ورزشکاران مشمول؛/ در ناگویا مدال بیاورید و معاف شوید
  خبر خوب برای ورزشکاران مشمول؛/ در ناگویا مدال بیاورید و معاف شوید
دبیرکل کمیته ملی المپیک اعلام کرد مدال‌آوران بازی‌های آسیایی ناگویا طبق قانون سرباز قهرمان، اگر مشمول باشند، معاف خواهند شد.
  پربیننده ترین اخبار       
  بازیگر مشهور اشرف رویا عکس مهدی هاشمی را استوری کرد!
  ادعای الجزیره/ پیشنهاد جدید آمریکا به ایران
  بررسی ساماندهی نیروهای شرکتی در مجلس
  ترامپ از لفاظی علیه ایران عقب نشست؛ تغییر موضع دوباره کاخ سفید
  تغییر تند قیمت محصولات ایران‌خودرو و سایپا امروز یکشنبه 11 مرداد 1405 +جدول
  عینک شکسته را با چه چسبی بچسبانیم؟؛ تعمیر دسته شکسته عینک با سوزن منگنه، پنبه و...
  اعتراف روبیو به توان موشکی و پهپادی ایران
  واکنش تند و تیز پیمان طالبی به حواشی جدید استقلال + عکس
  لیندا کیانی در اکران «ماه پنهان»؛ حضور متفاوت بازیگر محبوب در کنار برادرش!
  گزینه اصلی مدیرعاملی استقلال مشخص شد
  حراج دوباره ایران خودرو بدون قرعه کشی | فروش فوری دنا پلاس با تحویل 30 روزه
  خبر تلخ: بیماری، استعداد ۱۷ ساله را تهدید می‌کند
  ستاره ۱۶۰ میلیون یورویی حالا تیم هم ندارد!
  مندی درباره فروش جام جهانی: کمدم جا نداشت!
  ادعای تازه درباره خلع سلاح حماس؛ روایت‌های متناقض ترامپ و هیئت صلح
  فرماندهی یک پرسپولیسی در پسا 40‌ سالگی (عکس)
  موجودی آب سدهای مهم کشور؛ کدام سدها پرآب و کدام در وضعیت بحرانی‌اند؟
  پایان همه شایعات عجیب امین اسماعیل‌نژاد
  ترکیب روس ها نهایی شد، به جز یک نفر!
  عوامل عقب‌نشینی ترامپ به روایت سی‌ان‌ان
© شبکه خبری سرنویس 1404

All rights reserved