، رضا کیانیان بازیگری است که دوست ندارد فقط احساسات تماشاگر را به غلیان دربیاورد بلکه می کوشد تفکر او را هم به جنبش وادارد.

29 خرداد زادروز رضا کیانیان است ولی او ترجیح می دهد به جای انجام یک گفتگوی خبری یا نگارش یادداشتی به این مناسبت، سکوت کند و مهم ترین آرزویش این است که حال مردم کشورمان بهتر شود.

او هم مانند هر هنرمند دیگری ایده ها و آرزوهایی دارد که هنوز محقق نشده اند و چه بسیار نقش هایی که هنوز فرصت بازی در آنها دست نداده است.

زمستان سال 93 اما کیانیان این فرصت را یافت تا با بازی در نمایش مردی برای تمام فصول به کارگردانی بهمن فرمان آرا، آرزوی 35 ساله خود را برای بازی در نقش سر تامس مور جامه عمل بپوشاند.

کیانیان در همان مقطع در گفتگوی مفصلی که به انگیزه بازی در این نمایش با ایسنا داشت، از تغییر نگاهش نسبت به این شخصیت سخن گفت.

از آنجاکه بخشی از سخنان او ، قابل تامل است، جملاتی از آن گفتگو را با هم مرور می کنیم.

کیانیان هم مانند بسیاری از جوانان دهه 50 سری پر شور داشت. او دانشجوی تئاتر دانشکده هنرهای زیبا بود و آینده خود را در بازیگری جستجو می کرد. اکران فیلم مردی برای تمام فصول در چنین اثنایی، رویایی را در ذهن این دانشجو ایجاد کرد؛ بازی در نقش سر تامس مور! شخصیتی مذهبی که بر اصول خود ایستاد تا جایی که جانش را فدا کرد.

سال ها گذشت و دانشجوی سابق به بازیگری توانمند و حرفه ای تبدیل شد و در نقش های گوناگونی بازی کرد ولی در گوشه ذهنش همیشه چند نقش چشمک می زدند که یکی از آنها همین سر تامس مور بود.

این رویا، 35 سال بعد محقق شد اما مانند بسیاری از آرزوهایی که دیر به دست می آیند، حالا نگاه بازیگر مورد نظر ما به این نقش تغییر کرده بود.

او که حالا کوله باری از تجربیات گوناگون بر دوش داشت، به منتقد سر تامس مور تبدیل شده بود.

تماشاگری که داستان سر تامس مور را می دانست، احتمالا انتظار داشت با دیدن نمایش مردی برای تمام فصول برای این مرد دل بسوزاند و بر سرنوشت غم انگیزش اشک بریزد، اما سر تامس مور ی که رضا کیانیان بازی می کرد، نه تنها ترحم برانگیز نبود بلکه در برخی لحظات، لج تماشاگر را هم درمی آورد!

کیانیان درباره شیوه بازی خود در این نمایش گفته بود: کلا شیوه بازیگری من فاصله گذارانه است. یعنی شیوه همذات پندارانه نیست که کاری کنم که تماشاگر با نقش همذات شود. بلکه کاری می کنم که تماشاگر درباره نقش فکر کند. همین که شما فکر کردی، به بازی من برمی گردد. جوری بازی نمی کنم که تماشاگر بگوید طفلک! . پیاز داغ عواطف را زیاد نمی کنم که تماشاگر به لحاظ عاطفی با آن همذات شود. اتفاقا کاری می کنم که خیلی جاها همذات نشوید و درباره آن فکر کنید.

او که علاقه ای ندارد تا اشک و زاری تماشاگر را راه بیندازد، در این باره توضیح داده بود: وقتی این نمایش اجرا می شود، بسیاری از تماشاگران هم سن من، با نوع نگاه من، نگاه می کنند، اما کسانی که هم سن شما یا کوچکتر هستند، با همین نگاه شما نگاه می کنند و می گویند یعنی چه؟! لج آدم را هم درمی آورد!

با این حال، همین متن را طوری می توان اجرا کرد که همه شما سر تا سر نمایش حق را به سر تامس بدهید و برای سرتامس مور گریه کنید. هیچ کاری ندارد. اتفاقا در آستین من و بسیاری از بازیگران است.

چون تمام عناصر این نمایش آماده است برای اینکه تماشاگر آخرش زار بزند و از سالن بیرون برود با این خیال که سر تامس به جای او جنگید... به جای او ایستادگی کرد... و به جای او به شهادت رسید! اما من نمی گذارم تماشاگر خواب آرام داشته باشد. طوری بازی می کنم که تماشاگر همین عواطف را نسبت به سر تامس داشته باشد ولی از خودش بپرسد: خودش چه کار کرده؟ خودش چه کار باید بکند؟ و با این افکار از سالن بیرون برود.

اینها بخشی از نگاه بازیگری است که از نوجوانی و در شهر مشهد به بازیگری در تئاتر روی آورد و سال ها عضو گروه تئاتر پارت مشهد بود.

در دوران دانشجویی و در دانشکده هنرهای زیبا نزد استادانی چون علی رفیعی و حمید سمندریان آموزش دید و از همان زمان در آثار استادان خود روی صحنه رفت.

برای بازیگر شدن در سینما سال ها شکیبایی کرد و بعد از چند تجربه پراکنده، سرانجام با بازی در نقشی مکمل در فیلم کیمیا ساخته احمدرضا درویش، خود را به عنوان چهره ای تازه در زمینه بازیگری سینما شناساند.

بازی در نمایش های آنتیگونه ، خرده بورژوا ، چهره های سیمون ماشا ، ازدواج آقای می سی سی پی ، یک روز خاطره انگیز از زندگی دانشمند بزرگ وو ، یادگار سال های شن ، بازی استریندبرگ ، حرفه ای ، پرفسور بوبوس ، پدر ، بداهه ، عرق خورشید اشک ماه ، پدر و فیلم هایی مانند خانه ای روی آب ، یه بوس کوچولو ، سگ کشی ، سینما سینماست ، گاهی به آسمان نگاه کن ، ماهی ها عاشق می شوند ، یک حبه قند ، فرش باد ، یک تکه نان ، روبان قرمز ، خاک آشنا ، پاداش ، همیشه پای یک زن در میان است ، کفش هایم کو؟ و مجموعه های آپارتمان ، شلیک نهایی ، دوران سرکشی ، کیف انگلیسی ، مختارنامه ، شاهگوش ، شهرزاد ، وکلای جوان ، قلب یخی ، بامداد خمار بی عاطفه ، هفت و ... بخشی از کارنامه بازیگری او را دربرمی گیرد.

کیانیان در کنار بازیگری گاهی هم به نقاشی و عکاسی و مجسمه سازی سرک کشیده و پاره ای اوقات هم دست به قلم شده و کتابی نوشته است؛ کتاب هایی مانند بازیگری ، تحلیل بازیگری ، شعبده بازیگری ، بازیگری در قاب ، ناصر و فردین ، این مردم نازنین و ... که عموما به حوزه کاری او یعنی بازیگری مرتبط است.

او امسال 75 شمع بر کیک تولدش روشن می کند.