به نقل از ایسنا، امروز یارانه 300 هزار تومانی به حساب 45 میلیون نفر از دهک های چهارم تا نهم واریز شد. 25 خرداد نیز دهک های اول تا سوم یارانه 400 هزار تومانی را دریافت کردند. با این حال، ابهامات سال های اخیر بسیاری از خانوارها نسبت به شاخص های دهک بندی پابرجاست.

یارانه 300 و 400 هزار تومانی از اردیبهشت 1401 تا کنون بدون تغییر مانده است؛ در حالی که تورم های سالانه در محدوده بالای 40 درصد قرار داشته و اردیبهشت امسال تورم عمومی 57.7 درصد رسید. همین آمار کافی است تا بدانیم یارانه دیگر کمک خرج خانواده ها نیست. البته دولت از سال گذشته با پرداخت کالابرگ یک میلیون تومانی به ازای هر نفر، مقداری از سبد هزینه خانوارها را پوشش داده است.

سازمان هدفمندی می گوید که بر مبنای دهک بندی ارائه شده توسط وزارت رفاه، یارانه را واریز می کند؛ در حالی که به نظر می رسد وزارت رفاه، داده های متقن و کافی را برای محاسبه میزان دارایی و توانایی مالی افراد به منظور برخورداری یا عدم برخورداری افراد از یارانه در اختیار ندارد.

داده ها کیفیت لازم را ندارد

در همین راستا به اذعان معاون وزیر رفاه، نمی توان صرفا بر اساس حجم تراکنش ها درباره حذف یا عدم حذف افراد تصمیم گرفت. یعقوب اندایش در این باره به ایسنا گفت: یکی از مهم ترین چالش های ما کیفیت داده هاست. در داده های بانکی و تراکنش های شاپرکی مشخص نیست همه تراکنش ها مربوط به مصرف خانوار باشد. ممکن است فردی مستاجر باشد و اجاره منزل خود را از طریق کارت بانکی پرداخت کند. ممکن است حساب تجاری و شخصی او با یکدیگر ادغام شده باشد. حتی ممکن است خریدی برای سازمان یا محل کار خود انجام داده باشد، اما آن خرید به نام شخص ثبت شده باشد.

به گفته اندایش، بنابراین نمی توان صرفا بر اساس حجم تراکنش ها درباره حذف یا عدم حذف افراد تصمیم گرفت. در حوزه املاک نیز محدودیت جدی وجود دارد. از حدود 60 میلیون ملک موجود در کشور، تنها حدود 13 میلیون ملک دارای سند تک برگ هستند و اطلاعات نسبتا کاملی درباره آنها وجود دارد. درباره بخش بزرگی از املاک کشور هنوز اطلاعات جامع و دقیقی در دسترس نیست.

حذف یارانه صاحبان خودرو 5 میلیاردی و مسکن 50 میلیاردی

تا سال گذشته دهک بندی، تنها معیار حذف یا برخورداری از یارانه بود اما از بهمن 1404 وزارت رفاه اعلام کرد که خانوارهای یک نفره با درآمد بیش از 30 میلیون و خانوار دو نفره با درآمد بیش از 36 میلیون تومان یا خانوارهایی با املاک بالای 50 میلیارد و خودروهای بالای پنج میلیارد تومان، یارانه شان قطع می شود. قرار شده تصمیم نهایی بر اساس اطلاعات سازمان امور مالیاتی صورت گیرد.

سقف های 30 و 36 میلیون تومان برای حذف یارانه در شرایطی معین شده که درآمد بخش قابل توجهی از خانوارهای ایرانی بیش از این ارقام است اما تناسبی با تورم عمومی ندارد.

بر اساس جدیدترین گزارش سازمان هدفمندی یارانه ها، خرداد امسال 28 میلیون و 168 هزار و 919 نفر در دهک های اول تا سوم مشمول دریافت یارانه 400 هزار تومانی و 45 میلیون و 175 هزار و 61 نفر در دهک های چهارم تا نهم مشمول دریافت یارانه 300 هزار تومانی بودند که جمعا 73 میلیون و 343 هزار و 980 نفر را شامل می شود.

بدین ترتیب از جمعیت 86 میلیون نفری کشور حدود 13 میلیون نفر یارانه دریافت نمی کنند. طبیعتا این افراد کسانی هستند که درآمد بیش از سقف مصوب، خودرو بالای پنج میلیارد تومان یا مسکن بالای 50 میلیارد تومان در اختیار دارند. حذف یارانه پولدارها از مرداد و شهریور سال گذشته بر اساس داده های پایگاه رفاه ایرانیان و قرار گرفتن در دهک های هشتم تا دهم آغاز شد.

پرتاب به دهک های بالا و قطع یارانه

اما آن طور که بسیاری افراد خارج از لیست یارانه بگیران عنوان می کنند مطابق شاخص های جدیدِ توانایی مالی باید یارانه نقدی به آنها تعلق بگیرد. به طور مثال در مواردی عنوان می شود مجموع ارزش آپارتمان و خودرو فلان خانوار به 10 میلیارد تومان نمی رسد و درآمد ماهیانه آنها نیز کمتر از 36 میلیون تومان است اما وزارت رفاه آنها را در دهک های بالای درآمدی قرار داده و یارانه شان قطع شده است.

اتفاقی که سال گذشته برای بسیاری از خانوارها افتاد این بود که از دهک های پایین درآمدی به دهک های 8 تا 10 پرتاب و یارانه شان قطع شد. البته گفته می شود برخی افراد که با مسائلی مثل معلولیت یا بیماری خاص مواجهند، ولو در دهک های 8 تا 10 قرار داشته باشند هم چنان مشمول دریافت یارانه هستند.

احمد میدری ـ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به دریافت "کدملی خانواده های دارای بیماران خاص و معلول" از نهادهای مربوطه گفته که حذف یارانه این گروه و مددجویان بهزیستی و کمیته امداد غیرممکن است و آنان مشمول حذف نخواهند بود.

معترضین به دهک بندی خانوار، سهام عدالت، تحت پوشش قرار گرفتن نهادهای حمایتی، یارانه کمک معیشتی و کالابرگ الکترونیک می توانند به سامانه های معرفی شده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از جمله hemayat.sfara.ir یا hemayat.mcls.gov.ir مراجعه یا با شماره تلفن 0216369 مربوط به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تماس بگیرند. اگر اعتراض آنها پذیرفته شود دهک بندی شان اصلاح خواهد شد.