به گزارش "ورزش سه"، یکی از سؤالاتی که این روزها با توجه به بسته بودن پنجره نقل و انتقالاتی استقلال در جامعه فوتبال مطرح شده، این است که آیا باشگاه می‌تواند بازیکنی را که در این فصل با او قرارداد می‌بندد، بلافاصله به صورت قرضی به باشگاه دیگری منتقل کند؟ پاسخ ساده است: خیر؛ مگر اینکه بازیکن ابتدا در همان باشگاه مبدأ به ثبت رسیده باشد.

در دنیای فوتبال حرفه‌ای، وقتی گفته می‌شود باشگاهی بازیکنش را «قرض داده» است، معمولاً این تصور به وجود می‌آید که صرفاً توافقی میان دو باشگاه انجام شده است. اما واقعیت از منظر حقوقی و مقرراتی، اندکی پیچیده‌تر از این برداشت رایج است.

قرض بازیکن در فوتبال حرفه‌ای، از منظر حقوق ورزشی، در حقیقت نوعی انتقال موقت وضعیت ثبت (Registration) بازیکن محسوب می‌شود. به بیان دیگر، باشگاه‌ها تنها زمانی می‌توانند بازیکنی را قرض بدهند یا قرض بگیرند که امکان انتقال ثبت او در فدراسیون وجود داشته باشد. در غیر این صورت، بازیکن از نظر مقررات، مجوز حضور در مسابقات رسمی باشگاه مقصد را نخواهد داشت.

در نظام مقرراتی فیفا، باید میان دو مفهوم مهم «قرارداد کار» و «ثبت بازیکن» تفاوت قائل شد. قرارداد کار، رابطه‌ای خصوصی میان بازیکن و باشگاه است و موضوع آن حقوق، دستمزد و تعهدات طرفین را در بر می‌گیرد. اما ثبت بازیکن، یک فرآیند اداری و مقرراتی تحت نظارت فدراسیون است که به بازیکن اجازه حضور در مسابقات رسمی را می‌دهد. بنابراین ممکن است بازیکنی قرارداد معتبر با باشگاه داشته باشد، اما تا زمانی که ثبت او انجام نشده باشد، امکان استفاده از او در مسابقات یا انجام انتقال قرضی وجود نخواهد داشت. به زبان ساده‌تر، قرارداد به تنهایی حق بازی ایجاد نمی‌کند؛ این ثبت است که چنین حقی را به بازیکن می‌دهد.

در دوره قرض، ثبت بازیکن به صورت موقت از باشگاه اصلی به باشگاه مقصد منتقل می‌شود و به همین دلیل، رابطه کاری او با باشگاه اولیه در عمل به حالت تعلیق درمی‌آید و بازیکن تحت شرایط باشگاه مقصد فعالیت می‌کند. این وضعیت صرفاً نتیجه توافق خصوصی میان طرفین نیست، بلکه بر پایه مقررات رسمی فیفا و فدراسیون‌های ملی شکل می‌گیرد. از همین رو، انتقال قرضی بدون ثبت معتبر، از منظر حقوق ورزشی قابل اجرا نیست. در واقع، ثبت، شرط اساسی تحقق انتقال قرضی است و قرض در عمل به معنای جابه‌جایی موقت وضعیت حقوقی و ورزشی بازیکن در چارچوب نظام مقرراتی فوتبال است.

نکته تشابه به پنجره نقل و انتقالات بسته پرسپولیس در لیگ هفدهم برمیگردد که قرمزها در دوره پنجره بسته، به طور مثال بازیکنی مانند مهدی شیری را به خدمت گرفتند اما او تا پایان محرومیت پرسپولیس در پیکان ماند و سپس به پرسپولیس پیوست.

بنابراین، قرض بدون ثبت از نظر مقرراتی هیچ اثری ندارد. تا زمانی که بازیکن ابتدا در باشگاه مبدأ ثبت نشود، امکان انتقال قرضی او به هیچ عنوان وجود نخواهد داشت. باشگاه‌ها و مدیران ورزشی باید توجه داشته باشند که صرف توافق روی کاغذ یا حتی امضای قرارداد با بازیکن کافی نیست. به عبارت دیگر، نمی‌توان تنها با انعقاد قرارداد، بدون انجام فرآیند ثبت در فدراسیون، بازیکن را بلافاصله به باشگاه دیگری قرض داد؛ زیرا تا زمانی که ثبت انجام نشود، بازیکن مجوز انتقال قرضی نخواهد داشت.

محمدرضا بختیاری