در دهه 1920 میلادی، آلبرت اینشتین به همراه فیزیکدان مجارستانی لئو زیلارد ایده ای انقلابی در صنعت سرمایش ارائه دادند؛ ایده ای که بعدها به نام یخچال جذبی اینشتین زیلارد شناخته شد.

در آن دوران، یخچال های خانگی هنوز بسیار خطرناک بودند. بسیاری از آن ها از گازهای سمی و قابل نشت مانند دی اکسید گوگرد و متیل کلراید استفاده می کردند. گزارش هایی از مسمومیت و حتی مرگ خانواده ها در اثر نشت این گازها وجود داشت و همین نگرانی ها، زمینه ساز طراحی یک سیستم کاملاً ایمن شد.

هدف اصلی این پروژه، حذف کامل قطعات متحرک بود؛ زیرا کمپرسورها و پمپ های مکانیکی در یخچال های اولیه، بیشترین عامل خرابی و نشت گاز محسوب می شدند.

نتیجه، طراحی یک یخچال جذبی کاملاً متفاوت بود که در آن هیچ موتور یا بخش متحرکی وجود نداشت. این سیستم با استفاده از ترکیب سه ماده شامل آمونیاک، آب و یک گاز کمکی (مانند بوتان) کار می کرد.

نکته شگفت انگیز این طراحی این بود که برای کار کردن، به برق نیاز نداشت و تنها با یک منبع حرارتی ساده مثل شعله گاز فعال می شد. همین ویژگی باعث می شد احتمال خرابی مکانیکی و نشت گاز به حداقل برسد و ایمنی آن نسبت به یخچال های آن زمان بسیار بالاتر باشد.

با وجود ثبت اختراع و حتی همکاری صنعتی (از جمله ارتباط با شرکت الکترولوکس)، این طراحی هیچ گاه به تولید گسترده نرسید.

دلیل اصلی این بود که در اواخر دهه 1920، گاز فریون وارد بازار شد؛ گازی که در آن زمان بی خطر و بسیار پایدار تلقی می شد. این کشف باعث شد صنعت یخچال سازی به سمت سیستم های تراکمی برقی برود، چون هم ارزان تر بودند و هم بازده انرژی بالاتری داشتند.

در نتیجه، یخچال جذبی اینشتین زیلارد به حاشیه رفت و تنها به عنوان یک اختراع جالب اما غیرتجاری در تاریخ باقی ماند.

امروزه با آشکار شدن اثرات مخرب گازهای مبرد بر لایه اوزون و بحران گرمایش زمین، نگاه ها دوباره به سمت فناوری های بدون گازهای گلخانه ای برگشته است.

یخچال های جذبی، به ویژه نسخه های مدرن شده آن، دوباره مورد توجه قرار گرفته اند؛ زیرا بدون نیاز به برق پرقدرت و بدون استفاده از گازهای مخرب، می توانند در مناطق دورافتاده برای نگهداری دارو و مواد غذایی بسیار کاربردی باشند.

ایده ای که بیش از یک قرن پیش توسط اینشتین و زیلارد شکل گرفت، امروز دوباره به عنوان یک راه حل احتمالی برای آینده ای پایدار مطرح شده است.