| یکی از پرسش های کلیدی که همواره از سوی منتقدان داخلی مذاکره با غرب مطرح می شود، این است: اگر توافق کردیم و دوباره جنگ شد، چه کنیم؟ به گزارش فرارو، مرور کتاب تاریخ نشان می دهد که حق با آن هاست؛ تاریخ سرشار از فصل هایی است که کشورها با هم جنگیدند، صلح کردند و چند سال بعد دوباره تفنگ ها را به سوی هم نشانه رفتند. در مقابل، فصل های دیگری هم وجود دارد که صلح میان کشورها پایدار مانده و جنگ دیگری رخ نداده است. در واقع، وقایع تاریخی به صورت خطی پیش نمی روند و آنچه اهمیت دارد، تحولاتی است که در فاصله میان یک جنگ و صلح رخ می دهد. در این گزارش، برخی از مهم ترین نمونه های تاریخی از سرنوشت متفاوت جنگ ها و پیمان های صلح را مرور می کنیم: جنگ های ایران و روس؛ صلح شکننده و از دست رفتن قفقاز دوران قاجاریه یکی از شاخص ترین و البته تلخ ترین مقاطع تاریخ سیاسی ایران است. ایران و روسیه تزاری در یک بازه زمانی حدوداً 25 ساله، دو بار درگیر جنگ های خونین شدند. مرحله نخست این جنگ ها حدود 9 سال طول کشید و با امضای عهدنامه گلستان (1813 میلادی) متوقف شد. اما این قرارداد به اختلافات پایان نداد. مناقشات مرزی، رقابت بر سر تسلط بر قفقاز و ضعف حکمرانان محلی باعث شد تا آتش جنگ بار دیگر شعله ور شود. مرحله دوم جنگ حدود یک سال به طول انجامید و در نهایت با امضای قرارداد ترکمانچای (1828) به پایان رسید. در آن زمان، تبریز سقوط کرده بود و ترس از فروپاشی کل پادشاهی قاجار، ایران را مجبور کرد بخش های وسیعی از سرزمین خود را از دست بدهد و امتیازات تجاری سنگینی به روس ها واگذار کند. 
جنگ های 116 ساله فرانسه و انگلستان بخش مهمی از تاریخ سیاسی اروپا به جنگ های موسوم به صدساله میان فرانسه و انگلستان اختصاص دارد؛ مجموعه ای از درگیری ها که بیش از 116 سال طول کشید و دو بار با قراردادهای صلحِ کوتاه مدت متوقف شد. پس از 27 سال نبرد، انگلستان و فرانسه در سال 1360 میلادی پیمان بریتنی را امضا کردند. با این حال، صلح دیری نپایید و در سال 1369 جنگ دوباره آغاز شد. دو طرف یک بار دیگر در سال 1420 پیمان تروآ را امضا کردند، اما باز هم درگیری ها ادامه یافت تا اینکه سرانجام در سال 1453 صلح نهایی برقرار شد. 
جنگ های چین و ژاپن؛ از تسلط بر کره تا جنگ جهانی دوم این دو قدرت شرق آسیا تاریخ مشترک خونینی دارند. چین و ژاپن نخستین بار در سال 1894 بر سر تسلط بر شبه جزیره کره درگیر شدند. در سال 1895، پس از ورود ارتش ژاپن به خاک چین، خاندان حاکم مجبور به درخواست صلح شد. اما این پایان ماجرا نبود. در دهه 1930 درگیری های پراکنده ای میان جمهوری چین و امپراتوری ژاپن شکل گرفت که در سال 1937 به یک جنگ تمام عیار تبدیل شد. این مناقشه از سال 1941 (پس از حمله ژاپن به پرل هاربر) به جبهه شرقی جنگ جهانی دوم پیوند خورد و تنها با شکست نهایی و تسلیم ژاپن در سال 1945 پایان یافت. 
جنگ های 300 ساله ایران و عثمانی ردپای درگیری های نظامی سنگین میان ایران و امپراتوری عثمانی را می توان در چهار دوره صفویه، افشاریه، زندیه و قاجاریه دنبال کرد. نخستین رویارویی، نبرد مشهور چالدران در سال 1514 میلادی بود و آخرین آن ها در فاصله سال های 1821 تا 1823 رخ داد که در نهایت با امضای عهدنامه های ارزروم پایان یافت. طی این 300 سال، دست کم 12 جنگ میان دو همسایه درگرفت و حداقل 10 عهدنامه صلح منعقد شد. در این نبردها گاهی ایران پیروز میدان بود و گاه عثمانی؛ و فاصله میان دوره های صلح و جنگ نیز مدام در نوسان بود. 
مناقشه قره باغ؛ 37 سال درگیری مناقشه قره باغ از زمان حضور ارمنستان و جمهوری آذربایجان در اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد. جنگ اول قره باغ در سال 1992 (پس از فروپاشی شوروی) درگرفت و در سال 1994 با میانجی گری روسیه به آتش بس ختم شد. اما این آتش بس هرگز به صلحی پایدار تبدیل نشد. درگیری های مرزی در سال های 2008 و 2016 ادامه یافت تا اینکه در سال 2020 جنگ دوم قره باغ با شدت بیشتری آغاز شد. این جنگ نیز پس از یک ماه با وساطت مسکو به آتش بس رسید. سرانجام در آگوست 2025 رهبران ارمنستان و جمهوری آذربایجان با وساطت دونالد ترامپ، اعلامیه مشترک صلح را در کاخ سفید امضا کردند تا به 37 سال درگیری پایان دهند. 
جنگ های آمریکا و بریتانیا ایالات متحده و بریتانیا دو بار درگیر جنگ های تمام عیار شدند. نخستین رویارویی در جریان انقلاب آمریکا و با فرماندهی جرج واشنگتن رخ داد که از 1775 تا 1783 طول کشید و با امضای معاهده پاریس و به رسمیت شناختن استقلال 13 مستعمره پایان یافت. اما مسائل حل نشده باعث شد دو کشور در سال 1812 بار دیگر وارد جنگ شوند. در این جنگ که با هدف تسلط آمریکا بر کانادایِ تحت استعمار بریتانیا آغاز شد، ارتش بریتانیا موفق شد واشنگتن دی.سی را تصرف کند. این نبردها سرانجام در آخرین روزهای سال 1814 با امضای پیمان گِنت در بلژیک خاتمه یافت. 
هند و پاکستان؛ همسایگان همیشه در تنش ریشه درگیری میان دهلی نو و اسلام آباد به زمان استقلال پاکستان در سال 1947 بازمی گردد. حاکمیت بر منطقه کشمیر اصلی ترین گره کور روابط دو کشور است. طی 79 سال گذشته، هند و پاکستان علاوه بر تنش های مرزی، چهار بار درگیر جنگ تمام عیار شده اند. هر بار جنگ با توافقات دیپلماتیک متوقف شده است، اما سایه تنش هرگز از بین نرفته است. در آخرین رویارویی، در سال 2025 دو کشور در پی حمله کشمیر، وارد یک جنگ موشکی و هوایی سنگین چند روزه شدند. این درگیری در نهایت با مداخله و میانجی گری دولت آمریکا به امضای توافق آتش بس منجر شد، اما وضعیت دو کشور همچنان در حالت شکننده قرار دارد. 
جنگ های جهانی؛ صلحِ 20 ساله ای که جهان را ویران کرد در قرن بیستم، دو جنگ جهانی با فاصله تنها دو دهه رخ داد که ویرانگرترین تراژدی های تاریخ بشر بودند. جنگ جهانی اول (1914 تا 1918) با امضای معاهده صلح ورسای در سال 1919 پایان یافت. اما شروط تحقیرآمیز و سنگین این معاهده برای کشورهای شکست خورده (به ویژه آلمان)، خود به بذر کینه برای آغاز جنگی بزرگتر تبدیل شد. تنها 20 سال بعد، صلح ورسای فروپاشید. 
جنگ جهانی دوم در سال 1939 با حمله آلمان به لهستان آغاز شد و شش سال بعد به پایان رسید. هرچند پایان آن پیچیده تر از پایان جنگ اول بود و با مجموعه ای از کنفرانس ها، توافقات سیاسی و حقوقی همراه شد؛ از جمله تسلیم بی قیدوشرط آلمان و پایان جنگ در اروپا، حمله اتمی به ژاپن و تسلیم امپراتور این کشور، محاکمه ها و اقدامات بعدی. منبع: فرارو | 
ثبات باید به باشگاه ما برگردد/ ابی صادقی: جوانها به سایپا بیایند و پیشرفت کنند!
پنج سال پس از فتح جام حذفی/ دومین اتفاق مهم برای نکونام در یک روز!
فراتر از یک سریال فوتبالی/ چرا تمام دنیا تد لاسو را دوست دارند؟