شمارش معکوس برای امضای یادداشت تفاهم احتمالی ایران و آمریکا آغاز شده است و همزمان با افزایش رایزنی های دیپلماتیک، مقام های خارجی از نزدیک شدن به توافق سخن می گویند؛ توافقی که قرار است پس از پایان جنگ، مسیر مذاکرات فنی در مرحله 60روزه را هموار کند.

به گزارش دنیای اقتصاد، گمانه زنی های اخیر درباره احتمال امضای تفاهم در کمتر از یک روز آینده نشان دهنده شمارش معکوس دیپلماتیک بی سابقه است که در آن، برخلاف تنش های میدانی روزهای گذشته، سیگنال های مثبتی از سوی عالی ترین مقامات سیاسی صادر می شود. به نظر می رسد پس از یک دوره تقابل سخت، اکنون اراده ای برای انتقال پرونده از میدان به میز مذاکره شکل گرفته است.

در آخرین گمانه زنی پیرامون زمان احتمالی امضای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا، شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان ظهر روز شنبه از احتمال نهایی شدن آن در 24 ساعت آینده سخن گفت. جمعه شب نیز مقامات ایران و آمریکا گمانه زنی هایی درباره زمان امضای تفاهم نامه اعلام کرده بودند. وزیر خارجه کشورمان گفت که تفاهم نامه هیچ گاه تا این حد به نهایی شدن نزدیک نبوده و ابراز امیدواری کرد که در چند روز آینده اتفاق بیفتد. دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا نیز اعلام کرد که همچنان معتقد است توافق با ایران در دسترس است و ممکن است تا آخر هفته یا روز دوشنبه به امضا برسد.

با این حال روز گذشته اسماعیل بقایی، سخنگوی دستگاه دیپلماسی نیز توضیح داد که درباره زمان دقیق امضای تفاهم نامه باید منتظر بمانیم؛ اگرچه فردا(امروز یکشنبه) نخواهد بود، اما احتمال اینکه در روزهای آتی این اتفاق رقم بخورد منتفی نیست. وی افزود: به دلیل تزلزل طرف مقابل در هرگونه اظهارنظر درباره این روند باید محتاط باشیم. در این بین خبرگزاری رویترز به نقل از مقامات آگاه ادعا کرد که جی دی ونس، معاون رییس جمهور آمریکا توافق نامه صلح با ایران را امضا خواهد کرد. جمعه شب نیز بر اساس گزارشی که روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از یک مقام آمریکایی منتشر کرد، آمده است که جی دی ونس قرار است برای امضای یک تفاهم نامه میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا به ژنو سفر کند. بر اساس این گزارش، پس از امضای تفاهم نامه، گفت وگوهای فنی درباره مسائل باقی مانده و حل نشده در اسلام آباد ادامه پیدا کند.

نخست وزیر پاکستان که کشورش به عنوان میانجی بین تهران و واشنگتن تلاش های زیادی را برای به ثمر رساندن گفت وگوهای دو طرف انجام داد، روز شنبه در پیامی درباره یادداشت تفاهم احتمالی ایران و آمریکا در برنامه ایکس نوشت: ما بیش از هر زمان دیگری به توافق صلح نزدیک هستیم. با توجه به اینکه احتمالا نهایی شدن آن در 24 ساعت آینده پیش بینی می شود، پاکستان در حال آماده سازی برای امضای الکترونیکی توافق نامه صلح بلافاصله پس از آن است و پس از آن مذاکرات فنی در هفته آینده برگزار خواهد شد.

روز گذشته رایزنی ها میان طرف های منطقه ای و بین المللی درباره تفاهم احتمالی بین ایران و آمریکا نیز شدت گرفت. کاظم غریب آبادی، معاون وزیر امور خارجه در برنامه ایکس نوشت: امروز(شنبه) در دیدار مشترک با سفرای روسیه و چین در تهران، در مورد آخرین تحولات مربوط به پیش نویس یادداشت تفاهم اسلام آباد، بحث و تبادل نظر شد؛ شراکت راهبردی ایران، چین و روسیه و هماهنگی ها و تعاملات میان سه کشور با قوت تداوم خواهد یافت.

محمد اسحاق دار، معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان هم برای دومین مرتبه در 24 ساعت گذشته با ایگنازیو کاسیس ، وزیر امور خارجه سوییس گفت وگو کرد و آنها با استقبال از پیشرفت دلگرم کننده در جهت تفاهم بین ایالات متحده و ایران، ابراز امیدواری کردند که تلاش های جاری به زودی به صلح و ثبات در منطقه کمک کند. در عین حال اسحاق دار با همتای مصری خود، بدر عبدالعاطی، تماس تلفنی برقرار کرده و درباره تلاش های جاری برای پایان دادن به جنگ آمریکا-اسراییل علیه ایران گفت وگو کرده است. وزیر خارجه عراق و مدیرکل آژانس هم در یک تماس تلفنی تاکید کردند که اولویت اصلی ملت های منطقه، برقراری آرامش، ثبات و جلوگیری از هرگونه تشدید تنش های نظامی است.

اما روایت ایرانی از تفاهم نامه را عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران جمعه شب در برنامه گفت وگوی ویژه خبری اعلام کرد. عراقچی با اشاره به اینکه ما یک حرکتی را شروع کردیم که به انتهای آن نزدیک می شویم، گفت: نتیجه این حرکت یادداشت تفاهم 14 ماده ای است که ترجیح می دهم درباره جزییات آن زمانی که نهایی شد، صحبت کنم. وی با اشاره با رایزنی های در حال انجام در کشور در مورد جزییات این توافق توضیح داد: در این مذاکرات که منجر به خاتمه جنگ خواهد شد، دو مرحله پیش بینی شده است؛ مرحله اول یک یادداشت تفاهم است، سپس بعد از امضای یادداشت تفاهم، مذاکرات برای مرحله دوم شروع می شود و ما در مرحله دوم یک توافق نهایی خواهیم داشت.

عراقچی تصریح کرد که بحث هسته ای را به توافق نهایی موکول کرده ایم. وی در مورد توضیح این موضوع گفت: به دلایل مختلف این کار را انجام دادیم. خواسته های آنها در موضوع هسته ای قابل پذیرش نبود. ما موضوعات دیگری که امکان توافق وجود داشت را به مرحله اول آوردیم و موضوع هسته ای به مرحله دوم موکول کردیم. در مرحله دوم بحث هسته ای و رفع تحریم های ایران و یکی دو موضوع دیگر بررسی خواهد شد و توافق نهایی صورت خواهد گرفت. این دیپلمات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران ادامه داد: در توافق فعلی که به نام یادداشت تفاهم اسلام آباد است، خاتمه جنگ در تمام جبهه ها از جمله در لبنان اعلام می شود. ما لبنان و حزب الله را هیچ گاه فراموش نکرده ایم زیرا آنها در کنار ما جنگیدند.

عراقچی در توضیح بخش های مهمی از این یادداشت تفاهم و تعهدات طرف مقابل گفت که تعهد خواهند داد که دیگر آغازگر جنگی نباشند و از تهدید و زور استفاده نشود. وی با بیان اینکه دو طرف به حاکمیت یکدیگر احترام خواهند گذشت، گفت: فکر می کنم این برای اولین بار در 47 سال گذشته است که آمریکا به حاکمیت ایران احترام می گذارد و مکتوب می کند. آنها تعهد می کنند در امور داخلی ایران دخالت نکنند و به حاکمیت کشور احترام بگذارند. عراقچی تصریح کرد: بحث رفع انسداد تنگه هرمز، رفع محاصره دریایی، دور بعدی مذاکرات، رفع تحریم ها، موضوع بازسازی ایران در قالب یک طرح توسعه اقتصادی و مسائل دیگری که رخ خواهد داد و دارایی های مسدود شده ایران در یادداشت تفاهم ذکر شده است.

عراقچی همچنین با اشاره به اینکه اسراییل در راس دشمنان این توافق قرار دارد و به دنبال بهانه ای است تا آن را برهم بزند، گفت که اگر الان بیش از حد وارد جزییات شویم فضای رسانه ای ملتهبی را ایجاد می کند که امضای توافق را با مشکلاتی روبه رو خواهد کرد. وی افزود: در روزهای اخیر رسانه ها متونی را در مورد متن تفاهم نامه منتشر کردند اما هیچ کدام از این متون اعتباری ندارد و گمانه زنی های رسانه ای را تایید نمی کنیم. توصیه می کنیم آرامش روانی در کشور حاکم باشد تا بهترین توافق را امضا کنیم. رییس دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد که هیچ موافق نامه ای نیست که یک طرف 100 برده باشد و طرف دیگر صفر. اگر شما راه مذاکرات را انتخاب می کنید به یک بده بستان رضایت می دهید.

وزیر خارجه ایران درباره وضعیت تنگه هرمز بعد از توافق نیز گفت: تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است. گرفتن عوارض پذیرفته نیست اما هزینه خدمات چرا. برای ما آنچه مهم است؛ این است نظام اداره تنگه هرمز در ابتدا معلوم شود با چه کسی است، خدماتی که ارائه می شود، هزینه هایش دیگر مجانی نخواهد بود. وی درباره محاصره دریایی آمریکایی ها نیز گفت که محاصره آمریکایی ها باید به طور کامل رفع شود.

عراقچی در مورد وضعیت دارایی های مسدود شده هم توضیح داد که دارایی های مسدود شده ایران طبق یادداشت تفاهمی که امضا شود، آزاد خواهد شد و هیچ یک از دارایی های ما نمی تواند مسدود بماند. وزیر خارجه در پایان درباره زمان و مکان تفاهم گفت: به محض اینکه آخرین مراحل مذاکرات ما انجام شود، این توافق و امضای آن اعلام می شود. هر یک از طرفین از راه دور یادداشت تفاهم را امضا می کنند و بعد اعلام می شود که این تفاهم نامه به امضای دو طرف رسیده است. عراقچی با تاکید بر اینکه تفاهم نامه هیچ گاه تا این حد به نهایی شدن نزدیک نبوده است ابراز امیدواری کرد که در چند روز آینده اتفاق بیفتد.

همچنین روز گذشته شاهد موضع گیری برخی مقامات کشورمان درباره یادداشت تفاهم احتمالی بودیم. به گزارش خبرگزاری تسنیم، محمدباقر قالیباف، رییس هیات مذاکره کننده ایران در واکنش به ادعاهای واهی ترامپ در پستی به زبان انگلیسی در صفحه شخصی خود در شبکه ایکس نوشت: باید به تعهداتی که داده شده عمل شود، بدون هیچ اما و اگر و بهانه ای. برای توافق نزدیک پیش رو راه دیگری نیست.هر کسی درنهایت چیزی را درو می کند که کاشته است. محسن رضایی، فرمانده سپاه پاسداران در دوران دفاع مقدس نیز گفت که ترامپ با آزادسازی 24 میلیارد دلار از دارایی های بلوکه شده ایران موافقت کرده است اما با صراحت این موضوع را اعلام نمی کند.