یکی از مجریان صداوسیما اخیرا گفته تنها کانالی که ویژه برنامه جام جهانی ندارد، کانال کولر ماست. البته او این جمله را به قصد منفی نگفت، بلکه در ادامه نتیجه گرفت امروز بسیاری از شبکه ها و پلتفرم ها سر سفره بزرگ جام جهانی نشسته اند و از کیک جام 2026 تکه ای برمی دارند که اتفاقا چیز بدی هم نیست.

در حالی که کمتر از 48 ساعت از شروع بازی های جام جهانی نگذشته، انبوه برنامه های مخصوص پوشش جام جهانی در شبکه های اجتماعی تبلیغ شده و آغاز به کار کرده اند. چند برنامه در صداوسیما، چند برنامه در پلتفرم های پخش نمایش خانگی، ویژه برنامه هایی در پایگاه های خبری ورزشی و حتی چندین برنامه مستقل. از طرف دیگر در شبکه های فارسی زبان خارج از کشور هم چندین برنامه مختلف روی آنتن رفته اند.

از نظر مخاطب این بهترین حالت ممکن است. امروز مخاطب می تواند با مقایسه برنامه های مختلف هر کدام را که پسندید، تماشا کند. دیگر دوران کانال های محدود صداوسیما که مخاطب را به اجبار پای یک شبکه تلویزیونی می نشاند به پایان رسیده است. برنامه سازان هم به خوبی این وضعیت را درک کرده اند و هر کدام برای جذاب تر شدن برنامه شان سعی کرده اند بهترین خودشان را رو کنند. مثلا فلان برنامه ستاره خوش چهره تیم ملی آرژانتین را به عنوان مهمان می آورد، آن یکی دیگر مجری تازه بازنشسته صداوسیما که صحبت هایش ولو برای تمسخر به شدت وایرال می شود را به کار می گیرد، فلان پلتفرم از سلبریتی های اینستاگرام و توییتر بهره می برد و آن یکی دیگر با آوردن آدم های فوتبالی و راه انداختن جنجال های جالب دنبال جذب مخاطب است. اقداماتی که گرچه همگی از یک فرمول مشخص پیروی می کنند ولی جذاب تر از برنامه های صداوسیما هستند.

اما همانقدر که مخاطب از این وضعیت لذت می برد احتمالا برای صداوسیما خبر بدی است. هر چند به هر حال تمام برنامه های اینچنینی باید از صداوسیما مجوز بگیرند و همچنان بحث نحوه پخش مسابقات در این برنامه ها به صورت مستقیم از مبدا یا از فیلتر صداوسیما وجود دارد، ولی باید پذیرفت که صداوسیما دیگر مثل گذشته مخاطب را به شکل هلو برو تو گلو در اختیار ندارد. صداوسیما امروز باید برای نگه داشتن مخاطبانش بجنگد. البته نباید فراموش کرد که همچنان تلویزیون به دلایل مختلف در جذب مخاطب پیشرو است. یکی از دلایلش می تواند رایگان و باکیفیت بودن آن نسبت به تصاویر اینترنتی باشد. با این حال برآوردها نشان می دهد که تلویزیون دیگر به صورت مطلق برنده جذب مخاطب نیست و پلتفرم ها مخاطبان قابل توجهی به دست آورده اند. آنقدر که مجاب شده اند سرمایه گذاری های زیادی در این زمینه انجام بدهند.

حالا در این شرایط صداوسیما باید پیش از گذشته حواسش را جمع کند. آنها دیگر یکه تاز میدان بی رقیب نیستند. چند روز پیش روزنامه اصولگرای خراسان به صداوسیما گوشزد کرد کج سلیقگی در ممیزی به تجربه تماشای جام جهانی لطمه می زند. وقتی در لحظه شادی گل، تصویری نامربوط و ناشیانه از تماشاگری دیده می شود که حتی از روی لباسش پیداست متعلق به همان بازی نیست، حس بیننده به هم می ریزد. خلاصه جام جهانی، بدون روایت درست، بخشی از شکوهش را از دست می دهد. تلویزیون اگر می خواهد هنوز در این ضیافت جهانی سهمی داشته باشد، باید بداند مخاطب امروز فقط تصویر مسابقه نمی خواهد؛ فهم، شور، کیفیت و احترام می خواهد. اغلب رسانه ها این مطلب را با تیتر جام جهانی را زهرمان نکنید منتشر کردند.

رسانه ها در حالی از صداوسیما خواسته اند که جام جهانی را با نحوه پوشش همیشگی برای مردم زهر نکند که این رسانه دیگر امکان چنین کاری را ندارد. مخاطب امروز آنقدر دستش در انتخاب محتوای مورد نظر باز است که لحظه ای در عوض کردن کانال یا پلتفرم تردید نمی کند. تماشای دو بازی نخست جام جهانی از صداوسیما کنار ویژه برنامه ساخته شده نشان داده در همچنان بر همان پاشنه می چرخد. حالا صداوسیما باید خیلی سریع انتخاب کند که در این 40 روز همین تعداد مخاطب باقیمانده اش را هم از دست بدهد یا با تغییر در نگرش اجازه بدهد مردم ایران با جام جهانی خوش بگذرانند.