پس از فروکش کردن آخرین موج تنش های نظامی میان ایران، آمریکا و اسراییل، دونالد ترامپ با ادعای ورود به مرحله ای جدید از مذاکرات، از احتمال اعلام قریب الوقوع یک تفاهم با تهران خبر داد؛ تفاهمی که او آن را منطبق با منافع ایالات متحده و یک پیروزی برای آمریکا توصیف کرده است. با این حال، در نقطه ای کاملاً متضاد، بنیامین نتانیاهو بر تداوم دشمنی و تقابل با حزب الله و حاکمیت ایران پافشاری می کند.

به گزارش فرارو، دیاکو حسینی، از مدیران پیشین مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری و تحلیلگر ارشد روابط بین الملل، در گفتگو با فرارو به ریشه یابی این تناقضات پرداخته و سناریوهای پیش روی این جنگ ناتمام را کالبدشکافی کرده است.

دیاکو حسینی در تحلیل ریشه های رفتار موازی و متناقض ترامپ و نتانیاهو می گوید: موافقت ترامپ با جنگ های 12 روزه، 40 روزه و درگیری های اخیر، بر پایه یک فرض غلط بنا شده بود. دولت او کاملاً تحت تأثیر این القائات نتانیاهو قرار گرفت که یک کارزار نظامی کوتاه مدت می تواند منجر به فروپاشی حکومت ایران شود و معادلات خاورمیانه را برای همیشه دگرگون کند.

وی گفت: ترامپ با همین استدلال وارد جنگ شد؛ اما پس از تحمل ترورها، آسیب های اقتصادی و فشارهای نظامی گسترده، مشخص شد که این تصور از اساس باطل است. ایران نه تنها شلیک موشک ها را متوقف نکرد، بلکه انسجام درونی نظام سیاسی خود را حفظ نمود، اقتصاد را کمابیش مدیریت کرد و حتی با در دست گرفتن مدیریت تنگه هرمز، در موقعیت استراتژیک بهتری قرار گرفت. در نهایت ثابت شد که هیچ راهکار نظامی برای باز کردن تنگه هرمز کارساز نیست.

حسینی با اشاره به پیامدهای داخلی این رویکرد برای واشنگتن افزود: در داخل آمریکا، بی هدفیِ این جنگ کاملاً احساس شد. انسداد تنگه هرمز با افزایش شدید قیمت نفت، مستقیماً بر زندگی رأی دهندگان آمریکایی اثر گذاشت. در اینجا یک واقعیت راهبردی روشن شد: آمریکا با وجود قدرت نظامی ویرانگر، توانایی تبدیل دستاوردهای نظامی خود به دستاوردهای سیاسی را ندارد.

این تحلیلگر سیاست خارجی با تأکید بر واگرایی عمیق میان واشنگتن و تل آویو تصریح کرد: امروز منافع اسراییل و آمریکا کاملاً از هم فاصله گرفته است. اسراییل خواهان یک جنگ فرسایشی و طولانی مدت با هدف تغییر رژیم در ایران است، در حالی که ایالات متحده حاضر به پذیرش ریسک ها و هزینه های چنین جنگی نیست. به همین دلیل است که ترامپ تلاش می کند حساب خود را از تصمیمات نتانیاهو جدا کند و مدعی نزدیک شدن به یک توافق است.

وی درباره مختصات این توافقِ ادعایی گفت: توافق ایده آل از نگاه ترامپ زمانی شکل می گیرد که ذخایر اورانیوم بالای 60 درصد ایران خارج شود و تهران تعهد دهد که برای مدتی طولانی از غنی سازی فاصله می گیرد. اما این خواسته تنها زمانی قابل طرح است که واشنگتن تمام تحریم ها را لغو و دارایی های مسدودشده را آزاد کرده باشد.

وی گفت: بنده به شدت شک دارم که اساساً چنین توافقی ممکن باشد. فقدان دانش بین المللی در شخص ترامپ و فلج شدن بوروکراسی در وزارت خارجه، پنتاگون و سیا، باعث شیوع ارزیابی های به شدت غلط در واشنگتن شده است. احتمالاً ترامپ صرفاً به دنبال پایان دادن به جنگ و اعلام یک "پیروزی ظاهری" است تا سایر مسائل بنیادین را حل نشده به آینده ای موکول کند که شاید خودش دیگر در کاخ سفید نباشد.

این استاد روابط بین الملل درباره چشم انداز آینده هشدار داد: پیش بینی من این است که ما با یک جنگ ناتمام مواجهیم. ما در آینده یا اصلاً توافقی نخواهیم داشت، یا با یک توافق بسیار مبهم، ضعیف و لرزان روبه رو می شویم که هر لحظه ممکن است بشکند و منطقه را به سمت جنگ ببرد. ضمن اینکه اسراییل همچنان با ترورها و حملات محدود، برای تخریب هرگونه توافقی تلاش خواهد کرد.

دیاکو حسینی در پایان، با اشاره به هوشمندی تهران در حفظ اهرم های قدرت خود گفت: ایران حاضر نخواهد بود کارت قدرتمند هسته ای خود را در برابر لغو ناچیز تحریم ها قربانی کند. ساختار تحریم ها علیه ایران دارای برچسب های چندگانه است (هسته ای، موشکی و حمایت از محور مقاومت). به عنوان مثال، بانک مرکزی ما با دو برچسب متفاوت تحت تحریم است. اگر فقط تحریم های هسته ای لغو شوند، بانک مرکزی همچنان قفل باقی می ماند و هیچ گشایش اقتصادی برای کشور رخ نمی دهد. توافقی که در آن اهرم های هسته ای و موشکی واگذار شود اما تحریم ها به صورت ساختاری پابرجا بمانند، کاملاً غیرمحتمل است و به همین دلیل، احتمال تداوم تنش های ما با غرب همچنان بالا خواهد بود.

منبع: فرارو