هم زمان با ثبت پیش نویس قطعنامه پیشنهادی ایالات متحده و سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان در دبیرخانه شورای حکام، هیات جمهوری اسلامی ایران این متن را سیاسی، تحریک آمیز و تلاشی برای انتقال مسئولیت تجاوز از عاملان حمله به قربانی توصیف کرد.

به گزارش ایرنا، هیات جمهوری اسلامی ایران در نان پیپر که پیش از رأی گیری احتمالی درباره قطعنامه ضدایرانی میان اعضای شورای حکام توزیع شده و فرازهایی از آن به دست ما رسیده، تأکید کرده است که پایبندی ایران به تعهدات خود ذیل توافق نامه جامع پادمان را نمی توان جدا از محیط امنیتی حاکم و شرایط بی سابقه ناشی از حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تأسیسات هسته ای ایران ارزیابی کرد.

در این سندغیررسمی آمده است که گزارش مدیرکل آژانس خود نشان می دهد شرایط کنونی پیامد مستقیم حملات نظامی علیه ایران است. در بند دوم گزارش مدیرکل تصریح شده که آژانس از آغاز حملات نظامی، فعالیت های راستی آزمایی در ایران را متوقف کرد و تا پایان ژوئن 2025، به دلایل ایمنی تصمیم گرفت همه بازرسان خود را از ایران خارج کند.

ایران در این سند تأکید کرده است که تعلیق بازرسی ها و فعالیت های راستی آزمایی در برخی تأسیسات، تصمیم ایران نبود، بلکه خود آژانس در واکنش به آغاز جنگ و شرایط امنیتی استثنایی، فعالیت ها را متوقف و بازرسانش را خارج کرد. با این حال، پیش نویس قطعنامه آمریکا و سه کشور اروپایی، وضعیت را چنان توصیف کرده که گویا شرایط کاملاً عادی بوده و هیچ حمله ای رخ نداده است.

در بخش دیگری از این سند تصریح شده است که شرایط امنیتی حاکم را همان کشوری ایجاد کرده که اکنون پیشنهاددهنده پیش نویس قطعنامه است. به بیان دیگر، آمریکا پس از مشارکت در ایجاد بحران از مسیر حمله به تأسیسات هسته ای ایران، اکنون می کوشد پیامدهای همان بحران را به عنوان اتهامی علیه ایران در شورای حکام مطرح کند.

هیات جمهوری اسلامی ایران همچنین تأکید کرده است که گزارش مدیرکل، همکاری مستمر ایران با آژانس را نیز تأیید می کند. بر اساس این سند، در نتیجه همکاری و تعامل حسن نیت آمیز ایران، فعالیت های راستی آزمایی در تأسیساتی که هدف حمله قرار نگرفته بودند، از سر گرفته شد و ایران درخواست های آژانس برای دسترسی به تأسیسات آسیب ندیده را پذیرفت. بازرسان آژانس نیز بر همین اساس به این تأسیسات دسترسی پیدا کردند.

در نان پیپر ایران آمده است که این واقعیات نشان می دهد تهران با وجود شرایط استثنایی ناشی از حمله به تأسیسات هسته ای تحت پادمان خود، همکاری با آژانس را ادامه داده است. بر این اساس، نادیده گرفتن این همکاری ها در پیش نویس قطعنامه، نشانه آشکار رویکرد گزینشی و سیاسی طراحان آن است.

طبق این سند، از 23 خرداد 1404 تا 15 فروردین 1405، دست کم 17 موج از حملات مسلحانه متعدد علیه تأسیسات مختلف هسته ای ایران گزارش شده است. ایران تأکید کرده که مقیاس، شدت، تکرار و ماهیت این حملات در تاریخ آژانس بی سابقه بوده و پیامدهای مستقیم و گسترده ای برای اجرای پادمان ها در ایران و نیز ایمنی و امنیت تأسیسات و کارکنان هسته ای داشته است.

هیات ایران در ادامه با استناد به گزارش اجرای پادمان ها در سال 2024 یادآور شده است که پیش از این حملات، بیش از 72 درصد فعالیت های راستی آزمایی آژانس در کشورهایی که توافق نامه جامع پادمان دارند اما پروتکل الحاقی را اجرا نمی کنند، فقط در ایران انجام می شد. همچنین بیش از 56 درصد بودجه سالانه راستی آزمایی آژانس صرف همین فعالیت ها در ایران شده بود.

در این نان پیپر همچنین آمده است که یک پنجم کل فعالیت های راستی آزمایی آژانس در ایران انجام می شده، در حالی که ایران تنها 3 درصد تأسیسات هسته ای جهان را در اختیار دارد. ایران این آمار را نشانه روشن استمرار، گستره و عمق تعامل فنی خود با آژانس پیش از حملات دانسته و تأکید کرده است که تصویرسازی آمریکا و سه کشور اروپایی درباره عدم همکاری ایران با واقعیت های ثبت شده در خود آژانس همخوانی ندارد.

جمهوری اسلامی ایران در این سند یادآور شده است که پس از حملات خرداد سال گذشته، بارها هشدار داد خطر حملات بیشتر واقعی و ادامه دار است و نمی توان وضعیت را عادی تلقی کرد. با وجود این، برخی طرف های غربی این نگرانی ها را صرفاً بهانه ای از سوی ایران معرفی کردند. اما 9 ماه بعد، تأسیسات هسته ای ایران بار دیگر هدف حمله قرار گرفت و این موضوع، از نگاه تهران، اعتبار ارزیابی ایران درباره تداوم تهدیدها را اثبات کرد.

در بخش دیگری از سند، ایران به تهدیدهای اخیر رییس جمهوری آمریکا اشاره کرده و نوشته است که این تهدیدها همچنان پایان نیافته است. بر اساس این سند، دونالد ترامپ روز 17 خرداد 1405، یعنی همان روزی که پیش نویس قطعنامه به صورت غیررسمی در وین توزیع شد، آشکارا تهدید به حمله بیشتر علیه مواد هسته ای ایران کرد و گفت: آن را بیرون می آوریم و نابود می کنیم و در صورت نبود توافق، آمریکا از نظر نظامی بسیار سخت اقدام خواهد کرد.

هیات ایران تأکید کرده است که چنین اظهاراتی، خطر مستمر و معتبر حملات مجدد را برجسته می کند و در هر ارزیابی عینی درباره اجرای پادمان ها در ایران، نمی توان آن را نادیده گرفت. از نگاه تهران، قطعنامه ای که در چنین فضایی از ایران اجرای عادی پادمان ها را مطالبه می کند اما از حملات و تهدیدهای مکرر سخنی نمی گوید، فاقد توازن، اعتبار و مبنای حرفه ای است.

تا زمان توقف کامل و دائمی همه حملات و تهدیدهای مرتبط با آن و نیز بازگشت وضعیت عادی ایمنی، از جمله دسترسی ایمن به تأسیسات آسیب دیده و امکان ارزیابی وضعیت فیزیکی و فنی آن ها، هرگونه انتظار برای اجرای عادی پادمان ها در ایران فاقد هرگونه مبنای حقوقی، فنی و عملیاتی است.

در این سند تصریح شده است در محیط امنیتی بی سابقه کنونی که بر اثر حملات و تهدیدهای ادامه دار شکل گرفته، مبانی حقوقی، فنی و عملیاتی لازم برای اجرای عادی و روزمره پادمان ها در ایران به طور جدی مختل شده است. ایران تأکید کرده تا زمانی که همه حملات و تهدیدهای مرتبط با آن به طور کامل و دائمی متوقف نشود و شرایط ایمنی عادی بازنگردد، انتظار اجرای عادی پادمان ها در ایران فاقد مبنای حقوقی، فنی و عملیاتی است.

تهران همچنین اعلام کرده است که بازگشت به اجرای عادی پادمان ها در تأسیسات آسیب دیده، مستلزم دسترسی ایمن به این تأسیسات و امکان ارزیابی وضعیت فیزیکی و فنی آن هاست. در این سند آمده است که با توجه به حملات بی سابقه به تأسیسات هسته ای فعال حاوی مواد هسته ای و نبود هرگونه رویه پادمانی استاندارد، تثبیت شده یا از پیش تعریف شده برای چنین شرایطی، ازسرگیری اجرای عادی پادمان ها نیازمند تفاهم مشترک ایران و آژانس درباره رویه ها و شیوه های لازم است.

در بخش دیگری از این سند، ایران پیش نویس قطعنامه آمریکا را متهم کرده است که همه همکاری های تهران با آژانس، حتی در شرایط جنگی، را نادیده گرفته است. هیات جمهوری اسلامی ایران تأکید کرده است که پیش نویس آمریکا حتی از اشاره به حملات علیه تأسیسات هسته ای تحت پادمان ایران خودداری کرده، چه رسد به اینکه شرایط استثنایی و بی سابقه ناشی از این حملات را به رسمیت بشناسد. از نگاه تهران، متن پیشنهادی بدون پرداختن به ریشه های وضعیت کنونی، صرفاً بر پیامدهای آن تمرکز کرده و مطالباتی افراطی را از ایران مطرح کرده است.

ایران در سند همچنین یادآور شده است که پس از بیش از دو دهه بازرسی در ایران، آژانس هیچ گزارشی درباره انحراف حتی یک گرم مواد هسته ای ارائه نکرده است. سند ارائه شده، این موضوع را یکی از مهم ترین نشانه های ماهیت صلح آمیز برنامه هسته ای ایران و بی پایه بودن فضاسازی های سیاسی علیه آن دانسته است.

بر اساس اطلاعات دریافتی، پیش نویس قطعنامه پیشنهادی آمریکا شامگاه دوشنبه در دبیرخانه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی ثبت شد. در این پیش نویس، از جمهوری اسلامی ایران خواسته شده است سرنوشت سایت های هسته ای بمباران شده و اورانیوم غنی شده ای را که در این سایت ها نگهداری می شد، به آژانس اطلاع دهد.

این سند که طبق گزارش ها از حمایت سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان نیز برخوردار است، احتمالاً روز چهارشنبه در نشست فصلی شورای حکام به رأی گذاشته خواهد شد.

در نان پیپر ایران آمده است که پیش نویس قطعنامه در ظاهر از راه حل دیپلماتیک حمایت می کند، اما بلافاصله پس از آن به چالش های ناشی از برنامه هسته ای ایران و پیامدهای آن برای صلح و ثبات منطقه ای اشاره کرده و از ایران می خواهد به طور جدی و بدون پیش شرط وارد گفت وگوها شود.

ایران تأکید کرده است که این چالش ها نه از سوی تهران، بلکه در نتیجه دو دور حمله بی سابقه، از جمله از سوی نویسنده همین قطعنامه، ایجاد شده است. تهران همچنین نوشته است که جمهوری اسلامی ایران همواره به طور جدی و بدون پیش شرط وارد گفت وگوها شده، اما طرفی که جدی نبود، حسن نیت نداشت و حتی از دو دور گفت وگو به عنوان ابزار فریب برای تجاوزهای خود استفاده کرد، ایالات متحده بود.

بر اساس این سند، رفتار آمریکا در استفاده از مذاکرات به عنوان پوششی برای اقدامات، خیانت به ایران و دیپلماسی بوده است. ایران تأکید کرده است که این رویکرد، ضربه ای جدی به ماهیت حرفه ای و استقلال آژانس و شورای حکام وارد می کند و نشان می دهد چگونه یک نهاد تخصصی بین المللی مانند آژانس، به ابزاری در جعبه ابزار سیاست خارجی برخی قدرت ها تبدیل می شود.

هیات جمهوری اسلامی ایران در جمع بندی این سند، پیش نویس قطعنامه آمریکا و سه کشور اروپایی را غیرضروری، سیاسی و تحریک آمیز توصیف کرده و از کشورهای مسئول عضو آژانس خواسته است نسبت به پیامدهای چنین روندی هوشیار باشند.

در این سند هشدار داده شده است که برخی طرف ها علاقه ای به عادی سازی پرونده هسته ای ایران ندارند و نمی خواهند برنامه هسته ای صلح آمیز ایران در چارچوبی عادی، فنی و غیرسیاسی بررسی شود. ایران تأکید کرده است که این روند منفی و نگران کننده، بخشی از الگویی گسترده تر است که می تواند پیامدهایی فراتر از ایران داشته باشد و سایر کشورهای در حال توسعه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

در پایان نان پیپر آمده است که این روند نشان دهنده مسیری است که در آن دسترسی مستقل کشورها به فناوری صلح آمیز هسته ای از طریق محدودیت های فزاینده، فشار سیاسی و تداوم وابستگی فناورانه محدود می شود. ایران هشدار داده است که اگر با این روند مقابله نشود، به زیان همه ملت ها خواهد بود.