به نقل از همشهری آنلاین، حسین اردکانی پدر علم هواشناسی ایران با اشاره به پیش بینی های اقلیمی سال گذشته اظهار کرد: در پاییز سال گذشته کشور با شرایط نامناسب بارشی مواجه بود و در گفت وگوهایی که در مهر و اوایل آبان انجام شد، هشدار داده بودم که این وضعیت ناپایدار تا حدود دهم آذر ادامه خواهد داشت و پس از آن سامانه های جوی فعال خواهند شد و بارندگی ها آغاز می شود.

وی افزود: خوشبختانه این پیش بینی محقق شد و از دهم آذرماه به بعد شاهد بارش های مناسبی در بخش های مختلف کشور بودیم. هرچند برخی استان های واقع در جنوب رشته کوه البرز از جمله زنجان، قزوین، البرز، تهران و سمنان در آذرماه بارش کمتری نسبت به سایر مناطق دریافت کردند، اما همان گونه که پیش بینی شده بود، بخشی از این کمبود در بهمن ماه جبران شد.

اردکانی ادامه داد: بارش های زمستانی به ویژه به شکل برف در مناطق زاگرس و بخش هایی از البرز شرایط قابل قبولی را ایجاد کرد. بر همین اساس پیش بینی کرده بودم که در فروردین و اردیبهشت نیز شرایط نسبتاً مناسبی از نظر بارش داشته باشیم و امیدوار بودم میزان بارندگی کشور به سطح نرمال نزدیک شود.

پدر علم هواشناسی ایران حوزه هواشناسی با تاکید بر اینکه بررسی ها نشان می دهد که در مجموع میزان بارش کشور به محدوده نرمال نزدیک شده است، خاطرنشان کرد: هرچند برخی استان های واقع در جنوب البرز همچنان با کمبود نسبی بارش مواجه هستند. به همین دلیل در برخی رسانه ها گزارش هایی درباره کاهش ذخایر آبی بعضی سدها منتشر می شود، در حالی که وضعیت برخی دیگر از سدهای کشور مطلوب ارزیابی می شود.

وی با تأکید بر ضرورت مدیریت منابع آب کشور، یادآور شد: ایران در منطقه ای قرار دارد که به طور طبیعی با محدودیت بارش مواجه است و از نظر دینامیکی و فیزیکی نیز ظرفیت دریافت بارش های فراوان را ندارد. از این رو مدیریت مصرف آب باید با دقت بسیار بالا انجام شود و هم مردم و هم دستگاه های اجرایی باید الگوهای صحیح مصرف آب را به یک فرهنگ پایدار تبدیل کنند.

این محقق با بیان اینکه حتی در سال هایی که میزان بارش به شرایط نرمال نزدیک می شود نمی توان از ضرورت مدیریت منابع آبی غافل شد، ادامه داد: به همین دلیل طرحی را مدنظر دارم که می تواند در مدیریت ذخایر آبی کشور مورد استفاده قرار گیرد و لازم است در سطوح عالی تصمیم گیری نیز مورد توجه قرار گیرد.

اردکانی با اشاره به تجربه برخی کشورهای پیشرفته اظهار کرد: در کشورهایی مانند ژاپن و برخی دیگر از کشورهای توسعه یافته، در مواردی که ذخیره آبی سدها کمتر از حد نرمال باشد، در ابتدای فصل بهار حجم قابل توجهی از برف مناطق کوهستانی مجاور با استفاده از کامیون های سنگین به پشت سدها منتقل می شود تا با ذوب تدریجی آنها در فصل گرم سال، بخشی از کمبود ذخایر آبی جبران شود.

وی ادامه داد: این اقدام موجب می شود با افزایش تدریجی دما و ذوب برف ها در ماه های بعد، حجم بیشتری از آب وارد مخازن سدها شود و به تأمین آب مورد نیاز مناطق مختلف کمک کند.

این محقق تصریح کرد: سال ها است که درباره اجرای چنین طرحی در کشور فکر می کنم و حتی قصد داشتم در ماه های پایانی سال گذشته این موضوع را مطرح کنم، اما شرایط کشور و برخی اتفاقات پیش آمده فرصت طرح آن را فراهم نکرد.

اردکانی اجرای چنین پروژه ای را نیازمند همکاری چند دستگاه اجرایی از جمله وزارت نیرو، وزارت راه و شهرسازی و وزارت دفاع دانست و گفت: این دستگاه ها می توانند به صورت مشترک امکان سنجی انتقال برف از مناطق کوهستانی به پشت سدهای راهبردی کشور را بررسی کنند.

به گفته این محقق، لازم است سدهای کلیدی و تأثیرگذار کشور شناسایی شوند و سپس راهکارهای اجرایی برای انتقال برف از مناطق کوهستانی اطراف به این سدها مورد مطالعه قرار گیرد.

وی اضافه کرد: البته نحوه برداشت برف، انتقال آن با کامیون های سنگین و ملاحظات فنی و اجرایی این طرح نیز نیازمند بررسی های دقیق کارشناسی و تهیه یک برنامه جامع عملیاتی است.

پدر علم هواشناسی ایران با تشریح الزامات اجرای این طرح گفت: در صورت بررسی و تصویب چنین پروژه ای، دستگاه های مختلف می توانند در اجرای آن نقش آفرینی کنند. وزارت راه و شهرسازی می تواند زیرساخت های لازم برای دسترسی و حمل ونقل را فراهم کند، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح نیز با در اختیار داشتن ناوگان حمل ونقل سنگین و کامیون های بزرگ می تواند در انتقال برف از مناطق کوهستانی به محل سدها مشارکت داشته باشد.

وی افزود: وزارت نیرو نیز می تواند سدهایی را که با کمبود ذخایر آبی مواجه هستند و بارش کمتری دریافت کرده اند، شناسایی و برای اجرای طرح اولویت بندی کند تا منابع و امکانات به صورت هدفمند به مناطق مورد نیاز اختصاص یابد.

این محقق با اشاره به نقش نهادهای هواشناسی در چنین طرح هایی اظهار کرد: سازمان هواشناسی نیز می تواند در ارائه اطلاعات و داده های مورد نیاز مشارکت داشته باشد، هرچند توسعه و تقویت سامانه های پیش بینی بلندمدت در کشور همچنان از ضرورت های مهم مدیریت منابع آب و مقابله با مخاطرات اقلیمی به شمار می رود.

وی ابراز امیدواری کرد که این پیشنهاد مورد توجه مسئولان و دولت قرار گیرد و امکان بررسی کارشناسی آن فراهم شود، چرا که می تواند به عنوان یکی از راهکارهای مکمل برای مدیریت منابع آب در سال های کم بارش مورد مطالعه قرار گیرد.

اردکانی با بیان اینکه اجرای چنین طرحی در سال جاری عملاً امکان پذیر نیست، گفت: اکنون وارد فصل گرما شده ایم و با افزایش دما، بخش قابل توجهی از برف های مناطق کوهستانی در حال ذوب شدن است. از این رو حتی در صورت وجود مسیرهای دسترسی مناسب، انتقال برف در این مقطع زمانی نمی تواند اثربخشی مورد انتظار را داشته باشد.

وی افزود: بررسی و برنامه ریزی برای اجرای چنین طرحی باید از ماه های پایانی زمستان و یا ابتدای فصل بهار انجام شود تا امکان بهره برداری حداکثری از ذخایر برفی و انتقال آنها به سدهای هدف فراهم شود.

پدر علم هواشناسی ایران یادآور شد: با توجه به اینکه کشور در سال آبی گذشته از بارش های نسبتاً مناسبی برخوردار شد، فرصت مناسبی برای مطالعه و برنامه ریزی این طرح در سال های آینده وجود دارد و امیدوارم این پیشنهاد در دستور کار دستگاههای؛مسئول قرار گیرد.