بازار اجاره مسکن تهران در آستانه فصل جابه جایی همچنان تحت تأثیر کمبود عرضه، رشد قیمت مسکن و کاهش قدرت خرید خانوارها قرار دارد. بررسی فایل های عرضه شده در مناطق مختلف پایتخت نشان می دهد که با بودجه یک میلیارد تومان رهن کامل، همچنان می توان در برخی محله های مصرفی تهران واحدهای کوچک و میان متراژ اجاره کرد، اما انتخاب ها نسبت به سال های گذشته محدودتر شده و متراژ و کیفیت واحدها نیز کاهش یافته است.

به گزارش اقتصادنیوز، یک کارشناس بازار مسکن می گوید: تجربه تاریخی نیز نشان می دهد که هیچ دولتی نتوانسته بر کل بازار مسکن نظارت و کنترل کامل داشته باشد. حتی در اتحاد جماهیر شوروی و در دوره اقتصاد کمونیستی نیز، با وجود آنکه بخشی از مسکن به صورت اشتراکی و کمونی اداره می شد، دولت تنها برای مدت محدودی توانست مداخلاتی گسترده اعمال کند و در نهایت هم نتوانست بر تمام ابعاد بازار مسکن تسلط کامل داشته باشد.

بررسی فایل های موجود نشان می دهد که واحدهای قابل اجاره با یک میلیارد تومان رهن عمدتاً در بازه 35 تا 85 مترمربع قرار دارند. در شرق تهران، گزینه هایی مانند واحد 55 متری 6 سال ساخت در میدان امام حسین، آپارتمان 70 متری در پیروزی، واحد 70 متری نوساز در تهرانپارس، آپارتمان 62 متری در نارمک و واحدهای 50 تا 65 متری در مجیدیه جنوبی، جشنواره، گرگان و افسریه جنوبی دیده می شود.

در مناطق مرکزی نیز فایل هایی در خواجه نصیر، سلسبیل جنوبی، استاد معین عرضه شده اند که عمدتاً بین 55 تا 78 مترمربع مساحت دارند. در غرب تهران نیز واحدهای 60 متری در اشرفی اصفهانی، 85 متری در پونک، 55 متری در ستارخان و 60 متری در جنت آباد مرکزی با این بودجه قابل اجاره هستند.

بررسی امکانات واحدهای مورد بررسی نشان می دهد که برخی از فایل ها به پارکینگ، انباری و آسانسور مجهز هستند. در عین حال، مقایسه آگهی ها نشان می دهد، در برخی مناطق جنوبی تهران، مستأجران با بودجه یک میلیارد تومان شانس بیشتری برای اجاره واحدهایی دارای هر سه این امکانات نسبت به سایر نقاط شهر دارند.

نکته قابل توجه در این فایل ها، غلبه واحدهای میان سال و قدیمی است. هرچند واحد نوساز در تهرانپارس، بنی هاشم و شهرک شریعتی مشاهده می شود، اما بخش عمده گزینه های یک میلیارد تومانی بین 10 تا 30 سال سن بنا دارند. این موضوع نشان می دهد که در بازار رهن کامل با یک میلیارد تومان، دسترسی به واحدهای نوساز با متراژ مناسب دشوار شده است.

این وضعیت در حالی رقم خورده که داده های رسمی و گزارش های میدانی از تداوم رشد اجاره بها در تهران حکایت دارند. بر اساس آمارها، تورم نقطه به نقطه شاخص اجاره مسکن در اردیبهشت ماه به 30.9 درصد رسیده که پایین ترین سطح ثبت شده در چهار سال گذشته است. با این حال، کاهش سرعت رشد اجاره بها به معنای ارزانی مسکن استیجاری نیست و بسیاری از مستأجران همچنان با افزایش قابل توجه هزینه های تمدید قرارداد مواجه اند.

همچنین، با وجود تعیین سقف افزایش اجاره بها از سوی دولت، بخش قابل توجهی از قراردادها با نرخ هایی بالاتر از سقف مصوب تمدید می شوند. کارشناسان نیز هشدار می دهند که کمبود عرضه مسکن، افت ساخت وساز و کاهش صدور پروانه های ساختمانی می تواند فشار بر بازار اجاره را در سال جاری حفظ کرده و حتی تشدید کند.

در همین حال، مشاهدات میدانی از بازار اجاره نشان می دهد که مستأجران بیش از گذشته به سمت واحدهای کوچک تر و محله های مصرفی شرق و جنوب تهران حرکت کرده اند. فایل های مورد بررسی نیز این روند را تأیید می کند؛ به طوری که بخش عمده گزینه های قابل اجاره با بودجه یک میلیارد تومان در مناطق شرقی، مرکزی و بخش هایی از غرب تهران قرار دارند و از فایل های قابل رهن با این بودجه در مناطق شمالی عملاً خبری نیست.

در مجموع، یک میلیارد تومان رهن کامل هنوز امکان اجاره آپارتمان در تهران را فراهم می کند، اما این بودجه دیگر مزیت رقابتی سال های گذشته را ندارد. اگر چند سال قبل با چنین رقمی امکان انتخاب میان واحدهای نوساز و بزرگ متراژ در بسیاری از مناطق شهر وجود داشت، اکنون مستأجران برای ماندن در تهران ناچارند میان متراژ، سن بنا، امکانات و موقعیت مکانی دست به انتخاب بزنند؛ انتخابی که هر سال دشوارتر از قبل می شود.